"12 kroków" alkoholika

Program „12 kroków” zalicza się do chrześcijańskiego ruchu odnowy. Do powstania programu przyczyniły się między innymi poglądy takich psychologów, jak Carl Gustav Jung czy William James. Program 12 kroków, wypracowany przez wspólnoty AA, został zaadaptowany potem przez inne grupy samopomocowe do walki z uzależnieniami. Zatem program „12 kroków” nie odnosi się wyłącznie do alkoholików, którzy pragną zerwać z nałogiem picia, ale także do osób uzależnionych od narkotyków, komputera, seksu, leków itp.

„12 kroków” alkoholika (ang. twelve steps) zaczyna się od przyznania, że nie daje sobie rady z rzuceniem nałogu. Wszystkie dotychczas wypróbowane metody zawiodły.

Chory na alkoholizm wie, że musi poprosić o pomoc i wsparcie, zwłaszcza te osoby, które same borykają się z problemem alkoholowym. Kolejnym krokiem jest sporządzenie przez osobę uzależnioną listy miejsc czy sytuacji, w której sięga po alkohol. Uzależniony prosi znajomych i przyjaciół, by pomogli mu unikać sytuacji kuszących. Kolejna lista wykonana przez alkoholika dotyczy osób skrzywdzonych przez niego (żona, mąż, dzieci, rodzice itd.). Wykonaniu listy towarzyszy gorące pragnienie zadośćuczynienia innym. Listy powinny być uaktualniane. Na końcu osoba uzależniona deklaruje pomoc innym. Tak wygląda program „12 kroków” alkoholika. Terapia odwykowa w oparciu o „12 kroków” bardzo silnie koresponduje z religią, a uzależnieni od alkoholu powierzają się Bogu bez względu na to, jak pojmują „siłę wyższą”.

Terapia przeciwalkoholowa to bardzo długa i trudna droga. By działania były skuteczne, muszą mieć solidne fundamenty, a więc podstawy i program. Program 12 kroków bardzo silnie odwołuje się do religii i wiary. Jak brzmią poszczególne kroki działania osoby, która chce uwolnić się od nałogu alkoholowego?

• Przyznanie się przed samym sobą, że straciło się kontrolę nad ilością wypijanego alkoholu i nad własnym życiem.
• Uwierzenie, że istnieje „większa siła”, która może uzdrowić i pomóc odzyskać równowagę w życiu.
• Postanowienie powierzenia swojego życia Bogu – bez względu na to, jak pojmuje się swojego Boga.
• Zrobienie solidnego rachunku sumienia.
• Wyznanie Bogu, sobie samemu i ludziom, na czym polegały nasze przewinienia i błędy.
• Wzbudzenie gotowości do współpracy z Bogiem w walce z nałogiem.
• Proszenie Boga o usunięcie braków i niedostatków z naszego życia.
• Zrobienie listy osób, które się skrzywdziło i którym chce się zadośćuczynić.
• Zadośćuczynienie osobom, które się zraniło przez swój nałóg.
• Kontynuowanie rzetelnego rachunku sumienia.
• Doskonalenie więzi z Bogiem poprzez medytację i modlitwę oraz prośba o poznanie Jego woli i zdolność jej zaakceptowania i wypełniania.
• Duchowe przebudzenie, dzięki któremu możliwe jest niesienie pomocy innym osobom uzależnionym od alkoholu.

Terapia antyalkoholowa to długa i ciężka praca nad samym sobą. Anonimowi Alkoholicy to grupa osób, która zachowuje jak największą autonomię. Podstawą jest właśnie zachowanie anonimowości. Na spotkaniach nie prowadzi się list obecności, nie ma oficjalnej listy członków. Anonimowi Alkoholicy podczas terapii grupowych używają jedynie imion, nazwiska nie są podawane. Program „12 kroków” opiera się na dzieleniu się doświadczeniem i siłą oraz na wspólnym wspieraniu. „Dwanaście kroków” AA to tak naprawdę rdzeń i podstawa programu Anonimowych Alkoholików (ang. Alcoholics Anonymous). Jest to zbiór porad i sugestii, których systematyczne stosowanie i wymienianie z innymi uczestnikami ma pomóc nałogowcowi wyzwolić się z uzależnienia alkoholowego.

Jak sama nazwa wskazuje, anonimowość jest głównym założeniem działania grup. Uczestnicy zobowiązują się do nierozpowiadania o uczestnictwie w terapii innym uzależnionym. Każdy indywidualnie decyduje, czy chce powiedzieć coś więcej o sobie. Tajemnica zachowania danych personalnych ma na celu ułatwienie wyzbycia się wstydu z powodu uzależnienia od alkoholu.

Program „dwunastu kroków” jest realizowany na różnych spotkaniach. Spotkania mogą mieć charakter dyskusyjny, spikerski oraz roboczy. Antyalkoholowa terapia dyskusyjna opiera się na rozmowie, wymianie doświadczeń między uczestnikami. Spotkania spikerskie polegają na tym, że najwyżej trzy osoby opowiadają o swoim życiu, doświadczeniach, momencie przełamania. Na spotkaniach roboczych omawiane są sprawy organizacyjne.

Źródła

1. Nowinski J.Ph.D., Baker Stuart M.A. C.A.C., Caroll Kathleen Ph.D., Materiały szkoleniowe dla terapeutów uzależnień. Część I. Przygotowanie do Programu Dwunastu Kroków, Wydawnictwo PARPA, Warszawa 1995, ISBN 83-86103-34-5.
2. Woronowicz B.T., Na zdrowie! Jak poradzić sobie z uzależnieniem od alkoholu, Media Rodzina i Parpamedia, Poznań 2008, ISBN 978-83-7278-239-7.