Współuzależnienie

Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Kamila Krocz - absolwentka psychologii społecznej na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Czym jest współuzależnienie i na czym polega? Współuzależnienie określa się jako utrwaloną formę funkcjonowania w długotrwałej, trudnej, a przed wszystkim niszczącej sytuacji życiowej, związanej z patologicznymi zachowaniami partnera. Osoba współuzależniona ma ograniczoną swobodę postępowania, co utrudnia jej zmianę danego stanu. Współuzależnienie wiąże się z osobą nadużywającą alkohol i ze zdominowaniem życia osób współuzależnionych od tej osoby.

Rodzina osoby uzależnionej

Funkcjonowanie rodziny, w której jedna z osób popadła w uzależnienie, jest zagrożone. Funkcje, które ta osoba wykonywała, są zaniedbane lub w ogóle niesprawowane. Taka rodzina różni się diametralnie od innych, ponieważ jej członkowie zachowują się inaczej, pojawiają się niezdrowe uczucia i zachowania, które mają pomóc w przetrwaniu tej sytuacji.

W rodzinach, w których istnieje problem z alkoholem, pojawiają się niezdrowe uczucia, takie jak:

• gniew,
• smutek,
• poczucie krzywdy,
• poczucie współodpowiedzialności za postępowanie alkoholika.

Te uczucia mogą prowadzić do współuzależnienia się od osoby uzależnionej.

Przyczyny współuzależnienia

Czynniki, które mogą prowadzić do współuzależnienia, to przede wszystkim:

• silna zależność emocjonalna i materialna od osoby mającej problemy z alkoholem,
• brak pracy osoby współuzależnionej,
• izolacja rodziny,
• nacisk środowiska,
• zmiany zachodzące w psychice osoby współuzależnionej.

Często bywa tak, że osoby współuzależnione pomijają swoje potrzeby, a koncentrują się na problemach partnera. Taka osoba często żyje z poczuciem wstydu, niepewności, zagrożenia, beznadziejności i w permanentnym stresie.

Osoba współuzależniona od alkoholu

Możemy mówić o kilku postawach osoby współuzależnionej.

1. Pierwsze zachowanie polega na obsesyjnym myśleniu o piciu osoby uzależnionej. Prowadzi to do tego, że wszystkie myśli, uczucia i działania koncentrują się właśnie na tej osobie. Osoba współuzależniona czuje się współodpowiedzialna za działania osoby nadużywającej alkoholu. Stara się ją cały czas pilnować, chowa alkohol, a kiedy jej się nie uda dopilnować osoby uzależnionej, obwinia siebie za to, że nie dopilnowała tej osoby.
2. Drugie zachowanie związane jest z nieustaną huśtawką emocjonalną. Zdarza się, że taka osoba przechodzi od euforii do skrajnego pesymizmu i poczucia beznadziejności. Osoba taka na co dzień przejawia obojętność wobec siebie i w stosunku do tego, co się z nią stanie. Często prowokuje kłótnie z alkoholikiem. Jej codzienne zachowania próbują maskować istniejący problem, osoba współuzależniona robi wszystko, aby nie stracić osoby uzależnionej. Rezygnuje ze swoich potrzeb, próbuje wytłumaczyć i usprawiedliwić zachowanie alkoholika.

Trzy schematy w zachowaniu osoby współuzależnionej:

• nieudane próby rozwiązania sytuacji,
• nieudane próby wycofania się z sytuacji,
• przystosowanie się do sytuacji.

Należy powiedzieć, że współuzależnienie jest bardzo poważnym problemem. Prowadzi często do bardzo głębokich i trwałych zmian w sferze poznawczej, emocjonalnej i strukturze „Ja” osoby współuzależnionej. Aby uwolnić się od współuzależnienia, pierwszym i podstawowym krokiem jest uświadomienie sobie, że jest się osobą współuzależnioną. Dopiero wtedy można próbować zmienić swoje zachowanie, jak i zachowanie osoby nadużywającej alkoholu.