Badanie wstępne - zasady, rodzaje badań

Badania wstępne są wykonywane przed przyjęciem pracownika do pracy. Mają one jednak określony okres ważności, po którym należy je powtórzyć by nadal pracować na danym stanowisku. Każde kolejne badania noszą już miano badań okresowych. Są one zlecane z różną częstotliwością w zależności od czynników ryzyka:

• co cztery lata, w przypadku pracowników wykonujących pracę przy komputerze,
• co pięć lat, w przypadku wykonywania czynności biurowych bez konieczności częstego korzystania z komputera,
• co dwa - trzy lata, w przypadku pracowników narażonych na czynniki szkodliwe takie jak pyły, opary, wysoka temperatura lub promieniowanie laserowe.

Badania wstępne są szczególnie ważne w sytuacji, gdy pracownik wykonuje czynności szczególnie niebezpieczne. Za prace podwyższonego ryzyka uważa się wszystkie te czynności, które stwarzają zwiększone zagrożenie dla pracownika. Należy do nich zaliczyć pracę w miejscach, w których występują:

• duże natężenie hałasu,
• drgania mechaniczne,
• zapylenie,
• metale w postaci pylistej np. żelazo lub ołów,
• promieniowanie laserowe,
• bardzo niskie temperatury,
• bardzo wysokie temperatury.
• substancje uczulające,
• substancje drażniące,
• substancje toksyczne,
• substancje rakotwórcze.
• wirusy,
• bakterie,
• grzyby.

Jako czynności niebezpieczne i uciążliwe należy zaliczyć te, które wiążą się z:

• pracą przed monitorem ekranowym powyżej czterech godzin dziennie,
• pracą na wysokości powyżej trzech metrów,
• pracą w warunkach nocnych.

• Badania profilaktyczne i dodatkowe
• Profilaktyczne badania okulistyczne
• Badanie elektrokardiograficzne (EKG)
• RTG klatki piersiowej - wskazania, przebieg badania

Zdrowie i życie osób pracujących w warunkach niebezpiecznych jest zagrożone w większym stopniu niż innych. Dlatego tak ważne jest, aby w ich wypadku badania wstępne i okresowe były wykonywane systematycznie.

Zakres badań wstępnych określa lekarz medycyny pracy na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę. W przypadku prac szczególnie uciążliwych i niebezpiecznych badania wstępne mogą mieć bardzo szeroki charakter. Na przykład w przypadku górnika pracującego na głębokości poniżej trzech metrów, lekarz zazwyczaj zleca wykonanie:

• badania krwi,
• konsultacji laryngologicznej,
• konsultacji neurologicznej,
• konsultacji okulistycznej,
• EKG spoczynkowego,
• spirometrii,
• RTG klatki piersiowej z opisem,
• audiogramu.

Dla porównania w przypadku osoby pracującej powyżej czterech godzin przed komputerem badania wstępne zazwyczaj ograniczają się konsultacji okulistycznej oraz ewentualnie wykonania badania krwi. Zakres badań wstępnych jest ściśle określony przez wskazówki metodyczne zawarte w rozporządzeniu Ministra zdrowia i Opieki Społecznej.