Badanie izotopowe

Radioizotop jest podawany pacjentowi najczęściej dożylnie, rzadziej doustnie. W wielu przypadkach nie jest wymagane pozostawanie na czczo, a jedynie odpowiednie, doustne nawodnienie organizmu. W zależności od rodzaju scyntygrafii wymagany jest różny czas na rozpad radioizotopów. Badanie izotopowe wykonuje się zazwyczaj w pozycji leżącej (rzadziej w pozycji stojącej lub siedzącej), od pacjenta nie jest wymagane, aby się rozebrał. Jeśli scyntygrafii poddawane są dłonie i stopy, należy je położyć na detektorze gamma kamery. Pozostałe narządy bada się zazwyczaj w projekcji przedniej lub tylnej. Długość badania jest bardzo różna, wynosi od 1 do 60 minut, a jego wynik podaje się w formie opisu.

Podstawową zaletą metod izotopowych jest obserwacja czynności narządu. Wykorzystanie radioizotopów pozwala na śledzenie funkcji organów wewnętrznych i uniknięcie badania radiologicznego, które obarczone jest wysokim ryzykiem powikłań. Ponadto metody izotopowe nie wymagają wykonania innych badań poprzedzających.

W zależności od miejsca badania scyntygraficznego, można podzielić je na scyntygrafię:

• kości;
• serca i naczyń;
• nerki;
• wątroby;
• tarczycy;
• innych.

Wskazania do badania izotopowego kości to:

• podejrzenie przerzutów nowotworowych do kośćca;
• zapalenie kości;
• obecność chorób metabolicznych;
• ocena skuteczności radioterapii i chemioterapii;
• nietypowe złamania;
• wykonanie przeszczepu kostnego - scyntygrafia pozwala na ocenę procesu gojenia się.

Scyntygrafia kości pozwala zatem na:

• wykrycie nietypowych postaci złamań;
• zlokalizowanie ogniska osteolizy;
• odróżnienie zapalenia od procesów jałowych i nowotworowych;
• ocenę ukrwienia kości;
• wykrycie obrzęków tkanek miękkich otaczających kości.

Wskazaniami do badania izotopowego nerek są następujące objawy chorobowe:

• zwężenie tętnicy nerkowej;
• guzki nerek i nadnerczy;
• torbiele na nerkach;
• gruźlica nerek;
• wady wrodzone nerek.

Statyczna scyntygrafia nerek pozwala na ocenienie struktury narządu, zaś renoscyntygrafia izotopowa daje możliwość zbadania czynności nerek.

Innymi bardzo ważnymi wskazaniami do wykonania tego badania są:

• guzy sutka - różnicowanie łagodnych i złośliwych zmian w sutku;
• hormonalnie czynne guzy przewodu pokarmowego, krwawienia z przewodu pokarmowego, zwłaszcza u dzieci;
• przełykowe zarzucanie treści żołądkowej;
• żołądkowe zarzucanie treści dwunastniczej - podejrzenie żółciowego zapalenia żołądka, zwłaszcza u dzieci;
• nawracające zapalenia płuc u dzieci;
• gruczolak przytarczyc;
• choroby rdzenia nadnerczy - nadciśnienie tętnicze wywołane guzem rdzenia nadnerczy;
• guzy ślinianek, zaburzenia wydzielania śliny (zwłaszcza jednostronne);
• nacieczenie nowotworowe szpiku kostnego.

Badanie jest zawsze wykonywane na zlecenie lekarza.

Źródła

1. Fizyczne i medyczne podstawy scyntygrafii
2. Lass P., Scyntygrafia [w:] Encyklopedia Badań Medycznych, Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996.
3. Nowak S., Rudzki K., Piętka E., Czech E. Zarys medycyny nuklearnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2273-8
4. Pruszyński B. Radiologia - diagnostyka obrazowa, Rtg, TK, USG, MR i medycyna nuklearna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4325-9