Służby sanitarne apelują o bezwzględne przestrzeganie obostrzeń, gdyż kontakt z zanieczyszczoną wodą niesie za sobą poważne konsekwencje dla naszego zdrowia.
Czerwone flagi
Z powodu zakwitu sinic czerwona flaga powiewa na kąpieliskach Gdynia Śródmieście oraz Sopot Łazienki Południowe I. Zamknięto kąpielisko Camp Drawa na jeziorze Żerdno po wykryciu groźnych dla zdrowia bakterii Escherichia coli.
Dziwny kolor wody w Bałtyku. Turyści boją się, że to sinice
Na pozostałych otwartych kąpieliskach w regionie woda jest na ten moment zdatna do kąpieli, jednak GIS przypomina, że sytuacja w przypadku sinic może zmienić się w ciągu zaledwie kilku godzin.
Czym są sinice i dlaczego są niebezpieczne?
Sinice (taksonomicznie nazywane cyjanobakteriami) to jedne z najstarszych organizmów na Ziemi. Choć formalnie należą do bakterii, posiadają zdolność fotosyntezy i produkują tlen. Występują powszechnie w glebie, na skałach, a także w wodach słodkich i słonych (w tym w Morzu Bałtyckim). W normalnych warunkach stanowią naturalny i pożyteczny składnik ekosystemu.
Problem pojawia się w momencie ich masowego namnażania, czyli tzw. zakwitu wody. Niektóre szczepy sinic produkują wówczas silne, niebezpieczne dla zdrowia związki toksyczne (cyjanotoksyny). Co ważne, nie da się ocenić "gołym okiem", czy dany zakwit jest toksyczny, dlatego każde masowe pojawienie się sinic traktuje się jako zagrożenie.
Dlaczego dochodzi do zakwitów?
Masowy rozwój cyjanobakterii i tworzenie przez nie gęstych, unoszących się na powierzchni kożuchów są stymulowane przez specyficzne czynniki środowiskowe i pogodowe:
- wysoka temperatura wód, powyżej 16–20°C,
- obecność soli biogenicznych pochodzących m.in. ze ścieków i nawozów rolniczych),
- brak opadów,
- duże nasłonecznienie,
- słaby wiatr, który ogranicza mieszanie się kolumny wody.
Przewidzenie zakwitów jest niezwykle trudne. W osłoniętych zatoczkach i miejscach o małym falowaniu kożuchy mogą utrzymywać się bardzo długo. Z kolei na otwartym wybrzeżu Bałtyku wiatr i prądy morskie potrafią przemieścić lub całkowicie rozbić zakwit w zaledwie kilka godzin, powodując obumarcie komórek i opadnięcie ich na dno.
Nie należy mylić sinic z makroglonami (zielonymi matami roślinnymi wyrzucanymi przez fale na plaże). Choć makroglony wyglądają nieestetycznie i brzydko pachną podczas rozkładu, nie produkują toksyn i są nieszkodliwe dla zdrowia. Wiosną wrażenie zakwitu mogą też dawać żółte pyłki drzew (głównie sosny) osiadające na wodzie.
Rodzaje toksyn sinicowych i zagrożenia zdrowotne
Cyjanotoksyny uwalniają się do wody w największych ilościach, gdy komórki sinic starzeją się i obumierają. Stanowią one realne zagrożenie dla życia zwierząt (odnotowywano przypadki śmiertelne wśród psów, bydła czy ptaków) oraz zdrowia ludzi.
Objawy zatrucia
Do zatrucia u ludzi dochodzi najczęściej poprzez przypadkowe połknięcie wody podczas pływania, bezpośredni kontakt skóry z kożuchem sinicowym, a także poprzez wdychanie aerozoli (kropelek wody z toksynami unoszących się w powietrzu przy wzburzonej wodzie).
W przypadku kontaktu z toksycznym zakwitem mogą pojawić się następujące objawy:
- wysypka skórna i swędzenie,
- łzawienie i pieczenie oczu,
- wymioty, biegunka i silne bóle brzucha,
- gorączka, bóle mięśni oraz stawów.
Złote zasady bezpieczeństwa:
Dlatego bezwzględnie należy unikać kontaktu z wodą o zmienionej barwie (zielona, szaro-zielona, brunatna), wodą mętną, pieniącą się lub wydzielającą zatęchły, ziemisty zapach.
Przed wyjściem na plażę zawsze trzeba sprawdzać aktualne komunikaty i status kąpielisk w oficjalnym Serwisie Kąpieliskowym Głównego Inspektoratu Sanitarnego.
Źródło: sk.gis.gov.pl, rmf24.pl
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
