Choroby piersi – rodzaje, objawy, rozpoznanie, leczenie

Choroby piersi to ogólny termin, którym określa się niepożądane objawy i nietypowe zmiany, rozwijające się w piersiach.

Zmiany w obrębie piersi najogólniej można podzielić na zmiany nienowotworowe, łagodne nowotwory piersi oraz złośliwe nowotwory piersi.

Nienowotworowe zmiany w piersi

Jedną z najczęściej diagnozowanych nienowotworowych zmian w obrębie piersi jest mastopatia, czyli zwyrodnienie włóknisto-torbielowate. Występujące w niej zmiany charakteryzują się zwyrodnieniem tkanki gruczołowej i tłuszczowej sutka.

Przypuszcza się, że mastopatia powstaje na skutek zaburzeń hormonalnych, głównie zaburzeń między poziomem estrogenów i gestagenów.

Łagodne nowotwory piersi

Niezłośliwe nowotwory piersi to przede wszystkim:

• gruczolakowłókniaki (fibroadenoma) – wykrywane zwykle u kobiet w wieku rozrodczym (do 35 roku życia),
• torbiele – zaliczane są do łagodnych zmian rozrostowych, uznaje się je za objaw łagodnej dysplazji piersi,
• brodawczaki śródprzewodowe – rozwijają się wewnątrz przewodu wyprowadzającego, zaraz za brodawką sutkową,
• guzy liściaste – zwykle są to łagodne zmiany, jednak guzy liściaste piersi mogą być także złośliwe,
• tłuszczaki – zaliczane do łagodnych nowotworów piersi, powstają z komórek tłuszczowych.

Złośliwe nowotwory piersi

Nowotwory złośliwe piersi są jednym z najczęstszych złośliwych schorzeń nowotworowych u kobiet w Polsce.

Istnieją różne rodzaje raka piersi, jednak najczęściej rozpoznaje się inwazyjny rak przewodowy (IDC), który rozpoczyna się w przewodach mlecznych, ale rozprzestrzenia się też poza nie, do otaczających tkanek.

Inne schorzenia piersi

Na pewne schorzenia piersi narażone są zwłaszcza kobiety karmiące, co ma związek m.in. z nieefektywnym opróżnianiem piersi, a tym samym zastojem pokarmu.

U kobiet karmiących może dojść m.in. do zapalenia piersi, zwłaszcza połogowego zapalenia gruczołu sutkowego.

Objawy, które powinny wzbudzić czujność, to przede wszystkim:

• guzy lub zgrubienia w piersiach (najczęstszy objaw raka piersi),
• zmiany kształtu, wielkości piersi,
• tkliwość, ból piersi, dyskomfort, zaczerwienienie, obrzęk,
• powiększenie węzłów chłonnych pachowych,
• zmiana kształtu brodawki sutkowej,
• wycieki z sutka,
• wysypka, owrzodzenie brodawki.

W przypadku zaobserwowania powyższych zmian, wskazany jest kontakt z lekarzem.

Lekarz po przeprowadzonym wywiadzie i palpacyjnym badaniu w obrębie biustu kieruje pacjenta na dalszą diagnostykę (w zależności od wskazań). Badania, które może zlecić specjalista to m.in. badanie mammograficzne, USG piersi, rezonans magnetyczny, czy badanie patomorfologiczne.

Leczenie chorób piersi zależy przede wszystkim od rozpoznania. W przypadku mastopatii często stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne i leki przeciwbólowe. Lekarz może też zdecydować o leczeniu, które przywróci równowagę hormonalną.

Łagodne nowotwory piersi często wymagają jedynie obserwacji i okresowej kontroli. W określonych przypadkach konieczne może być także usunięcie zmian.

Z kolei najczęstszą metodą leczenia raka piersi jest chirurgia. Jednak należy pamiętać, że postępowanie nie zawsze wygląda tak samo. Zależy ono od wielu czynników, m.in. typu raka, stadium choroby, czy ogólnej kondycji zdrowotnej pacjenta.

Profilaktyka chorób piersi sprowadza się przede wszystkim do dbania o ogólny stan zdrowia, aktywności fizycznej, zdrowej diety, karmienia piersią, ograniczenia spożycia alkoholu i rzucenia palenia.

Bardzo ważną rolę odgrywają także regularne badania kontrolne oraz samoobserwacja piersi. Samobadanie najlepiej przeprowadzać raz w miesiącu w tym samym dniu (3-5 dni po miesiączce).

Źródła

1. Sąsiadek M. (red.), Diagnostyka obrazowa narządów klatki piersiowej, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60290-78-1
2. Czekanowski R. Choroby gruczołu sutkowego - menopauza - hormonalna terapia zastępcza, Borgis, Warszawa 2003, ISBN 83-85284-37-0
3. Słomko Z. Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3153-9
4. Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X