Co na szczycie ONZ w Nowym Jorku? Szef WHO o "bolesnej lekcji"

Polska ministra zdrowia zabrała głos w debacie generalnej oraz w panelu dotyczącym międzynarodowej współpracy i wzmocnienia systemów ochrony zdrowia. Wraz z pozostałymi liderami politycznymi zgromadzonymi na Zgromadzeniu Ogólnym Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNGA) odnowiła zobowiązanie do zapewnienia światu większego bezpieczeństwa przed przyszłymi zagrożeniami. Podkreślono przy tym konieczność trwałego i bardziej sprawiedliwego inwestowania oraz podejmowania konkretnych działań w zakresie zapobiegania pandemiom, gotowości i reagowania na nie (PPPR – Pandemic Prevention, Preparedness and Response).

– Pandemia COVID-19 ujawniła i pogłębiła pęknięcia w systemie globalnego bezpieczeństwa zdrowotnego, udzielając nam wielu bolesnych lekcji – powiedział podczas przemówienia dyrektor generalny WHO, dr Tedros Adhanom Ghebreyesus. Zaznaczył przy tym, że niezbędne są ciągłe inwestycje i zdecydowane kroki, aby utrzymać ten trend i lepiej przygotować świat na zagrożenia.

Szef WHO przypomniał, że pandemia COVID-19 wiązała się z ponad 20 milionami nadmiarowych zgonów w latach 2020–2023 i uszczupliła globalną gospodarkę o ponad 10 bilionów dolarów. Dla porównania: roczne PKB Niemiec to ok. 4,5 biliona dolarów.

– Zadeklarowane dziś zaangażowanie polityczne jest wyrazem wyciągniętych wniosków. Obejmuje ono zobowiązania do podjęcia konkretnych, mierzalnych i pilnych działań w celu budowania potencjału lokalnego i krajowego, inwestowania w odporne systemy ochrony zdrowia oraz rozszerzania równego dostępu do leków, narzędzi i zasobów – tłumaczył dr Tedros.

Uczestnicy spotkania zwrócili uwagę na pilną potrzebę pomyślnego zakończenia negocjacji nad załącznikiem do Umowy Pandemicznej WHO, który ma ustanowić System Dostępu do Patogenów i Podziału Korzyści (PABS – Pathogen Access and Benefit-Sharing).

Celem systemu PABS jest wdrożenie sprawnie działającego mechanizmu terminowego udostępniania patogenów o potencjale pandemicznym oraz sprawiedliwego dzielenia się korzyściami wynikającymi z ich badania. Umożliwi to szybszy rozwój oraz równy dostęp do szczepionek, leków i diagnostyki. Przyjęcie tego załącznika podczas nadchodzącego Światowego Zgromadzenia Zdrowia w maju 2027 r. jest warunkiem koniecznym do rozpoczęcia przez państwa członkowskie procesu ratyfikacji całej Umowy Pandemicznej.

– Negocjowany system PABS ma kluczowe znaczenie dla uwolnienia pełnego potencjału Umowy Pandemicznej WHO. Nie ma czasu do stracenia – powiedziała Amina Mohammed, zastępczyni sekretarza generalnego ONZ, przemawiająca w imieniu sekretarza generalnego António Guterresa. Apelowała też do państw członkowskich o przyspieszenie prac nad nowym systemem.

Przyjęta Deklaracja podkreśla, że krajowe bezpieczeństwo zdrowotne można osiągnąć wyłącznie poprzez globalną solidarność, a współpraca międzynarodowa jest niezbędna do ochrony społeczności przed zagrożeniami transgranicznymi.

Źródło: WHO