Zapalenie pęcherza u mężczyzn – przyczyny, objawy i leczenie

Zapalenie pęcherza u mężczyzn diagnozuje się zdecydowanie rzadziej niż u kobiet. Wpływa na to głównie odległość pomiędzy ujściem cewki moczowej a przedsionkiem pochwy i odbytu, co sprawia, że bakterie łatwiej przedostają się do pęcherza moczowego.

W warunkach fizjologicznych w drogach moczowych nie pojawiają się żadne drobnoustroje. Układ moczowy mężczyzny posiada kilka mechanizmów, który wspiera jałowość dróg moczowych. Odpowiada za to:

• dłuższa niż u kobiet cewka moczowa,
• skolonizowanie końcowego odcinka cewki moczowej przez niechorobotwórcze mikroorganizmy, co stanowi barierę ochronną przed bakteriami uropatogennymi,
• kwaśny odczyn moczu,
• złuszczanie nabłonka dróg moczowych,
• obecność wydzieliny gruczołu krokowego, która zawiera substancje antybakteryjne.

Zapalenie pęcherza to najczęstsza postać zakażenia układu moczowego (ZUM). Infekcje dróg moczowych mogą być zarówno ostre, jak i przewlekłe, ponadto często nawracają. Objawy zapalenia pęcherza u mężczyzn zawsze są podobne i najczęściej szybko się nasilają. To:

• dysuria, czyli bolesne oddawanie moczu, dyskomfort towarzyszący oddawaniu moczu,
• szczypanie i pieczenie w cewce moczowej podczas oddawania moczu (stranguria),
• pollakisuria, czyli częste lub stałe parcie do oddawania moczu, parcie na pęcherz,
• ból w okolicy nadłonowej,
• kłucie w pęcherzu,
• częstomocz, czyli częste oddawanie moczu, zwykle w małej objętości,
• nietrzymanie moczu,
• krwiomocz. Krew w moczu to następstwo zakażenia bakteryjnego,
• mętnienie, zmiana barwy lub zapachu moczu,
• często także gorączka lub stan podgorączkowy.

Warto pamiętać, iż zapalenie pęcherza może przebiegać jako skąpoobjawowa, samoograniczająca się infekcja, ale i przyczyna ciężkiego zakażenia ogólnoustrojowego (tzw. urosepsa), zwłaszcza u osób starszych i o znacznie obniżonej odporności.

Najczęstszym typem zakażenia jest bakteryjne zapalenie pęcherza moczowego. Wywołują je głównie drobnoustroje z gatunku Escherichia coli, ale także rodzaje Enterococcus, Klebsiella, Pseudomonas czy Proteus.

Do czynników ryzyka rozwoju zapalenia pęcherza u mężczyzn, ale infekcji dróg moczowych, zalicza się:

• wiek: wraz z wiekiem ryzyko infekcji układu moczowego wzrasta,
• cukrzyca,
• nieodpowiednia higiena osobista,
• choroby ogólnoustrojowe, obniżenie odporności,
• zaburzenia odpływu moczu wywołane przez rozrost lub nowotwór gruczołu krokowego, kamicę dróg moczowych, wady anatomiczne układu moczowego czy nowotwór pęcherza moczowego,
• cewnikowanie pęcherza moczowego,
• zabiegi lecznicze i diagnostyczne w obrębie układu moczowego.

Objawy zapalenia pęcherza moczowego u mężczyzn są dokuczliwe i na tyle charakterystyczne, że zwykle leczenie wdrażane jest bez badań dodatkowych. Jeśli te zostaną wykonane, w moczu stwierdza się obecność: bakterii, leukocytów (leukocyturia), często również erytrocytów (krwinkomocz).

Wnikliwej diagnostyki wymagają zakażenia układu moczowego, które są przewlekłe lub nawracające. W takiej sytuacji wykonuje się:

• badanie ogólne moczu,
• posiew moczu. Badanie pozwala ustalić, jaki patogen odpowiada za infekcję. Dzięki antybiogramowi można także wdrożyć antybiotykoterapię celowaną,
• USG brzucha z oceną układu moczowego, które umożliwia wykrycie różnych nieprawidłowości i chorób, takich jak torbiele nerek, wady rozwojowe, kamica nerkowa, zastój moczu związany z rozrostem gruczołu krokowego,
• tomografię komputerową,
• cystoskopię. To endoskopowe badanie dróg moczowych,
• cytologiczne badanie moczu,
• badania biochemiczne krwi oceniające funkcje nerek.

Leczenie zapalenia pęcherza wymaga zastosowania leków przeciwbakteryjnych oraz antybiotyku. Terapia trwa co najmniej 7 dni. Warto również sięgać po domowe sposoby na zapalenie pęcherza i zażywać preparaty zmniejszające przyleganie bakterii do nabłonka dróg moczowych (witamina C, żurawina) i sprzyjające ich wypłukiwaniu.

Trzeba zwracać uwagę na higienę osobistą, zarówno podczas infekcji, jak i wtedy, gdy nic nie dolega. Warto pamiętać, że zarówno nieleczone zapalenie pęcherza u mężczyzn, jak i infekcja leczona nieskutecznie bądź na własną rękę może mieć poważne konsekwencje.

Powikłaniem może być rozszerzanie procesu zapalnego, odmiedniczkowe zapalenie nerek, ropnie, posocznica, a także wytworzenie w bakterii oporności na antybiotyki i chemioterapeutyki.