Coraz młodsi chorują na parkinsona. "Przestałam chodzić, trochę mówić"

Choroba Parkinsona to postępujące schorzenie neurodegeneracyjne, prowadzące do uszkodzenia i obumierania komórek nerwowych w strukturach mózgu odpowiedzialnych za kontrolę ruchu.

Do rozwoju choroby mogą prowadzić czynniki genetyczne, środowiskowe oraz niektóre procesy biologiczne związane ze starzeniem. Choć wiele przypadków pojawia się po 60. roku życia, lekarze coraz częściej diagnozują także osoby 30-40-letnie.

W powszechnej opinii parkinson jest chorobą seniorów, jednak rzeczywistość wygląda inaczej. Coraz częściej zaburzenia ruchowe typowe dla tej choroby pojawiają się u ludzi młodych, aktywnych zawodowo.

Jedną z takich osób jest Iwona Jąkalska, u której schorzenie rozwinęło się już w wieku 34 lat. Jak opowiadała w "Dzień dobry TVN", pierwsze objawy pojawiły się krótko po urodzeniu dziecka.

- Po urodzeniu córki po 4 miesiącach miałam bardzo słabe ręce. Teściowa mnie wysłała do lekarza neurologa. Poddałam się operacji kręgosłupa szyjnego. Miało być lepiej, ale niestety nie. Przez rok szukaliśmy przyczyny. Przestałam chodzić, trochę mówić. Jeden lekarz z Bydgoszczy powiedział mi, że mam parkinsona. Nie dowierzałam. Potem miałam płyn pobierany z rdzenia kręgowego, był czysty, bo różne choroby mi przypisywano, SMA i tym podobne. Wtedy stanęła diagnoza, że jednak parkinson - mówiła na antenie.

Jak dodała, w rodzinie nikt wcześniej nie chorował, a lekarze sugerują, że pewną rolę mogła odegrać dawna trauma.

Z kolei Anna Knopkiewicz zauważyła u siebie pierwsze symptomy w wieku 35 lat.

- Przez 4 lata nie byłam zdiagnozowana, chodziłam po różnych specjalistach i z uwagi na młody wiek nie mogli mnie lekarze zdiagnozować. Już powoli przestawałam chodzić. Ludzie z chorobą Parkinsona chodzą w taki specyficzny sposób. Zauważyłam, że inaczej się poruszam. Mało tego, urodziłam córkę w wieku 40 lat, była to naprawdę trudna praca i trudny czas - przyznała.

Neurolodzy zwracają uwagę, że na chorobę wpływają także czynniki środowiskowe. Jak zaznaczył neurolog Dominik Kobylarek, wśród zagrożeń znajdują się m.in. pestycydy.

- Czynniki środowiskowe, np. narażenie na pestycydy. Stąd obserwuje się coraz większą liczbę pacjentów z terenów wiejskich, gdzie to skarżenie może być większe - zaznaczył.

Jednym z największych problemów jest to, że początkowe symptomy łatwo pomylić z innymi chorobami, stresem, przepracowaniem czy naturalnymi wahaniami nastroju.

Do najwcześniejszych sygnałów należą:

• zaparcia – niezwykle częste, a jednocześnie bagatelizowane.
• obniżony nastrój i zaburzenia emocjonalne, które mogą imitować depresję,
• drżenia – często mylone ze stresem, reakcją na kofeinę czy działaniem leków.

Kluczową wskazówką jest charakterystyczne, asymetryczne drżenie, które zwykle obejmuje jedną stronę ciała. Dopiero w późniejszych etapach pojawiają się spowolnienie ruchowe, sztywność mięśni, zaburzenia chodu czy problemy z utrzymaniem równowagi.

Parkinson jest chorobą postępującą, dlatego szybsza diagnoza oznacza możliwość wcześniejszego wdrożenia leczenia poprawiającego komfort życia. W przypadku młodych pacjentów bywa to szczególnie trudne – lekarze rzadko podejrzewają schorzenie neurodegeneracyjne u osób po trzydziestce, co może opóźnić rozpoznanie o lata.

Historie Iwony Jąkalskiej i Anny Knopkiewicz pokazują, jak ważna jest czujność i konsultacja z neurologiem w przypadku niepokojących zmian ruchowych, przewlekłych drżeń czy zaburzeń nastroju, które nie mają oczywistego źródła.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: "Dzień dobry TVN", "Global trends of early onset Parkinson’s disease from 1990 to 2021" ("Frontiers in Neurology")