Witamina B6 w ciąży – rola, zapotrzebowanie i źródła

Witamina B6 w ciąży (nazywana również pirydoksyną) jest bardzo ważna. Ta substancja, która należy do witamin grupy B, substancji rozpuszczalnych w wodzie, stanowi niezbędny składnik diety każdego człowieka, nie tylko ciężarnej.

Pirydoksyna uczestniczy w wielu procesach metabolicznych, wspomaga układ odpornościowy i wspiera rozwój układu nerwowego. To dlatego jej optymalna podaż wpływa na poprawne funkcjonowanie całego organizmu.

Witamina B6 w ciąży pełni szczególnie istotną rolę. Przede wszystkim zapewnia prawidłowe wchłanianie kwasu foliowego, bardzo ważnego dla prawidłowego rozwoju płodu oraz żelaza, pierwiastka zapobiegającego rozwojowi anemii, która dość często występuje u ciężarnych.

Ponadto okazuje się, że witamina B6 zmniejsza nasilenie nudności i wymiotów, które są częstą dolegliwością zwłaszcza na początkowym etapie ciąży. Pirydoksyna w formie suplementu jest stosowana jako lek pierwszego wyboru w leczeniu mdłości i wymiotów w ciąży.

Ważną zaletą witaminy B6 w ciąży jest wpływ na wykorzystanie magnezu w jelitach. To pierwiastek, który łagodzi skurcze mięśni (najczęściej łydek, ale również macicy). Jego przyjmowanie dla wielu kobiet jest ważne, a czasem konieczne, zwłaszcza w drugiej połowie ciąży.

To jednak nie wszystko. Uważa się, że witamina B6 może odgrywać rolę w profilaktyce stanu przedrzucawkowego, gdy ciśnienie krwi matki jest wysokie, pojawia się duża ilość białka w moczu lub inne dysfunkcje narządowe, a poród może wystąpić zbyt wcześnie.

Według niektórych źródeł jej suplementacja może także wspomagać leczenie niedokrwistości u kobiet (bierze udział w produkcji czerwonych krwinek, co jest bardzo ważne dla kobiet w ciąży, u których ilość krwi wzrasta), poprawiać stan zdrowia jamy ustnej, ale i pozytywnie wpływać na masę urodzeniową dziecka.

Zalecane dzienne spożycie (RDA) witaminy B6 dla osób dorosłych wynosi 1,3 mg/dobę. Wzrasta jednak w przypadku ciąży, ale i doustnej antykoncepcji, palenia papierosów, nadużywania alkoholu, uprawiania wyczynowego sportu.

Tym samym zalecane dzienne spożycie witaminy B6 w ciąży wynosi 1,6 mg na dobę, a w czasie laktacji 1,9 mg na dobę.

Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące stosowania witamin i składników mineralnych u kobiet ciężarnych i karmiących nie zawierają zaleceń dotyczących witaminy B6 i nie wskazują na potrzebę jej suplementacji.

Tym samym, z uwagi na to, że ludzki organizm nie ma zdolności produkowania witaminy B6, przyjmuje się, że podstawowym źródłem pirydoksyny powinien być odpowiednio skomponowany jadłospis obfitujący w produkty będące źródłem witaminy B6. Co konkretnie powinno się w nim znaleźć?

Zasobne w witaminę B6 są:

• produkty pochodzenia zwierzęcego (wątróbka, mięso drobiowe, wieprzowina),
• ryby (łosoś, makrela, pstrąg),
• produkty zbożowe z pełnego ziarna (kasza gryczana, brązowy ryż, razowe pieczywo, otręby i zarodki pszenne),
• orzechy włoskie i laskowe, nasiona słonecznika,
• warzywa: biała fasola, papryka czerwona, ziemniaki, szpinak, brukselka, groch,
• owoce: awokado, banany, suszone morele, rodzynki.

Niedobór witaminy B6 objawia się stanami zapalnymi skóry, takimi jak egzema, zajady, łojotokowe zapalenie skóry, języka i jamy ustnej oraz zmianami ze strony ośrodkowego układu nerwowego.

Konsekwencją niedostatecznej podaży pirydoksyny może być również niedokrwistość mikrocytarna. To stan oznaczający spadek ilości hemoglobiny, która transportuje tlen z płuc do komórek całego organizmu. Jej skutki mogą być poważne. To: poród przedwczesny, podatność noworodka na infekcje, nieprawidłowy rozwój organów płodu czy zbyt wczesne oddzielenie się łożyska.

O ile przyjmowanie witaminy B6 u kobiet ciężarnych w niewielkich dawkach jest uznawane za bezpieczne, bardzo duże dawki przyjmowane przez długi czas mogą działać neurotoksycznie. Tak prowadzona suplementacja może mieć poważne konsekwencje zarówno dla matki, jak i dziecka. Dowiedziono, że nadmiar witaminy B6 może prowadzić do zapalenia nerwów obwodowych (tzw. polineuropatii). Jej objawem są zaburzenia czuciowe i ruchowe. To dlatego o zasadności podawania witaminy B6 w ciąży, jak i dawkowania, zdecydował lekarz.

Jaka jest bezpieczna dawka witamina B6 w ciąży? Górny tolerowany poziom spożycia dla witaminy B6, jaki został ustalony dla kobiet ciężarnych i karmiących, wynosi 25 mg/dobę.