Zabawy dla dzieci z autyzmem

Zabawa odgrywa istotną rolę w życiu każdego dziecka: rozwija, edukuje, pozwala na nabywanie nowych umiejętności społecznych, komunikację i kontakt z rówieśnikami. Myśląc o zabawie autystycznego dziecka, musimy pamiętać, że podejmowane przez nie stereotypowe czynności nie mogą być traktowane jako właściwa rozwijająca rozrywka. W trosce o nasze dziecko musimy podjąć trud nauczenia je odpowiednich dla niego zabaw.

Stereotypowe zabawy autystycznego dziecka

Większość autystycznych dzieci spędza czas, wykonując wymyślone przez siebie, stereotypowe, powtarzalne czynności. Układanie piramid z klocków lub różnych niepotrzebnych przedmiotów, zabawa kręcącymi się bączkami czy wprawianie w rytmiczny ruch samochodziku pozwalają dziecku na pozostanie we własnym, zamkniętym, ale z punktu widzenia dziecka bezpiecznym świecie.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?"

Umożliwiają one uniknięcie niechcianego kontaktu, skupienie się na wykonywaniu czynności w określonym schemacie, który postronnemu obserwatorowi wydawać się może nieładem i bałaganem. Jest to metoda radzenia sobie z niezrozumiałą rzeczywistością, unikania konfrontacji. Dobór przedmiotów do zabawy często bywa dziwaczny, nielogiczny.

Autystyczne dzieci nie używają do zabawy lalek czy pluszaków, wybierają zazwyczaj obiekty mechaniczne. Często używają przy tym rzeczy niezgodnie z ich właściwym przeznaczeniem, np. skrobią łopatką po podłodze czy postukują nią w meble.

Dlaczego dzieci z autyzmem nie bawią się jak inne dzieci?

Podczas zabawy autystyczne dziecko unika kontaktów społecznych oraz zadań wymagających interakcji z innymi ludźmi. Stara się trzymać na uboczu. Dzieci z autyzmem nie potrafią naśladować innych, mają upośledzoną zdolność rozumienia emocji innych ludzi oraz braki w zakresie myślenia abstrakcyjnego i wyobraźni. Nie uczą się poprzez naśladownictwo, stąd też umieszczone w standardowej grupie rówieśników nie potrafią przyłączyć się do zabawy i wykonywać tych samych czynności. Trudno im zrozumieć zasady rządzące zabawą, jej reguły oraz wybrać adekwatny rodzaj zachowania. Pamiętajmy, że większość z nich cierpi na tzw. neofobię, co oznacza, że nabywanie nowych umiejętności wiąże się u nich z lękiem, boją się każdej nowej, nieznanej czynności.

Dlaczego trzeba uczyć dzieci się bawić?

Dzieci z autyzmem lubią stałe elementy: tę samą trasę spaceru, ten sam przebieg dnia, ten sam schemat zabawy. Naruszenie wielu klocków, przestawienie zabawek wywołuje często krzyk i histerię. Dziecko jest najspokojniejsze, gdy tkwi zatopione w wybranej przez siebie dziwacznej czynności. Powielanie tego niewłaściwego wzorca zabawy nie prowadzi jednak do niczego dobrego, ustala chorobę na poziomie status quo i na przestrzeni czasu nie pozwala na rozwój nowych umiejętności, tym samym pogłębiając zaburzenie. Nauczenie dziecka chorego na autyzm zabawy nie jest łatwe, ma jednak głębokie uzasadnienie. Podczas zabawy najłatwiej jest dziecku pokonać bariery, nauczyć się właściwych form kontaktu i zachowań.

Jakie zabawy są odpowiednie dla autystycznego dziecka?

Nie ma jednego zalecanego rodzaju zabawy, jednego schematu pracy z autystycznym dzieckiem. Termin „autyzm” obejmuje szerokie spektrum zaburzeń o różnym nasileniu i różnej symptomatologii. Praca rodziców z dzieckiem autystycznym powinna być konsultowana z terapeutą, który ustali, jakie aktywności będą dla dziecka najbardziej korzystne, a które nie są zalecane.

Musimy pamiętać, że dzieci autystyczne ze względu na niedoskonałość rozmaitych umiejętności oraz osłabiony układ nerwowy szybko zniechęcają się i męczą. Każda zabawa powinna uwzględniać przerwy, potrzebne dziecku do zregenerowania sił. Pamiętajmy, że dla niego każda podjęta aktywność, współdziałanie w aktywności z dorosłym lub rówieśnikiem są wielkim wysiłkiem i przełamaniem barier.

Jak zacząć naukę zabawy?

Warunkiem niezbędnym przy zabawie z autystycznym dzieckiem jest stworzenie mu bezpiecznego środowiska, w którym będzie czuło się akceptowane i dowartościowane. Nowe elementy wprowadzajmy stopniowo, tak aby dziecko nie czuło się wystraszone lub zagubione. Dzieci cierpiące na autyzm w większości czerpią przyjemność z obcowania z takimi materiałami, jak woda, piasek, materiały o różnej fakturze. Dla przykładu wspomnę, że jedną z najbardziej lubianych, a zarazem stymulujących zabaw dla autystycznego dziecka jest tzw. jeżyk, a więc tor przeszkód wykorzystujący skrajnie różne materiały: od miękkiego kocyka, mokrego baseniku z wodą, po twardą podłogę. Wykorzystajmy to, planując przebieg zabawy, starajmy się, by była ona aktywna i ciekawa dla dziecka.

Zabawa w naśladowanie czynności (dziecko powtarza po rodzicu, udajemy, że wykonujemy jakąś czynność) nie tylko jest dla dziecka interesująca, ale pozwala mu rozwijać umiejętność naśladownictwa. Pozwólmy mu odkryć radość tworzenia. Wspólne wykonywanie prac plastycznych, lepienie z gliny czy modeliny to nie tylko okazja do stworzenia małego dzieła sztuki, lecz także przede wszystkim szansa na otworzenie dziecka na świat. Często możliwość radosnej zabawy w wodzie, lepienia czy malowania pędzlem wyzwala w dziecku tłumione dotąd emocje, stanowi okazję do swobodnej wypowiedzi. Nauczmy dziecko doceniać radość płynącą z dźwięków, wspólnego słuchania muzyki i tworzenia. Nawet zabawa „powtórz odpowiednią ilość dźwięków” czy odtwarzanie z taśmy różnych odgłosów mogą być dla dziecka wartościową formą terapii.

Pamiętaj: im więcej wiesz o autyzmie, tym łatwiej ci będzie dobrać i wprowadzić w życie zabawy, które rozwijają i rehabilitują twoje dziecko.

Redakcja abcZdrowie.pl, ponad rok temu

Bibliografia

  • Moor J., Śmiech, zabawa i nauka z dziećmi o profilu autystycznym, Cyklady, Warszawa 2006, ISBN 83-60279-06-3
  • Danielewicz D., Pisula E., Wybrane formy terapii i rehabilitacji osób z autyzmem, Impuls, Kraków 2008, ISBN 978-83-7308-586-2
  • Błeszyński J., Wspomaganie rozwoju osób z autyzmem, Impuls, Kraków 2004, ISBN 83-7308-349-9
  • Maurice C., Modele zachowań oraz współpraca z dziećmi autystycznymi, Twigger, Warszawa 2002, ISBN 83-88904-20-5

Autyzm a rodzina

Komentarze (21)
~Renata
~Renata 6 miesięcy temu

Takie dziecko powinno być objęte terapią z zakresu wczesnego wspomagania rozwoju. Najważniejsze w tym czasie są zabawy pozwalające na poszerzenie pola widzenia dziecka np. toczenie piłki, reakcji na polecenie podaj misia - uczymy dziecko wskazywać przedmiot paluszkiem biorąc jego rączkę w swoją dłoń, schematu własnego ciała i td.

Odpowiedz
~elGrandeBastardo
~elGrandeBastardo 6 miesięcy temu

@~milkaa: MMR nie wywołuje autyzmu bezwarunkowo. Są dzieci, które miały MMR a autyzmu nie mają. Nikt nie podjął się jednak badań, jak ta szczepionka wpływa na dzieci z problemami neurologicznymi. Jest podejrzenie, że MMR u takich dzieci pogłębia problemy, które i tak by miały. Tylko temat ten się wycisza, bowiem mógłby być niewygodny finansowo dla masowych producentów szczepionek.

Odpowiedz
~-gość
~-gość ponad rok temu

Mam 4 letniego autystycznego brata. Też uważam że jego zaburzenie zaczęło się od potrójnej szczepionki. Zanim go zaszczepiliśmy rozwijał się prawidłowo. Pojawiały się też słowa, współpracował, nawiązywał kontakt, bardzo fajnie się bawił z innymi. Po szczepionce zamilkł, nie tolerował obcych nawet tych z którymi wcześniej się bawił. Zaczęły się też dziwne zachowania.

Odpowiedz
~lejdi
~lejdi ponad rok temu

obecnie szczepionki kojarzone są bezpieczniejesze niż te na nfz. Pytałam pediatry która szczepiła moją córkę 5w1. I okazało się, że lepiej zapłacić za szczepienie, bo w tych na nfz jest owy szkodliwy tiomersal, który zwiększa ryzyo wystąpienia autyzmu.

Odpowiedz
~gosc
~gosc ponad rok temu

Witam Panią. Mam syna, który ma dwa latka. Chodzi do przedszkola już od jakiegoś czasu. Jego mowa jednak jest bardzo "skąpa". Jak mam go stymulować, aby jego mowa się rozwinęła? Zaczyna chętniej powtarzać słowa, ale to nie jest jeszcze to. Dziękuje z góry. Malina

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Autyzm a rodzina
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Autyzm a rodzina
Autyzm a rodzina

Rodzice dzieci autystycznych

Noviki, które pozwolą ci się spełniać jako kobiecie Autyzm a rodzina Diagnoza autyzmu to poważne wyzwanie dla całego systemu rodzinnego. Z etykietą (...) dać konkretnych wskazówek,...

Autyzm a rodzina

Jak dobrać zabawki dla dziecka autystycznego?

dla dziecka chorego na autyzm może być trudniejsze niż zakup zabawek dla zdrowego dziecka. Rodzina dziecka autystycznego ma przed sobą spore wyzwanie (...) na autyzm, ale korzystne dla rozwoju mogą...

Autyzm a rodzina

Rodzeństwo dzieci autystycznych (WIDEO)

Rodzeństwo dzieci autystycznych (WIDEO) Odtwórz wideo

Tym, co odróżnia dzieci zdrowe od tych z autyzmem jest najczęściej nie wygląd, ale zachowanie. Charakterystyczne ruchy, kręcenie się w kółko (...) czy też zajmowanie się przez dłuższy czas jednym przedmiotem może więc budzić podejrzenia...

Autyzm a rodzina

Rodzina dziecka autystycznego (WIDEO)

Rodzina dziecka autystycznego (WIDEO) Odtwórz wideo

Autyzm u dziecka może wywoływać lęk i bezradność u wielu rodziców. Brak komunikacji z dzieckiem, problemy z nauką i zaburzenia intelektualne (...) u dziecka wpływają na funkcjonowanie całej rodziny. Dzieci cierpiące na autyzm...

Pokój dziecięcy

Zabawka z kartonu

Zabawka z kartonu

Dla malucha wszystko, co znajduje się dookoła niego, może być doskonałym rekwizytem do zabawy, dlatego rodzice wcale nie muszą odwiedzać drogich sklepów.

Pokój dziecięcy

Dziecięce krzesełko

Dziecięce krzesełko

Krzesełko jest ważnym elementem wystroju pokoiku dziecięcego. Maluch będzie potrzebował go do siedzenia, jedzenia i zabawy.

Autyzm

Charakterystyka dziecka z autyzmem (WIDEO)

Charakterystyka dziecka z autyzmem (WIDEO) Odtwórz wideo

się przed ukończeniem 3. roku życia. Dziecko, które ma stwierdzony autyzm, rozwija się nieco inaczej niż rówieśnicy. Różnice w tempie rozwoju można zauważyć (...) w ich wieku, są zatem lepiej rozwinięte pod względem...

Weekend w Polsce

Wypoczynek z dzieckiem

Wypoczynek z dzieckiem

Słoneczna pogoda, bezchmurne niebo, wysoka temperatura, a dookoła piaszczysta plaża i woda. Idealne miejsce do zabawy dla każdego malucha.