Abrazja (wyłyżeczkowanie macicy) – wskazania, zabieg, możliwe powikłania

Abrazja (frakcjonowane skrobanie), czyli łyżeczkowanie macicy, to zabieg ginekologiczny, który wykonywany jest w obrębie narządów rodnych kobiety. Polega on na pobraniu niewielkiego materiału z jamy macicy lub też całkowitym jej opróżnieniu.

Abrazję wykonuje się w celu rozpoznawania stanów chorobowych macicy oraz w celach leczniczych. Na tej podstawie łyżeczkowanie macicy można podzielić na:

• abrazję diagnostyczną – pobranie materiału do oceny zmian i procesów patologicznych,
• abrazję leczniczą – jako element procesu terapeutycznego.

Cała procedura odbywa się przy pomocy sterylnych, specjalistycznych narzędzi. Jeśli pobierany jest materiał do badań histopatologicznych, wówczas mowa jest o tak zwanej mikroabrazji.

Najczęściej abrazję kojarzy się z procedurą leczniczą, która wykonywana jest w przebiegu poronienia w celu usunięcia pozostałych tkanek. Jednak zabieg ten nie jest przeprowadzany tylko i wyłącznie wtedy, kiedy kobieta traci ciążę. Jakie są inne wskazania do wykonania abrazji?

Czasem konieczne jest także łyżeczkowanie macicy po porodzie. Ma to miejsce głównie wtedy, gdy nie ma pewności, że łożysko oddzieliło się prawidłowo od ścian macicy. Abrazję wykonuje się zarówno po porodzie siłami natury, jak i po cesarskim cięciu.

Inne wskazania do przeprowadzenia tzw. zabiegu czyszczenia macicy:

• Po menopauzie – abrazja ma dużą wartość diagnostyczną w rozpoznawaniu raka endometrium. Wyłyżeczkowanie macicy po menopauzie pomocne jest przede wszystkim w diagnostyce chorób błony śluzowej macicy i nowotworów ginekologicznych. Abrazja pozwala bowiem na stosunkowo szybkie wykrycie patologii.
• Polipy w jamie macicy.
• Nieregularne i obfite miesiączki – procedura abrazji wykorzystywana jest także u kobiet z zaburzeniami cyklu miesiączkowego. Wykonuje się ją, gdy dotychczas nie stwierdzono konkretnej przyczyny nieprawidłowych krwawień.
• Stwierdzenie pogrubienia warstwy śluzówki macicy – wskazaniem do abrazji mogą być także wszelkie niepokojące zmiany na endometrium, jak chociażby pogrubienie ścianek macicy.
• Diagnostyka niepłodności oraz różnego rodzaju patologii.

Czyszczenie macicy zwykle nie wymaga od pacjentek dużego przygotowania. Jeśli pojawiają się szczególne zasady, informuje o nich lekarz kwalifikujący do zabiegu. Bezpośrednio przed zabiegiem łyżeczkowania macicy nie należy aplikować globulek dopochwowych. Przyjmowanie innych leków w dniu zabiegu należy wcześniej skonsultować z lekarzem.

Pacjentka powinna zgłosić się do szpitala kilka minut przed umówioną godziną wraz z aktualnymi wynikami zleconych badań. Czasem zaleca się, by wyłyżeczkowanie jamy macicy było przeprowadzone na czczo. Konieczne może być również zabranie ze sobą ubrania na przebranie.

Zalecenia po zabiegu

Abrazja macicy jest krótkim zabiegiem, bo trwa ok. 10-15 minut. Pacjentka może wyjść ze szpitala po 3-4 godzinach od jej zakończenia. Wymagana jest jednak opieka osoby bliskiej. Bowiem po abrazji kobieta może odczuwać osłabienie oraz bóle w dole brzucha.

Zwykle pojawia się także niewielkie krwawienie. Bezpośrednio po zabiegu wyłyżeczkowania jamy macicy zaleca się używanie podpasek lub wkładek higienicznych, a nie tamponów. W określonych przypadkach lekarz może dodatkowo przepisać antybiotykoterapię.

Zaleca się, aby pacjentka wzięła około 2 dni wolnego w pracy. Należy również przez pewien okres wstrzymać się od współżycia.

Ile kosztuje łyżeczkowanie macicy?

Abrazja szyjki i jamy macicy przeprowadzona prywatnie kosztuje średnio ok. 2000-3000 zł. Jednak w niektórych miastach cena łyżeczkowania macicy może wynieść nawet 7000 zł. Wiele zależy od lokalizacji, doświadczenia lekarza, czy renomy gabinetu.

Abrazja polega głównie na oczyszczeniu błony śluzowej kanału szyjki macicy. Łyżeczkowanie nie jest więc zbyt skomplikowaną procedurą. Najczęściej wykonywane jest w gabinecie zabiegowym na fotelu ginekologicznym. Jak wygląda zabieg łyżeczkowania macicy?

Zwykle podaje się kobiecie ogólne znieczulenie. Łyżeczkowanie macicy jest wówczas bezbolesne i nie powoduje dyskomfortu. Po podaniu znieczulenia do pochwy wkładany jest wziernik, a na szyjkę macicy nakładane są tak zwane kulociągi. Ich zadaniem jest utrzymanie stabilności macicy podczas wykonywania abrazji.

Do rozszerzonej szyjki macicy wprowadza się łyżkę chirurgiczną, która służy do usuwania resztek zawartości macicy. Za jej pomocą złuszczane jest endometrium. Abrazja pozwala także w określonych przypadkach usuwać np. polipy. Następnie materiał przekazywany jest do badań histopatologicznych.

Ponieważ w trakcie zabiegu ma miejsce wyskrobanie ścian macicy, zabieg bywa określany też potocznie jako skrobanie macicy (łac. abrasio endocervicis et uteri, excochleatio).

W określonych przypadkach konieczne może być odwołanie zabiegu lub przełożenie go na inny termin. Istnieją bowiem dwa główne przeciwwskazania do wykonania zabiegu łyżeczkowania jamy macicy. Są to:

• rozwijająca się ciąża – z tego względu przed zabiegiem należy zawsze wykonać test ciążowy z krwi (oznaczenie poziomu beta-HCG),
• ostre stany zapalne dróg rodnych z nieprawidłowymi upławami.

Możliwe powikłania po łyżeczkowaniu macicy

Łyżeczkowanie macicy to prosty zabieg, stosowany głównie po to, by ratować życie i zdrowie kobiety. Procedura ta jest dość często przeprowadzana, a ryzyko powikłań po łyżeczkowaniu jest niewielkie. Jednak jak każda ingerencja w ludzki organizm, abrazja może być przyczyną powikłań. Po zabiegu mogą pojawić się krwawienia i plamienia. U pacjentek może wystąpić także ból w podbrzuszu.

Ponadto istnieje także ryzyko przebicia ściany macicy, którego skutki mogą być bardzo groźne dla kobiety. Na szczęście zdarza się to bardzo rzadko. Oprócz tego na skutek abrazji jamy macicy może dojść do zakażenia.

Kolejnym powikłaniem, jakie może powodować zabieg czyszczenia macicy jest zespół Ashermana, który polega na tworzeniu się zrostów wewnątrz jamy macicy. Zrosty mogą powstać w wyniku urazu podczas wykonywania abrazji. Symptomy wskazujące na zespół Ashermana to skąpe i bolesne miesiączki.

Czasem zdarza się, że podczas abrazji nastąpiło niepełne opróżnienie jamy macicy. Stan ten weryfikuje lekarz ginekolog podczas badania kontrolnego po przeprowadzonym zabiegu. W przypadku, gdy nie udało się kompletnie oczyścić macicy, zabieg należy powtórzyć.

Powtarzanie zabiegu abrazji ma miejsce także czasem u kobiet z polipami endometrialnymi, u których nie jest możliwe leczenie farmakologiczne. Ponadto do częstych abrazji może dochodzić także u kobiet na skutek poronień nawykowych.

Współżycie po oczyszczaniu macicy to jeden z najczęściej poruszanych problemów na tematycznych forach. Abrazja macicy wymusza bowiem na kobietach czasowe zrezygnowanie ze stosunków seksualnych.

Zbyt wczesne rozpoczęcie współżycia może sprzyjać powstawaniu zakażeń. Najczęściej zaleca się, by po abrazji powstrzymywać się od stosunków płciowych przez ok. 3-4 tygodnie. Zbiega się to w czasie zwykle z pierwszą miesiączką po zabiegu.

Warto jednak pamiętać o tym, że zalecenia lekarza mogą być różne, bowiem wiele zależy od tego, jak szybko goją się rany po abrazji. To, co jest szczególnie ważne to także odpowiednie zabezpieczenie przed ciążą. Zwykle bowiem zaleca się, by po zabiegu poczekać ze staraniami o dziecko przynajmniej ok. 3 miesięcy.