"Wygląda jak zwykły pieprzyk". Dlaczego fryzjerzy mogą uratować życie?

Choć wiele osób może nie zdawać sobie z tego sprawy, rak skóry często rozwija się na głowie, bo skóra jest tam szczególnie narażona na działanie promieni słonecznych. Dlatego lekarze apelują, by nie lekceważyć zmian, które mogą się pojawiać właśnie w tej lokalizacji. W szybkiej diagnozie może pomóc fryzjer.

- Rola fryzjera w we wczesnym wykryciu nowotworu skóry - czerniaka czy raka podstawnokomórkowego lub kolczystokomórkowego, które są znacznie częstsze - może okazać się kluczowa. Sami często nie jesteśmy w stanie dokładnie obejrzeć sobie skóry głowy lub w ogóle tego nie robimy - zaznacza w rozmowie z WP abcZdrowie dr n. med. Zofia Mazurek-Durlak, dermatolog, wenerolog i alergolog.

- Jeśli fryzjer zauważy niepokojącą czy nową zmianę, powinien od razu zwrócić uwagę klienta, by skłonić go do badania. Na początek najlepiej wykonać badanie dermatoskopem. Taka szybka reakcja może przyspieszyć diagnostykę, rozpocząć leczenie na wczesnym etapie choroby, a nawet uratować życie - dodaje lekarka.

Zwraca uwagę, że na skórze głowy mogą się pojawiać różne zmiany po ekspozycji na słońce i nie wszystkie muszą być od razu nowotworem. - To mogą być np. brodawki łojotokowe. Jeśli jednak mamy na skórze głowy zmianę barwnikową, która dla laika wygląda jak zwykły pieprzyk, to nie powinniśmy diagnozować jej na własną rękę, tylko od razu skonsultować to z lekarzem. Zwłaszcza, jeśli o niej nie wiedzieliśmy lub jeśli konsultowaliśmy, ale wiele lat temu - wyjaśnia dermatolożka.

Dr Mazurek-Durlak, że nie wolno też lekceważyć zmiany w postaci niegojącej się rany czy owrzodzenia. Nawet jeśli nie jest ona rozległa, wymaga diagnostyki.

- Takie owrzodzenie jest charakterystyczne dla raka skóry, więc jeśli fryzjer zwróci nam uwagę, że mamy na skórze głowy jakiś "strupek", to bezwzględnie powinniśmy to skonsultować. Ta rana nie musi być duża, by była groźna. To, co powinno wzbudzić największy niepokój, to fakt, że się nie goi. Każda rana związana z urazem goi się w ciągu maksymalnie miesiąca - tłumaczy lekarka. I dodaje, że takie owrzodzenia mogą być oznaką rozwijającego się raka podstawnokmórkowego.

Podobnie jak inne nowotwory skóry, raka podstawnokmórkowy dotyka najczęściej osób starszych, ale coraz więcej diagnoz dotyczy młodych ludzi.

- Mamy takie przypadki u osób w wieku 40 lat i młodszych, nawet 20-latków. W przypadku tej najmłodszej grupy sporo diagnoz dotyczy młodych dziewcząt, które np. opalały się nadmiernie w solarium - przyznaje dr Mazurek-Durlak.

- Niestety nie zawsze pacjenci od razu zgłaszają się do lekarza. Niedawno miałam 40-letniego pacjenta, u którego wykryliśmy raka podstawnokomórkowego, który objawiał się właśnie niegojącą się raną na skórze głowy. Mężczyzna zgłosił się dopiero po wielu miesiącach. Dzieje się tak nie tylko z braku świadomości, ale też często z powodu obaw. Zdarzają się takie przypadki, że pacjenci nie badają się latami, mimo że wiedzą że rozwija im się jakaś zmiana, ale lęk jest silniejszy - dodaje lekarka.

Tymczasem na wczesnym etapie pacjent ma lepsze rokowania. W przypadku raka podstawnokomórkowego usunięcie go w całości oznacza praktycznie zerowe ryzyko przerzutów.

- Inaczej jest w przypadku raka kolczystokomórkowego czy czerniaka. Po pierwsze od razu konieczny jest zabieg chirurgiczny, podczas którego usuwamy zmianę, a także pewien margines zdrowej skóry wokół, by zminimalizować ryzyko nawrotu. Czerniaki i raki kolczystokomórkowe w przeciwieństwie do podstawnokomórkowych, potrafią rozwijać się bardzo szybko. Dodatkowo, mogą szybko dawać przerzuty - wyjaśnia lekarka.

Dermatolog wskazuje, że zmiany, które mogą wskazywać na raka skóry, mogą się pojawiać na głowie, ale też na karku czy uszach. Dlatego tych lokalizacji też nie powinno się lekceważyć.

- Wskazaniem do pilnej diagnostyki jest też na pewno zmiana w postaci różowego lub czarnego guzka o kształcie kuleczki. To może być z kolei objaw rozwijającego się czerniaka - wyjaśnia dr Mazurek-Durlak.

Rak skóry może się rozwinąć ze zmian występujących w rogowaceniu posłonecznym. To ogniska szorstkiej, łuszczącej się skóry, które są zmianami przednowotworowymi. By uchronić się przed rozwojem raka skóry, należy je odpowiednio leczyć.

- Jeśli z takiej zmiany rozwinął się już nowotwór, to po jego usunięciu, konieczna jest stała kontrola, co oznacza dwie wizyty u dermatologa w ciągu roku. Pamiętajmy, że jeśli rozwinęła się w ten sposób jedna zmiana, to ryzyko rozwoju kolejnych jest wyższe - zaznacza lekarka.

Dr Mazurek-Durlak zaznacza, że najbardziej są narażone osoby o jasnej karnacji i jasnych włosach. To u nich rak skóry występuje częściej.

- Dodatkowym czynnikiem ryzyka jest wiek, bo te nowotwory są pochodną tego, jak długo trwała ekspozycja na słońce i jaką stosowaliśmy ochronę przed promieniowaniem UV. Niestety kapelusze są nadal rzadkością, a czapka z daszkiem nie chroni uszu i karku. Kapelusz kojarzy się głównie z plażą, a taka ochrona jest wskazana nawet w mieście, gdzie słońce może być tak samo silne - podkreśla ekspertka.

- Szczególnie o takiej ochronie powinny pamiętać osoby, które z racji pracy np. w rolnictwie non stop przebywają na słońcu, a także osoby, które nie mają dodatkowej bariery, jaką dają włosy. Często obserwujemy przypadki raka skóry u mężczyzn, którzy stracili włosy z powodu łysienia androgenowego - zaznacza lekarka. Dlatego o ochronie powinniśmy zawsze pamiętać, stosując nakrycie głowy lub specjalne spraye z filtrem UV, które można stosować również na skórę głowy.

Katarzyna Prus, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła: WP abc Zdrowie