Zmiany w orzeczeniach o niepełnosprawności. Wejdą w życie w czerwcu

Nowe przepisy dotyczące orzeczeń o niepełnosprawności przynoszą długo wyczekiwane, potrzebne zmiany. To rezygnacja z dodatkowego ciężaru formalności.

Dotychczas osoby zmagające się z przewlekłymi, nieuleczalnymi schorzeniami genetycznymi, musiały cyklicznie przechodzić przez skomplikowaną procedurę odnowienia orzeczenia o niepełnosprawności. W praktyce oznaczało to każdorazowe zbieranie nowej dokumentacji medycznej, umawianie się na konsultacje z lekarzami i oczekiwanie na decyzję komisji. Było to szczególnie uciążliwe w sytuacjach, gdy stan zdrowia osoby nie dawał szans na poprawę, a konieczność ponownego orzekania była wyłącznie formalnością.

Zobacz także: Wielkie zmiany w orzeczeniach o niepełnosprawności. Wypłaty od maja 2025 roku

Rozporządzenie określa minimalne okresy ważności orzeczeń, w zależności od grupy wiekowej.

Minimalny okres orzeczenia dla osób po 16. roku życia, cierpiących na rzadkie choroby genetyczne (208 schorzeń, w tym m. in. : wodogłowie wrodzone, mukowiscydoza) oraz z zespołem Downa, będzie wynosił 7 lat. Minimalny okres orzeczenia dla osób poniżej 16 lat, będzie wynosił 3 lata.

To rozwiązanie oznacza, że orzeczenia nie będą już wydawane na krótszy czas niż ten wskazany w przepisach – chyba że istnieją uzasadnione powody medyczne. Dzięki temu znacznie zmniejszy się liczba osób zobowiązanych do częstego odnawiania dokumentów.

Wprowadzenie rozporządzenia to przede wszystkim duże ułatwienie dla grupy ponad 192 tys. osób poniżej 16. roku życia, które posiadają orzeczenie na czas określony. Stałe orzeczenie obecnie posiada 71,3 tys. osób. Po 16. roku życia już 1,24 ml osób legitymuje się orzeczeniami na czas określony, a 1,72 mln stałymi.

Wspomniane dane pochodzą z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności.

Uzyskanie orzeczenia oznacza nie tylko wsparcie finansowe. To również inne udogodnienia, jak:

• ulgi podatkowe – w tym możliwość odliczenia wydatków na opiekę w ramach ulgi rehabilitacyjnej,

• pierwszeństwo w dostępie do usług społecznych i opiekuńczych,

• ułatwienie dostępu do świadczeń zdrowotnych: leczenia sanatoryjnego czy rehabilitacji,

• wsparcie w procesie edukacji – możliwość uzyskania asystenta w szkole czy indywidualnego toku nauczania,

• prawo do uzyskania karty parkingowej – dla osób ze znacznymi ograniczeniami w poruszaniu się.

Na zmianach skorzysta również administracja państwowa. Obecnie w naszym kraju działa 16 wojewódzkich zespołów oraz 295 powiatowych zespołów orzeczniczych. Rozporządzenie, poprzez zmniejszenie liczby dokumentów do rozpatrywania, znacznie odciąży te instytucje.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tak więc przepisy będą już obowiązywać w pierwszej połowie czerwca.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej