Anatomia brzucha

Organy jamy brzusznej nie przemieszczają się, więc wystarczy nauczyć się raz ich położenia, by potem bez problemu określać źródło bólu brzucha. Dla osób, które nie uważały na tych ważnych lekcjach biologii przypominamy podstawowe informacje:

• Żołądek znajduje się po lewej stronie brzucha, natomiast wątroba troszkę wyżej po prawej.
• Nerki znajdują się z tyłu po bokach i nie są uznawane jako organ znajdujący się w jamie brzusznej.
• Trzustka znajduje się po prawej stronie żołądka, pod nim.

• Żołądek znajduje się pod przeponą, nieco po lewej stronie brzucha.
• Wątroba leży po prawej stronie jamy brzusznej.
• Trzustka umiejscowiona jest po lewej stronie i częściowo w nadbrzuszu.
• Wyrostek znajduje się po prawej stronie w dolnej części brzucha.
• Śledziona ułożona jest w lewej części nadbrzusza.

Znajomość położenia tych kilku kluczowych organów jamy brzusznej okaże się pomocna w ocenie czy boli nas trzustka, piecze żołądek czy może naszym problemem jest wątroba.

Ból brzucha jest bólem odczuwanym w ciele poniżej żeber i przepony oraz powyżej kości miedniczej. Ból brzucha może pochodzić od ścian jamy brzusznej, ale częściej powodują go organy jamy brzusznej, tj.: żołądek, jelito cienkie, okrężnica, wątroba, pęcherzyk żółciowy, śledziona i trzustka.

Może się zdarzyć, że ból brzucha zostanie wywołany organami, które znajdują się poza jamą brzuszną, np.: płucami, nerkami, jajnikami lub pochwą.

Tak samo możliwe jest wystąpienie bólu spowodowanego organami jamy brzusznej, ale odczuwanego poza nią. Przykładem może być zapalenie trzustki, które odczuwane jest z tyłu. Takie rodzaje bólu nazywane są „przeniesionymi”.

Ból brzucha powodują zapalenia jego organów: wyrostka lub pęcherzyka żółciowego, poprzez ich rozciąganie lub rozdęcie. Taki stan powoduje niedrożność jelit, blokada przewodu żółciowego przez kamienie żółciowe, puchnięcie wątroby spowodowane zapaleniem. Odcięcie dopływu krwi również może wywołać stan zapalny. Ból brzucha występuje również z innych przyczyn, do których można zaliczyć przypadłość określaną mianem syndrom wrażliwego jelita. Nie do końca wiadomo co powoduje syndrom, ale zrzuca się to na nietypowe skurcze mięśni lub nadwrażliwość nerwów w jelitach, które powodują ból.

• Czy znasz dobrze ludzki organizm? 
• Czy znasz wszystkie tajemnice ludzkiego ciała?
• Czy znasz kości człowieka? 
• Czy rozpoznasz wszystkie mięśnie u człowieka?

Jeśli ból brzucha jest nagły może to oznaczać, że pęcherzyk żółciowy jest niedokrwiony lub nastąpiła blokada przewodu żółciowego przez kamienie żółciowe. Ból brzucha odczuwany w prawej dolnej części jamy brzusznej może oznaczać zapalenie wyrostka. Zapalenie uchyłków jelita objawia się bólem lewej dolnej części jamy brzusznej, gdzie są one usytuowane. Pęcherzyk żółciowy znajduje się w prawej górnej części jamy brzusznej i tam będzie odczuwany jego ból.

Znajomość anatomii brzucha jest ważna w ocenieniu pochodzenia bólu brzucha. Często może on oznaczać poważne choroby, dlatego należy szybko rozpoznać źródło bólu, aby rozpocząć właściwe leczenie.

Zobacz także odpowiedzi na pytania innych osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Ból i kłucie brzucha - odpowiada lek. Izabela Ławnicka
• Czy to zwykły ból brzucha? - odpowiada Magdalena Pikulska
• Przewlekły ból brzucha - odpowiada lek. Magdalena Parys
• Ból brzucha po posiłku - odpowiada lek. Magdalena Szymańska
• Ból mięśni brzucha - odpowiada lek. Tomasz Stawski