Przyczyny i leczenie zaparć

Normalna częstotliwość wydalania kału to od 3 razy dziennie do 3 razy na tydzień – jest różna dla zdrowych ludzi. Zaniepokoić powinno oddawanie kału rzadziej niż trzy razy w tygodniu - może to oznaczać, że cierpimy na zaparcia. Ból brzucha, twardość i uczucie niepełnego wypróżnienia - to objawy świadczące, że mamy zatwardzenie. Objawy te powinny nas zaniepokoić, jeśli utrzymują się przez długi czas.

Do najczęstszych przyczyn zaparcia należą:

• choroba organiczna – światło jelita jest zwężona przez polip, kamień kałowy, zwężenie pozapalne, czasem można je wyleczyć tylko operacyjnie;
• skutki uboczne zażywania niektórych leków;
• zaburzenia hormonalne, czyli niedoczynność przysadki mózgowej, nadczynność przytarczyc;
• zaburzenia elektrolitowe;
• choroby nerwów i mięśni;
• nowotwór (jeśli w stolcu występuje krew, a zaparciu towarzyszą inne objawy i jeśli stolec ma kształt „ołówkowaty").

• przetrzymywanie kału – najlepszą porą na wydalenie stolca jest ranek, wtedy jelito grube wykazuje swoja szczytową aktywność. Podczas pionizacji ciała, masy kałowe naciskają na odbyt, niestety często ignorujemy to odczucie, ponieważ boimy się spóźnienia do pracy czy szkoły. Wstrzymywanie kału prowadzi do zaniku tego porannego odruchu. Można temu zapobiec przez picie herbatek ziołowych, które pomogą uregulować nasz organizm i skłonić go do porannych wypróżnień.
• niewłaściwe odżywianie – zaparcia na pewno pojawią się, jeśli będziemy spożywali zbyt dużo tłuszczów zwierzęcych i białego pieczywa ponieważ te pokarmy długo zalegają w żołądku i jelitach. Trzeba spożywać jak najwięcej błonnika (nasz organizm go nie trawi, ale wykorzystuje do sprawnego przesuwania pokarmu przez jelita). Błonnik zwiększa objętość kału, ale powoduje, że ma miękką konsystencję (błonnik pochłania wodę). Błonnik znajdziemy w suszonych brzoskwiniach, śliwkach i migdałach, nektarach, świeżych owocach, sokach. Leczenie zaparć polega także na świadomości, które pokarmy powodują zaparcia, a które nie.
• nieregularność posiłków i pośpiech – powodują, że pokarm zalega w jelitach. Zapobieganie polega na tym, aby jeść o stałych porach, dokładnie przeżuwać i nie przejadać się. Należy pić dużo płynów ( norma to 2,5 do 3 litrów dziennie).
• brak ruchu – siedzący tryb życia i brak aktywności fizycznej są częstą przyczyną zaparć. Wystarczy codziennie chodzić na spacer. Wskazane jest pływanie i jazda na rowerze.
• stres – niekorzystnie wpływa na mięśnie odpowiedzialne za ruch jelit, dlatego często u osób nieodpornych na stres występuje ból brzucha. Najskuteczniej działa unikanie sytuacji stresowych i prowadzenie właściwego rytmu życia. Można także pić ziołowe herbatki na uspokojenie.

• leki - zaparcia u dorosłych można leczyć środkami przeczyszczającymi, niektóre można kupić bez recepty, należy jednak pamiętać, że jest to rozwiązanie krótkotrwałe. Leki przeczyszczające, stosowane przez długi czas, osłabiają naturalną prace jelit, powodują uzależnienie i wywołują skutki uboczne. Niektórzy chorzy na zaparcia stosują parafinę jako środek poślizgowy – niestety po długim stosowaniu może spowodować swędzenie odbytu;
• lewatywa na zaparcia – stosuje się ją w ostrych stanach, np. przy zatruciach;
• dieta – dla opróżniania jelit zbawienne są: czarny chleb, surowe warzywa i owoce, owoce suszone, chleb zawierający znaczne ilości otrębów; kasze: gryczana, jęczmienna, owsiana; mięso] z dużą ilością tkanki łącznej; marynaty, śledzie, wędliny, napoje bezalkoholowe (wody mineralne, soki), piwo; produkty z kwaśnego mleka: zsiadłe mleko, kefir, jogurty, winogrona jasne.