Badanie powłok jamy brzusznej

Niektóre problemy związane z narządami znajdującymi się w brzuchu można z łatwością zdiagnozować za pomocą prześwietlenia lub badania tomograficznego. Jednak badanie jamy brzusznej jest przydatne w dokładnej diagnozie, gdy występują m.in.:

• rak jajnika, okrężnicy, trzustki lub wątroby;
• endometrioza;
• perforacja jelita;
• zapalenie wyrostka, jajowodu lub trzustki;
• ciąża pozamaciczna;
• zrosty w jamie brzusznej.

Badanie powłok jamy brzusznej zawsze odbywa się na zlecenie lekarza i poprzedzone jest wynikami innych badań jamy brzusznej, np. USG.Wykonuje się je w znieczuleniu ogólnym. Chirurg nacina skórę powłok i ogląda narządy znajdujące się w nich. Rozmiar i miejsce nacięcia zależą od dolegliwości. W czasie badania może zostać wykonana także biopsja.

Wyróżnia się różne rodzaje nacięcia jamy brzusznej, najczęściej pionowe.
Rodzaje nacięć:

• górne nacięcie pośrodkowe – od wyrostka mieczykowatego do pępka;
• typowe niższe nacięcie pośrodkowe – od pępka do spojenia łonowego;
• nacięcie od wyrostka mieczykowatego do spojenia łonowego (rzadko stosowane, jedynie w chirurgii urazowej).

Możliwe są także inne cięcia - przezprostne (poprzez mięśnie proste brzucha) prawe i lewe, przyprostne (bocznie od torebek mięśni prostych) prawe i lewe, a także cięcia poprzeczne (Kochera - pod łukami żebrowymi) oraz Pfanensteila (powyżej spojenia łonowego).

Po znieczuleniu ogólnym może pojawić się ostra reakcja na lek lub trudności z oddychaniem. Laparotomia wiąże się również z prawdopodobieństwem wystąpienia krwawienia lub infekcji. Dodatkowym zagrożeniem jest wystąpienie przepukliny pooperacyjnej. Wynika to z tego, że blizna powstająca po laparotomii jest uznawana za miejsce osłabionego oporu. Ocenia się, że taka przepuklina pooperacyjna powstaje w 2-10% przypadków laparotomii. Nadal prowadzone są liczne badania nad sposobem zamknięcia powłok uniemożliwiającym powstawanie przepukliny pooperacyjnej. Wyróżniamy kilka czynników, które mogą zwiększyć ryzyko wystąpienia przepukliny po zabiegu laparotomii, np.:

• zakażenie rany;
• żółtaczka;
• choroba nowotworowa;
• sterydoterapia;
• otyłość;
• choroby obturacyjne płuc;
• palenie papierosów.

Pacjent powinien zacząć normalnie jeść i pić w ciągu 2-3 dni po badaniu. Długość pobytu w szpitalu zależy od wagi problemu. Do pełnego powrotu do formy potrzeba zwykle około 4 tygodni.

Obecnie, dużo częściej od laparotomii stosowane jest podobne badanie, zwane laparoskopią. Jest ono mniej inwazyjne i daje podobne informacje o występowaniu i zaawansowaniu choroby. Stosowane są jej modyfikacje poprzez połączenie z nowoczesnymi narzędziami diagnostyki obrazowej, jak tomografia komputerowa (CT), ultrasonografia (USG), badanie NMR. Pozwala to na jeszcze bardziej dokładną charakterystykę zmian występujących w jamie brzusznej.

Źródła

1. Podstawy diagnostyki różnicowej bólów brzucha
2. Awori, Nelson, et al. Laparotomy. Primary Surgery. [cited April 6, 2003]
3. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
4. Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X