Bielmo na oku – przyczyny, objawy, rozpoznanie i leczenie

Bielmo (leukoma) jest chorobą oczu, która prowadzi do upośledzenia widzenia, a nawet ślepoty. Objawem choroby jest białawe zmętnienie rogówki gałki ocznej, a co za tym idzie - utrata przejrzystości widzenia. Ma to związek z tym, że blizna na rogówce nachodzi na tęczówkę oka.

Warto wiedzieć, że rogówka jest zewnętrzną, silnie unerwioną warstwą gałki ocznej. Ponieważ skupia promienie świetlne, jej właściwe funkcjonowanie umożliwia dobre widzenie. Zdrowa rogówka jest gładka, śniąca i przezierna.

Jakie są objawy bielma na oku? Charakterystyczne jest widoczne białawe zmętnienie rogówki, zarówno na jej obrzeżach, jak i części centralnej. Zmętnienie rogówki na jej peryferiach jest zarówno mniej groźne jest, jak i dokuczliwe. Ponadto obserwuje się:

• pogorszenie wzroku. We wczesnym etapie choroby wzrok może się pogarszać i poprawiać. Po utrwaleniu się bielma ostrość widzenia normuje się i pozostaje na stałym poziomie,
• ból oka,
• zaczerwienienie gałki ocznej,
• częste łzawienie,
• pojawienie się wydzieliny: surowiczej, śluzowej bądź ropnej.

Przyczyn, które prowadzą do powstania bielma, może być wiele. To na przykład:

• infekcje wirusowe oka,
• infekcje bakteryjne oka,
• przewlekłe i nawracające stany zapalne w obrębie oka,
• zmiany wrodzone i choroby genetyczne. Bywa, że niemowlę rodzi się z pokrytym nim okiem,
• choroby metaboliczne i przewlekłe, takie jak nadciśnienie tętnicze i cukrzyca,
• zwyrodnienia rogówki,
• urazy mechaniczne rogówki,
• niewłaściwe bądź nieuzasadnione przyjmowaniem leków (na przykład kropli na bazie proksymetakainy).

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów w obrębie oka zawsze należy zgłosić się do okulisty. Trzeba pamiętać, że nie tylko zaniedbane i zlekceważone bielmo, ale i wiele innych schorzeń może prowadzić do pogorszenia funkcjonowania narządu wzroku, a nawet ślepoty.

Jak rozpoznać i leczyć bielmo? Najważniejsze jest ustalenie przyczyny pojawienia się zmiany na oku. W tym celu przeprowadza się badanie okulistyczne, polegające na użyciu wielu specjalistycznych przyrządów, między innymi lampy szczelinowej, umożliwiającej wykrycie choroby oczu.

Przydatne w diagnozowaniu bielma rogówki jest także:

• badanie ostrości wzroku,
• badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego,
• tomografia oka (OCT),
• ocena grubości rogówki,
• posiew, jeśli przyczyną zmętnienia jest infekcja.

Leczenie zależy od przyczyny, która spowodowała pojawienie się bielma. Bardzo ważne jest zahamowanie rozwoju zmiany. To pozwala nie tyko na zatrzymanie choroby, ale i umożliwia zminimalizowanie bądź usunięcie zmiany.

W przypadku infekcji i stanów zapalnych niezbędne jest wdrożenie leków. Czasem konieczna jest interwencja chirurgiczna. Wymaga tego utrwalone bielmo, zwyrodnienie i dystrofia. Zabieg polega na usunięciu bielma:

• metodą LASIK. To refrakcyjna laserowa operacja oczu, polegająca na ścięciu wierzchniej warstwa rogówki,
• poprzez wykonanie refrakcyjnej laserowej operacji oczu. To keratektomia fotorefrakcyjna - PRK, photorefractive keratectomy), polegająca na usunięciu warstwy rogówki za pomocą emitującego światło ultrafioletowe lasera.

Niekiedy konieczne jest przeszczepie rogówki. Wówczas rogówka jest zastępowana tkanką pobraną od dawcy. Czy możliwe jest wyleczenie bielma? Tak, jeśli występuje ono w stanie ostrym. Utrwalone bielmo oraz zmianę będącą efektem zwyrodnienia trudniej wyleczyć. Możliwe jednak, ze działania będą skutkować poprawą wzroku. Leczenie chirurgiczne bielma wrodzonego u dzieci może zostać podjęte dopiero wówczas, gdy gałka oczna przestanie rosnąć.

O ile w niektórych przypadkach bielma nie da się uniknąć, w wielu jest to możliwe. Co robić, by chronić oczy? Bardzo ważne jest, by przestrzegać zasad BHP w miejscu pracy, by uniknąć urazów gałki ocznej. Okulary ochronne, zachowanie środków ostrożności, płukanie gałek ocznych za pomocą soli fizjologicznej lub kropli to podstawa.

Nie mniej ważna jest higiena oraz unikanie infekcji oka. Niedopuszczalne jest dotykanie oczu brudnymi rękami. Kluczowe jest częste mycie rąk.

Duże znaczenie ma kontrolowanie i leczenie chorób przewlekłych tak, by nie doszło do powikłań.