Chorobę brano za problem psychiczny. Kobiety dłużej czekały na diagnozę

Zespół z University of Cambridge i University of East Anglia przeanalizował relacje 6607 osób z chorobami autoimmunologicznymi. Wyniki opublikowano 13 października 2026 r. w czasopiśmie "eClinicalMedicine". Uczestnicy odpowiadali na pytania o wcześniejsze rozpoznania, konsultacje oraz czas od pierwszych dolegliwości do ustalenia ich przyczyny.

43 proc. kobiet i 33 proc. mężczyzn zadeklarowało, że objawy ich choroby początkowo błędnie przypisywano przyczynom psychiatrycznym. Rozpoznanie psychosomatyczne, zakładające wpływ czynników psychicznych na dolegliwości fizyczne, wskazało odpowiednio 34 i 22 proc. badanych.

– Nasze wyniki wskazują, że wyjaśnienia odwołujące się do psychiki lub zdrowia psychicznego mogą pojawiać się zbyt wcześnie – powiedziała dr Melanie Sloan, współautorka badania, cytowana w komunikacie University of Cambridge.

Różnice obejmowały również długość diagnostyki. Mężczyźni najczęściej wskazywali, że rozpoznanie otrzymali przed upływem trzech miesięcy od wystąpienia objawów. Kobiety najczęściej wybierały przedział od roku do dwóch lat. Deklarowały też więcej konsultacji poprzedzających diagnozę. Są to najczęściej wybierane odpowiedzi, a nie średni czas oczekiwania.

Odwrotny układ zaobserwowano przy wcześniejszym rozpoznaniu innej choroby fizycznej. O takiej pomyłce informowało 48 proc. mężczyzn i 44 proc. kobiet.

W chorobach autoimmunologicznych układ odpornościowy atakuje własne tkanki. Do tej grupy należą m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń i stwardnienie rozsiane. Początkowe dolegliwości bywają mało charakterystyczne: zmęczenie, ból, gorszy sen czy obniżony nastrój mogą towarzyszyć wielu schorzeniom. Objawy zmieniają się z czasem, dotyczą różnych narządów i nie zawsze znajdują wyraźne odzwierciedlenie w badaniach laboratoryjnych.

Rozpoznanie zaburzenia psychicznego może być prawidłowe i współistnieć z chorobą autoimmunologiczną. W toczniu objawy psychiatryczne bywają również związane z zajęciem ośrodkowego układu nerwowego.

Autorzy wskazują na potrzebę ponownej oceny, gdy dolegliwości utrzymują się, nasilają lub pojawiają się kolejne. Znaczenie mają ciągłość opieki, uważny wywiad oraz jasne wskazówki, kiedy pacjent powinien wrócić na konsultację. Nowe informacje mogą bowiem uzasadniać zmianę wcześniejszego rozpoznania.

Źródła: cam.ac.uk, thelancet.com, alertmedyczny.pl