Rak trzonu macicy - przyczyny, leczenie

Objawy tej choroby to: nieprawidłowe, obfite krwawienia u miesiączkujących kobiet lub pojawienie się krwawienia u kobiet, które już nie miesiączkują, obfite wodnisto-krwiste upławy. Objawom tym mogą towarzyszyć bóle w dolnej części brzucha oraz bóle tuż po stosunku. Zdarzają się także problemy związane z pracą układu pokarmowego.

Zaobserwowano, że rak trzonu macicy częściej występuje u kobiet, u których po menopauzie pojawiła się otyłość. Dzieje się tak, ponieważ następuje wówczas brak równowagi hormonalnej – organizm wytwarza zbyt dużo estrogenu w porównaniu do progesteronu. Rak endometrium współtowarzyszy ziarniszczakom, zespołowi policystycznych jajników oraz cukrzycy. Narażone na niego są znacznie bardziej kobiety, które nie rodziły dzieci oraz te, u których stwierdzono uwarunkowania genetyczne. Choroba może także pojawić się u kobiet chorujących na cukrzycę, leczących się na choroby układu krążenia, a także u osób posiadających żylaki nóg.

Zmiany nowotworowe w macicy widoczne są w badaniu histologicznym. Na jego podstawie wydziela się dwa rodzaje raka: płaskonabłonkowy i surowiczy. Zdecydowanie trudniejszy w leczeniu jest rak histologicznie surowiczy. Na podstawie rozrostu endometrium wyróżnia się cztery rodzaje zmian:

• rozrost gruczołowy bez atypii,
• rozrost gruczołowy prosty z atypią,
• rozrost złożony bez atypii,
• rozrost złożony z atypią.

Rozrost bez atypii właściwy jest zmianom nienowotworowym. Z kolei rozrost z atypią wiąże się z postępującym rozwojem raka.

Należy zgłaszać lekarzowi wystąpienie każdego nieprawidłowego krwawienia – macica zostanie wtedy wyłyżeczkowana. W ten sposób pozyskuje się materiał do badań histopatologicznych, które mogą wykluczyć lub potwierdzić chorobę. Z kolei podczas USG przezpochwowego lekarz uzyskuje informację co do wielkości zmian. Jeżeli ich grubość przekroczy 12 mm, wówczas może to oznaczać, że rozwija się nowotwór trzonu macicy.

Coraz większe zainteresowanie zyskuje badanie histeroskopowe. Polega ono na wziernikowaniu jamy macicy urządzeniem optycznym, co daje możliwość jej oceny wizualnej i pobrania próbek tkanki do badania histopatologicznego. 

Na sposób leczenia mają wpływ: wiek pacjentki, jej plany prokreacyjne i przede wszystkim wynik badania histopatologicznego.

Rak endometrium może być leczony zachowawczo, hormonalnie i operacyjnie. Terapia hormonalna jest wybierana przez pacjentki, które pragną zachować macicę, by móc jeszcze urodzić dziecko. Leczenie operacyjne stosuje się u kobiet po menopauzie. W przypadku terapii hormonalnej niezbędna jest stała kontrola lekarska.

 Gdy nowotwór jest rozwinięty, stosuje się leczenie operacyjne – usunięta zostaje macica z jajnikami, a czasem również i węzły chłonne miednicy mniejszej. Zwykle dołączana jest hormonoterapia, a jeśli są przerzuty lub nacieki – chemioterapia.

Zabieg, podczas którego lekarz usuwa zawartość macicy, nazywany jest abrazją macicy (łyżeczkowaniem). Przeprowadza się go przy znieczuleniu ogólnym. Jeżeli rak endometrium zostanie zdiagnozowany we wczesnej fazie rozwoju, są duże szanse na powrót kobiety do zdrowia. Szanse na wygraną z chorobą spadają, gdy znajduje się on w zaawansowanym rozwoju.

Źródła

1. PET w raku macicy
2. Markowska J. Ginekologia onkologiczna, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-12-1
3. Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6
4. Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9