Serwatka płynna to naturalny produkt uboczny powstający podczas wyrobu serów i twarogów. Stanowi wodnistą część mleka, która oddziela się od skrzepu kazeinowego. W zależności od metody pozyskiwania wyróżnia się dwa jej rodzaje:
- serwatkę słodką – powstającą przy produkcji serów podpuszczkowych (np. mozzarella, gouda), charakteryzującą się łagodnym smakiem,
- serwatkę kwaśną – pochodzącą z produkcji twarogów (zakwaszanie mleka), o bardziej wyrazistym, kwaskowatym profilu (pH ok. 4,5–5,0) i wyższej zawartości minerałów.
Jak żyć dłużej w dobrym zdrowiu? Kardiolog mówi, co zrobić już teraz
Mimo że serwatka charakteryzuje się rzadką konsystencją i znikomą zawartością tłuszczu (zaledwie 0,1 g na 100 g), kryje w sobie wiele wartości odżywczych.
Wartości odżywcze
Serwatka to napój niskokaloryczny – 100 g dostarcza około 25 kcal, ale też dużą porcję węglowodanów (5,1 g) i składników mineralnych: potasu (129 mg), wapnia (68 mg), sodu (45 mg), fosforu (40 mg), a także magnezu i jodu.
Serwatka zawiera też rozpuszczalne w wodzie witaminy z grupy B, m.in. ryboflawinę (B2 – 0,14 mg), która nadaje serwatce charakterystyczny, lekko zielonkawy odcień, oraz witaminę B12.
Choć serwatka nie zawiera dużo białka – w stu gramach jest go zaledwie 0,8 grama, to zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy egzogenne (EAA), czyli takie, których nasz organizm nie potrafi sam wytworzyć i musi je otrzymać z pożywieniem. Co więcej, ma bardzo wysoką zawartość aminokwasów rozgałęzionych (BCAA – leucyny, izoleucyny i waliny), które są kluczowe dla syntezy białek mięśniowych i regeneracji. Białka mleczne (a zwłaszcza serwatkowe) cechują się doskonałą strawnością. Organizm trawi je szybko i niemal w całości potrafi wbudować w swoje struktury, tracąc minimalne ilości.
Jeśli serwatka nie została poddana wysokiej obróbce termicznej, może zawierać pożyteczne bakterie fermentacji mlekowej. Działa łagodnie przeczyszczająco przy "leniwej" pracy jelit, a obecna w niej laktoza stanowi pożywkę dla dobrej mikrobioty jelitowej.
Kto powinien uważać?
Choć czysta serwatka ma wiele zalet, nie jest produktem dla każdego:
Ze względu na wysokie stężenie laktozy osoby z jej nietolerancją mogą po wypiciu doświadczyć wzdęć, bólów brzucha czy biegunki. Jest również przeciwwskazana dla osób z alergią na białka mleka. Ponadto białka serwatkowe silnie stymulują wydzielanie insuliny oraz czynnika wzrostu IGF-1, co może być groźne dla osób z cukrzycą, ale też dla tych ze skłonnością do trądziku.
Jeśli kupujemy gotowe napoje na bazie serwatki lub serwatkę w proszku, zawsze sprawdzajmy etykietę. Komercyjne wersje smakowe bywają dosładzane sacharozą i wzbogacane sztucznymi aromatami, co zmienia wartościowy produkt w zwykły napój cukrowy.
Jak stosować serwatkę na co dzień?
Dla osób dobrze tolerujących laktozę wypicie szklanki świeżej serwatki dziennie jest bezpieczne i wartościowe. Ponieważ jest to produkt nietrwały, należy go przechowywać w lodówce i szybko spożyć. W kuchni serwatka sprawdza się nie tylko do bezpośredniego picia – można dodawać ją do domowych koktajli, zup, sosów czy wypieku chleba i naleśników. Przyjmuje się, że optymalna porcja dzienna nie powinna przekraczać 500–600 ml, aby nie przeciążyć układu pokarmowego nadmiarem cukru mlecznego.
Źródła: dietetykanienazarty.pl
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
WP Kuchnia
