Wymaz z szyjki macicy

Bezpośrednim wskazaniem do wymazu szyjki z macicy są:

• nienaturalnie duże upławy;
• krwawienie z pochwy;
• krwawienia następujące po stosunku seksualnym;
• krwawienia po menopauzie;
• krwawienia między miesiączkami.

Jak przygotować się na badanie cytologiczne?

Przed rozpoczęciem badania należy poinformować wykonującego badanie o przyjmowanych lekach i tabletkach antykoncepcyjnych, wcześniejszych badaniach wymazu z pochwy, które wykazały jakieś nieprawidłowości, a także o potencjalnej ciąży. Na dobę przed badaniem nie należy przeprowadzać irygacji pochwy, odbywać stosunku płciowego, brać kąpieli w wannie i używać tamponów. W trakcie pobierania wymazu z pochwy kobieta nie powinna mieć miesiączki. Tuż przed badaniem cytologicznym należy opróżnić pęcherz. Po badaniu możliwe jest niewielkie krwawienie.

Badanie cytologiczne powinno być wykonywane regularnie przez kobiety w wieku 20 - 60 lat, zwłaszcza u kobiet prowadzących aktywne życie seksualne. Wskazane jest wykonywanie go raz na 3 lata w przypadku kobiet do 49. roku życia. Powyżej 49. roku życia można wykonywać je raz na 5 lat.

Kobieta zajmuje miejsce na stole do badań. Badający wprowadza wziernik do pochwy i delikatnie rozwiera ją. Następnie pobiera próbkę komórek z zewnątrz szyjki macicy i z jej kanału poprzez delikatne zdrapywanie drewnianą lub plastikową szpatułką. Potem wykonujący badanie wprowadza małą szczoteczkę do kanału szyjki macicy i pobiera materiał do badań. Wydzielina z pochwy jest wysłana do laboratorium w celu zbadania, czy u kobiety występują choroby szyjki macicy. Jeśli badanie wymazu wykaże wiele zmian, wykonuje się zwykle biopsję. W przypadku mniejszych zmian zalecenia ograniczają się zwykle do powtórzenia wymazu po upływie pół roku.

Statystycznie 9 na 10 przypadków badania cytologicznego ma wynik prawidłowy. U reszty wykazano pewne zmiany w komórkach. Nie należy od razu się obawiać, ponieważ tylko w niektórych przypadkach zmiany te mają charakter nowotworowy. Zdarza się, że wynik badania określany jest jako "niesatysfakcjonujący". Oznacza to, że analityk medyczny badający próbkę nie jest w stanie określić, czy stan komórek jest prawidłowy, czy też nie. Może być to związane z niewystarczającą ilością pobranych komórek lub niewyraźnym ich obrazem. Wyniki przesyłane są do lekarza wykonującego badanie, a następnie przekazywane pacjentce. Czas oczekiwania na wyniki cytologii waha się od 6 do nawet 8 tygodni od wykonania badania.

Gdy wynik jest nieprawidłowy, w zależności od wykrytych zmian, lekarz decyduje o dalszym postępowaniu. Najczęściej zalecane jest wykonanie powtórnego badania w okresie od 3 do 12 miesięcy od poprzedniego badania. W większości przypadków powtórne badanie nie wykazuje zmian. Jeśli wykryte zmiany nie ustąpiły lub wręcz nasiliły się, pacjentka skierowana jest do dalszego leczenia. Czasami zmienione chorobowo komórki mogą być usunięte drogą laserową lub poprzez wymrażanie. Zapobiega to rozwijaniu się raka szyjka macicy w późniejszym okresie.

Źródła

1. Diagnostyka nowotworów – patomorfologia czy techniki specjalne?
2. Markowska J. Ginekologia onkologiczna, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-12-1
3. Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6
4. Kruś S., Skrzypek-Fakhoury E. Patomorfologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3283-3