7 tys. zł dla każdego na pogrzeb. Zmiany już od 1 stycznia 2026 r.
Od 1 stycznia 2026 r. zasiłek pogrzebowy wzrośnie do 7000 zł, a gminy w szczególnych sytuacjach przyznają zasiłek celowy na pokrycie kosztów pogrzebu. Sprawdzamy, komu przysługuje wsparcie, jakie dokumenty są potrzebne i czym różni się świadczenie z ZUS od pomocy z OPS.
W tym artykule:
7000 zł zasiłku pogrzebowego z ZUS
Z początkiem 2026 r. standardowy zasiłek pogrzebowy wypłacany przez ZUS (i odpowiednio KRUS) będzie wynosił 7000 zł. To pierwsza podwyżka od 2011 r. Ustawa została podpisana i wejdzie w życie 1 stycznia 2026 r. Przewidziano też mechanizm waloryzacji, gdy inflacja za poprzedni rok przekroczy 5 proc.
Od 2026 r. skrócone mają być również niektóre formalności po stronie ZUS (m.in. terminy na załatwienie sprawy), co w praktyce powinno przyspieszyć wypłatę środków. W KRUS obowiązuje termin do 30 dni na rozpatrzenie wniosku i wypłatę – analogiczny standard ma być utrzymany.
Kiedy zasiłek z ZUS, a kiedy wsparcie z gminy?
Zasiłek pogrzebowy z ZUS/KRUS przysługuje, gdy zmarły był osobą ubezpieczoną lub uprawnioną do świadczeń z FUS/KRUS, a koszty pogrzebu poniosła rodzina, inna osoba, pracodawca, dom pomocy czy gmina.
Jeśli jednak zmarły nie spełnia warunków do świadczenia z systemu ubezpieczeniowego, albo koszty przekraczają możliwości rodziny, można ubiegać się o pomoc z ośrodka pomocy społecznej (OPS/MOPS).
Zasiłek celowy na pogrzeb: istota i podstawy prawne
Zasiłek celowy to forma wsparcia z pomocy społecznej przyznawana przez gminę, której celem jest zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej – w tym pokrycie kosztów pogrzebu. Decyzję wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta (w praktyce OPS) po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego i ocenie sytuacji dochodowej oraz życiowej wnioskodawcy.
Od 1 stycznia 2026 r. przepisy porządkują i rozszerzają możliwości gmin w zakresie wsparcia pogrzebowego. Co istotne, w szczególnych, uzasadnionych sytuacjach OPS może przyznać zasiłek celowy bez sztywnego progu dochodowego i bez odgórnego limitu kwotowego – ale wyłącznie, gdy przemawia za tym wyjątkowa sytuacja i skala wydatków, a przyznanie świadczenia nie doprowadzi do "uzależnienia" od pomocy. Gmina może też nałożyć obowiązek zwrotu całości lub części wsparcia, jeśli poprawi się sytuacja materialna uprawnionego.
Jak dostać zasiłek celowy na pogrzeb?
Do otrzymania zasiłku celowego potrzebne są:
- wniosek do OPS właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy (osoby, która poniosła koszty),
- wywiad środowiskowy – pracownik socjalny weryfikuje sytuację rodziny; zwykle w ciągu 14 dni od złożenia wniosku,
- dokumenty kosztowe – rachunki/faktury z zakładu pogrzebowego, cmentarza, krematorium, transportu zwłok itp.,
- decyzja administracyjna – najpóźniej w 30 dni; wypłata może nastąpić również bezpośrednio na rachunek wykonawcy usługi.
Należy pamiętać, że zasiłek celowy nie zastępuje świadczenia z ZUS – OPS bada, czy spełnione są warunki do zasiłku pogrzebowego z ubezpieczenia i czy wniosek jest należycie udokumentowany (rachunki). Brak faktur, nieuzasadnione koszty luksusowe czy nieudokumentowane wydatki mogą skutkować przyznaniem pomocy w niższej kwocie albo odmową. Warto wiedzieć, że nowe przepisy kładą nacisk na "wyjątkowość" sytuacji.
Źródła:
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: "Wyższy zasiłek pogrzebowy już pewny" – informacja o podpisanej ustawie i dacie wejścia w życie, INFOR: omówienia zmian od 2026 r. – nowe kwoty, waloryzacja, krótsze terminy, oraz zasady zasiłku Legalis: przegląd zmian legislacyjnych od 2026 r., OPS.
Karolina Rozmus, dziennikarka Wirtualnej Polski
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
