Uważaj. W Polsce są legalne, ale za granicą można dostać nawet 25 lat

Przed spakowaniem apteczki warto sprawdzić obowiązujące przepisy i upewnić się, że przewóz leków nie narazi nas na nieprzyjemności na lotnisku czy wręcz poważne konsekwencje prawne.

- Do zagranicznego wyjazdu powinniśmy się przygotować wyjątkowo starannie, jeśli chodzi o leki. Może się zdarzyć, że nawet za przewożenie niewinnych, wydawałoby się, leków bez recepty, w dodatku na własny użytek, w innym państwie grożą surowe kary. Musimy mieć świadomość, że nie wszędzie obowiązują takie przepisy, jak w Polsce czy Unii Europejskiej. Każdy kraj ma swoje regulacje w tym zakresie - zaznaczała w rozmowie z WP abcZdrowie farmaceutka Dominika Lewandowska.

Planowanie podróży powinno obejmować m.in. sprawdzenie zasad wywozu leków z Polski oraz reguł ich wwozu do kraju docelowego.

- Po pierwsze, sprawdźmy obostrzenia dotyczące nie tylko wywożenia leków z Polski, ale też zasady wwożenia konkretnych leków obowiązujące w państwie, do którego się wybieramy. Można to zrobić m.in. na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych, ale można też skonsultować się z farmaceutą bezpośrednio w aptece - radziła Lewandowska.

Wielu turystów nie ma świadomości, że substancje takie jak pseudoefedryna, dekstrometorfan czy kodeina - składniki powszechnie dostępnych leków na przeziębienie i kaszel - mogą być w niektórych krajach zakazane.

- Wiele razy miałam sytuacje, kiedy w ostatnim momencie, tuż przed wyjazdem, uświadomiłam pacjentom, którzy wybierali się w rejony Singapuru czy Tajlandii, że nie mogą takich leków ze sobą zabrać - mówi farmaceutka. Zakaz ten dotyczy m.in. leków zawierających pochodne opioidów.

Również leki z tramadolem czy efedryną, stosowane przy silnym bólu lub migrenie, mogą być problematyczne.

- W Afryce czy Azji przepisy dotyczące wwożenia takich substancji są wyjątkowo zaostrzone, więc możemy dostać grzywnę, a nawet karę więzienia - przestrzega Lewandowska.

Dla przykładu, w Egipcie za posiadanie tramadolu można trafić do więzienia nawet na 25 lat. W Zjednoczonych Emiratach Arabskich zarówno tramadol, jak i kodeina są zabronione - ich przewóz może skutkować wysoką grzywną lub karą pozbawienia wolności. Japonia również surowo podchodzi do pseudoefedryny - za jej wwóz można otrzymać nawet 10 lat więzienia.

W przypadku leków odurzających i psychotropowych, przyjmowanych stale, wymagane jest specjalne pozwolenie od Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego (GIF).

- Jeśli ktoś zażywa takie leki na stałe, musi mieć pozwolenie GIF na ich wywóz z Polski - tłumaczy Lewandowska. Wniosek należy złożyć do odpowiedniego wojewódzkiego inspektoratu farmaceutycznego, dołączając receptę lub dokumentację medyczną z dawkowaniem.

Pozwolenie GIF obowiązuje przez 30 dni. Jeśli planujemy dłuższy pobyt, leczenie trzeba kontynuować u lekarza w miejscu docelowym. Trzeba też pamiętać, że to pozwolenie dotyczy tylko opuszczenia Polski - wwożenie leków do danego kraju może podlegać innym, lokalnym ograniczeniom.

Nie tylko wywożenie, ale też przywożenie leków do Polski może być ryzykowne. Szczególnie dotyczy to preparatów kupionych w krajach, gdzie obowiązują inne regulacje rejestracyjne.

- Nawet jeśli nie możemy ich zabrać z powrotem, nie należy ich nigdy przekazywać innym osobom. Choć wielu może to uważać za błahe, w praktyce jest to nielegalny obrót lekami poza sprzedażą apteczną - podkreślał w rozmowie z WP abcZdrowie Główny Inspektor Farmaceutyczny Łukasz Pietrzak.

W przypadku kontroli celnej kluczowe znaczenie mają oryginalne opakowania leków i załączone do nich ulotki - najlepiej w języku angielskim.

- Leków nigdy nie przekładamy do innych pudełeczek, bo w razie kontroli na lotnisku potrzebna jest jasna i rzetelna informacja, co to za substancja - mówi farmaceutka.

W przypadku przewożenia większych ilości leków stosowanych przy chorobach przewlekłych warto mieć dodatkowe zaświadczenie od lekarza, najlepiej także po angielsku, które potwierdzi potrzebę posiadania konkretnych substancji w danej ilości.

- Podobnie jak w przypadku ulotki, takie zaświadczenie także lepiej mieć w języku angielskim - dodaje ekspertka.

Na wszelki wypadek dobrze jest również zabrać zapasową receptę - przyda się, jeśli zajdzie konieczność wykupienia dodatkowej dawki leku za granicą.

Recepty wystawione w Polsce są w wielu przypadkach honorowane w innych krajach Unii Europejskiej, ale:

• jeśli wystawione są w formie papierowej, a nie elektronicznej (e-recepty zazwyczaj działają tylko krajowo),

• zawierają pełne dane: imię i nazwisko pacjenta, dane lekarza (łącznie z adresem i numerem kontaktowym), międzynarodową nazwę substancji czynnej (INN), dawkę, postać leku, sposób dawkowania i datę.

Poza UE recepty wystawione w Polsce zazwyczaj nie są honorowane automatycznie, a zasady ich uznawania różnią się w zależności od kraju. Przed podróżą sprawdź, jakie zasady realizacji recepty obowiązują w państwie, do którego się wybierasz.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski