Alzheimer może mieć początek w ustach. Naukowcy odkryli związek

W badaniach opublikowanych w "Science Advances" międzynarodowy zespół naukowców pod kierunkiem prof. Jana Potempy z University of Louisville wykazał obecność bakterii Porphyromonas gingivalis w mózgach zmarłych pacjentów cierpiących na alzheimera.

Patogen ten jest dobrze znany stomatologom – odpowiada za przewlekłe zapalenie przyzębia. Badacze zaobserwowali również obecność toksycznych enzymów, tzw. gingipain, które bakterie wydzielają w procesie zakażenia. Enzymy te były powiązane z dwoma charakterystycznymi markerami choroby Alzheimera: białkiem tau i ubikwityną.

Co ważne, ślady gingipain znaleziono także w mózgach osób, które nigdy nie miały zdiagnozowanej demencji, co sugeruje, że infekcja może być jednym z pierwszych etapów procesu prowadzącego do neurodegeneracji.

Aby sprawdzić potencjalny mechanizm, naukowcy przeprowadzili doświadczenia na myszach. Po zakażeniu jamy ustnej P. gingivalis bakterie przedostały się do mózgu, gdzie odnotowano zwiększoną produkcję amyloidu beta – białka, które tworzy złogi uznawane za jeden z głównych czynników rozwoju alzheimera.

- Po raz pierwszy mamy solidne dowody na powiązanie patogenu wewnątrzkomórkowego, Gram-ujemnej bakterii P. gingivalis, z patogenezą alzheimera – podkreślał dr Stephen Dominy, współautor badania i współzałożyciel firmy Cortexyme, która współfinansowała projekt.

Zobacz także: Tak sami pracujemy na chorobę Alzheimera. "Zachłysnęliśmy się cywilizacją"

Zespół badawczy testował także eksperymentalny związek COR388, będący inhibitorem gingipain. U zakażonych myszy jego podanie prowadziło do zmniejszenia liczby bakterii w mózgu, spadku produkcji amyloidu beta i ograniczenia neurozapalnych procesów.

Choć to dopiero wstępne dane, eksperci uważają, że badania te mogą otworzyć zupełnie nową ścieżkę w leczeniu choroby Alzheimera.

- Od ponad 15 lat nie mamy nowych skutecznych terapii, dlatego konieczne jest testowanie każdej obiecującej koncepcji, nawet jeśli obecnie potwierdzono ją tylko w badaniach na zwierzętach – skomentował David Reynolds, dyrektor naukowy Alzheimer’s Research UK.

Hipoteza infekcyjnego podłoża alzheimera zyskuje coraz większe poparcie w literaturze naukowej. Jeśli przyszłe badania potwierdzą rolę P. gingivalis, będzie to oznaczało, że profilaktyka chorób przyzębia i zdrowie jamy ustnej mogą stać się jednym z kluczowych elementów prewencji demencji.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Science Advances