Zooterapia (animaloterapia) – czyli jak zwierzęta pomagają nam wyzdrowieć

Dopiero jednak lata 60 i 70 XX wieku udowodniły, iż odczuwane dobre samopoczucie w kontakcie ze zwierzętami ma potwierdzenie naukowe. Pojawiły się pierwsze badania mówiące o oddziaływaniu zwierząt na zdrowie psychiczne i somatyczne, co przyczyniło się do wykorzystywania ich do celów terapeutycznych; rehabilitacyjnych.

Do zwierząt najczęściej wykorzystywanych w terapii chorób somatycznych i psychicznych należą:

• Konie (hipoterapia) – w Polsce oficjalnie wprowadzona od 1988r. Nieoceniona pomoc w rehabilitacji osób m.in. z porażeniem dziecięcym, stwardnieniem rozsianym, gdzie podczas kontaktu ze zwierzęciem ciało człowieka ma szanse się zrelaksować, zmniejszyć napięcie mięśni przy okazji pracując nad poprawą równowagi, koordynacją oraz orientacją przestrzenną.
• Psy (dogoterapia, kynoterapia) – w Polsce oficjalnie od 1996r. Odpowiednio wyszkolony pies, prowadzony przez terapeutę jest swoistym motywatorem do rehabilitacji np. u osób z autyzmem](https://portal.abczdrowie.pl/tag/autyzm/5984464469676673), już sam kontakt z psem może wpływać na proces otwierania się na świat zewnętrzny.
• Koty (felinoterapia) – w Polsce oficjalnie od ok. 2004r. Głaskanie i przytulanie tych zwierząt w przyjemny dla pacjenta sposób zmniejsza ciśnienie krwi, usprawnia kończyny, co istotne jest m.in. u osób chorujących na artretyzm. Dźwięki wydawane przez koty jak mruczenie dodatkowo uspokajają, relaksują.
• Delifiny (delfinoterapia) – początki do lata 70 XX wieku w Stanach Zjednoczonych.

Oczywiście leczniczy wpływ na człowieka ma kontakt również z innymi zwierzętami jak np. króliki czy coraz popularniejsze w Polsce – alpaki, czy też zwierzęta gospodarcze. Jednak nadal konie, psy, koty i delfiny nadal mieszczą się w kanonie zwierząt najdłużej zaangażowanych w terapię człowieka.

Z zooterapii korzystają zarówno osoby z niepełnosprawnościami fizycznymi; ruchowymi jak i intelektualnymi, cierpiące na autyzm; zespół Aspergera, osoby z zaburzeniami zachowania, deficytami poznawczymi, chorzy psychicznie i somatycznie m.in. na depresje, stany lękowe, nerwice a także stwardnienie rozsiane. Ze względu na to, iż terapia odbywa się w głównej mierze na interakcji, bezpośrednim kontakcie – jest to również cenne doświadczenie dla osób niewidomym czy niesłyszących.

Terapia ze zwierzętami najczęściej kojarzona jest z pracą z dziećmi, natomiast coraz szersze zastosowanie odnajduje w pracy z osobami doświadczającymi stresu, osamotnienia, zagubienia, w tym także w pracy z osobami w podeszłym wieku, które nie muszą posiadać zdiagnozowanej choroby, by móc czerpać ogromne korzyści z kontaktu ze zwierzęciem.

Aspekty oddziaływania zwierząt to przede wszystkim wpływ emocjonalny – im silniejsza więź między człowiekiem i zwierzęciem tym lepsze efekty zooterapii oraz stymulacja sensoryczna, gdzie przez kontakt ze zwierzęciem uaktywnia się rozwój zachowań społecznych oraz usprawniają funkcje poznawcze. Czas spędzony ze zwierzęciem ma również cechy rekreacji, podczas której można się zrelaksować, ćwiczyć własną skuteczność, zwiększać samoocenę; kontrolę nad emocjami. Ponadto jest to doskonały zestaw ćwiczeń fizycznych, gdyż zooterapia często związana jest z ruchem (szczególnie hipoterapia).

Nieoceniony również jest psychosomatyczny wpływ zooterapii, czyli wpływ funkcji psychologicznych na zdrowie somatyczne. To, co najważniejsze, to fakt, że podczas terapii ze zwierzętami wszystkie opisane funkcje zooterapii mogą być realizowane jednocześnie, a animaloterapia stanowi kolejną, skuteczną propozycję na drodze do odzyskiwania zdrowia bądź łagodzenia objawów chorób.