Błędy podczas suplementacji wit. D. Lekarka mówi, czemu słabo się wchłania

Dr Magdalena Cubała, lekarka medycyny rodzinnej i obesitolożka, w swoim wpisie na Instagramie wyjaśniła, że przyczyn może być co najmniej siedem i często nie mają one nic wspólnego z dawką suplementu.

Leki obniżające poziom witaminy D

"Niektóre leki znacząco obniżają poziom 25(OH)D we krwi. Leki obniżające cholesterol - statyny, a zwłaszcza żywice wiążące kwasy żółciowe, leki przeciwgrzybicze" - zaznaczyła ekspertka.

Podobne działanie mają także niektóre leki przeciwpadaczkowe i glikokortykosteroidy stosowane przewlekle. Zaburzają one metabolizm witaminy D w wątrobie, a z czasem mogą prowadzić do jej wyraźnego niedoboru.

Zobacz także: Nigdy nie łącz z witaminą D. Nie zadziała tak, jak powinna

Zaburzenia mikrobioty jelitowej

Zdrowe jelita to podstawa prawidłowego wchłaniania witamin.

"Dysbioza, przerost bakterii w jelicie cienkim (SIBO) lub infekcje pasożytnicze mogą zmniejszać jej przyswajanie i konwersję do aktywnej formy. Zadarza się, że pacjenci z zaburzoną florą jelitową mają nisko poziom witaminy D mimo prawidłowej suplementacji" - podkreśliła ekspertka.

Badania potwierdzają, że osoby z prawidłowym składem mikrobioty mają nawet o 25–30 proc. wyższe stężenie witaminy D niż te z dysbiozą.

Nadwaga i otyłość

Tkanka tłuszczowa działa jak magazyn dla witaminy D, niestety, w sposób niekorzystny.

"Witamina D jest magazynowana w tkance tłuszczowej, więc u osób z nadmiarem tłuszczu część dawki 'utwi" w adiopocytach, we krwi będzie niższe stężenie, a biodostępność spada" - tłumaczy dr Cubała.

Według badań opublikowanych w "Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism", osoby z otyłością mają średnio o 35 proc. niższy poziom witaminy D niż osoby z prawidłową masą ciała.

Celiakia i choroby jelit

Uszkodzenie kosmków jelitowych utrudnia wchłanianie tłuszczów, a wraz z nimi witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K).

"W celiakii dochodzi do uszkodzenia kosmków jelitowych w dwunastnicy i jelicie czczym - a właśnie tam wchłania się większość tłuszczów i witamin rozpuszczalnych w tłuszczach" - przypomina dr Cubała.

Podobny problem występuje w chorobie Leśniowskiego-Crohna, nietolerancjach pokarmowych i przewlekłych stanach zapalnych jelit.

Jakość i forma suplementu

Nie każdy suplement z witaminą D działa tak samo.

"Nie wszystkie suplementy są sobie równe" – zaznacza dr Cubała. Najlepiej wchłaniają się preparaty olejowe, w których witamina D rozpuszczona jest w tłuszczu (np. MCT lub oliwie). Warto też wybierać produkty z certyfikatami jakości, zawierające witaminę D3 (cholekalcyferol) – formę aktywnie wykorzystywaną przez organizm.

Choroby wątroby i nerek

To właśnie te narządy odpowiadają za przemianę witaminy D do jej aktywnych form w nerkach. Choroby, takie jak stłuszczenie wątroby, przewlekła niewydolność nerek czy marskość, mogą więc powodować zaburzenia przetwarzania tej witaminy i jej niedobór mimo suplementacji.

Zaburzenia genetyczne

Niektórzy mają naturalnie utrudniony metabolizm witaminy D z powodu wariantów genów, takich jak CYP2R1, GC czy VDR, które odpowiadają za jej aktywację i transport w organizmie.

U takich osób konieczna może być indywidualna suplementacja lub stosowanie już aktywnej formy witaminy D pod kontrolą lekarza.

Na koniec dr Cubała przypomina prostą zasadę:

"Witamina D wprzyjęta 'na pusty' żołądek lub z samą wodą wchłania się nawet o 50-60 proc. gorzej. Najlepiej ją przyjmować z posiłkami zawierającymi tłuszcz (np. jajko, awokado, oliwa, orzechy)".

Warto też regularnie badać poziom witaminy D we krwi, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, gdy słońca jest najmniej. Bo jak podkreśla lekarka, to nie zawsze dawka, ale sposób wchłaniania decyduje o tym, czy witamina D naprawdę działa.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Instagram
2. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism