Darmowe testy na HIV już w poradniach POZ. Wykryją wirusa zanim pojawią się objawy

Wirus HIV (ang. human immunodeficiency virus) atakuje i niszczy komórki układu odpornościowego, prowadząc do jego stopniowego osłabienia. Nieleczone zakażenie może rozwinąć się w AIDS, zespół nabytego upośledzenia odporności, który jest końcowym i najbardziej zaawansowanym stadium choroby.

AIDS nie jest odrębną chorobą, ale skutkiem długotrwałego działania wirusa, który czyni organizm bezbronnym wobec infekcji i nowotworów. Dzięki terapii antyretrowirusowej osoby zakażone HIV mogą żyć normalnie i co istotne, nie zakażać innych.

Zasada "n=n" (niewykrywalny = niezakażający) jest dziś jednym z filarów współczesnej profilaktyki HIV. Oznacza to, że osoba regularnie przyjmująca leki i mająca niewykrywalny poziom wirusa we krwi nie stanowi zagrożenia dla partnerów seksualnych.

Dotąd bezpłatne i anonimowe testy na HIV wykonywano wyłącznie w punktach konsultacyjno-diagnostycznych (PKD). Teraz, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia, test przesiewowy można zlecić również w ramach wizyty u lekarza POZ.

Poradnie będą wykonywać testy IV generacji, które pozwalają wykryć zakażenie nawet o tydzień wcześniej niż testy III generacji. W praktyce oznacza to, że można rozpoznać infekcję już w ciągu dwóch-trzech tygodni od ekspozycji na wirusa – zanim pojawią się objawy lub poważniejsze konsekwencje dla zdrowia.

Wiceprezes Porozumienia Zielonogórskiego, Tomasz Zieliński, przyznaje, że przychodnie potrzebują jeszcze kilku dni na sfinalizowanie formalności – m.in. podpisanie aneksów z laboratoriami – ale procedura powinna być szybko dostępna dla pacjentów.

Zobacz także: Nowe przepisy mogą utrudnić dostęp do tańszych leków. Wzrosną koszty leczenia

Z danych Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wynika, że liczba nowych zakażeń HIV w Polsce rośnie. Tylko w ciągu pierwszych 10 miesięcy 2024 roku zarejestrowano niemal 2 tys. przypadków, z czego większość w zaawansowanym stadium choroby.

Wielu chorych nie wiedziało wcześniej o zakażeniu, co pokazuje, jak ogromne znaczenie ma łatwy i powszechny dostęp do badań.

Koszt wprowadzenia testów przesiewowych w POZ szacuje się na ok. 1,5 mln zł rocznie, ale w kontekście wydatków na leczenie powikłań późno wykrytej infekcji jest to inwestycja, która może przynieść realne oszczędności systemowi ochrony zdrowia.

Test na HIV warto wykonać:

• po ryzykownym kontakcie seksualnym (bez zabezpieczenia),

• przed rozpoczęciem nowej relacji,

• w przypadku podejrzenia zakażenia (np. po użyciu wspólnych igieł),

• jako element rutynowego badania zdrowotnego.

Badanie jest szybkie, bezbolesne i coraz łatwiej dostępne. Co najważniejsze – może uratować życie. Wczesna diagnoza umożliwia natychmiastowe wdrożenie leczenia, które powstrzymuje rozwój wirusa i chroni przed AIDS.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PAP