Cyberataki na lodówki w Europie. GIS zapowiada działania

• Hakerzy zdalnie podnoszą temperaturę w sklepowych lodówkach, doprowadzając do psucia się żywności.
• CERT Polska potwierdził jeden udany atak i wykrył 140 podatnych urządzeń podłączonych do sieci.
• Służby sanitarne są w gotowości, by niespełniające norm produkty nie trafiły do klientów.
• Właściciele sklepów powinni pilnie odłączyć sterowniki chłodnicze od otwartego internetu.

Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski poinformował o nowym rodzaju cyberataków wymierzonych w systemy chłodnicze wykorzystywane w handlu i przemyśle spożywczym. Pierwsze przypadki odnotowano w połowie października we Francji, jednak problem szybko objął kolejne europejskie kraje. – Dostaliśmy pierwsze informacje z Polski o tym, że mamy do czynienia z zupełnie nową formą cyberataku na infrastrukturę krytyczną łańcuchów chłodniczych w przemyśle spożywczym – przekazał Grzesiowski podczas wtorkowej konferencji prasowej.

Jak wyjaśnił, przestępcy przejmują zdalną kontrolę nad sterownikami lodówek i zamrażarek, a następnie zmieniają ustawienia urządzeń. W efekcie zamiast utrzymywać odpowiednio niską temperaturę, sprzęt zaczyna ogrzewać przechowywane produkty. Może to prowadzić do ich zepsucia i konieczności wycofania ze sprzedaży.

– Proste działanie, które ma drastyczne skutki, ponieważ cała żywność musi zostać zutylizowana. Dodatkowym elementem tego ataku jest to, że dotyczy to nie tylko dużych sieci handlowych, ale również mniejszych podmiotów (...), co może być o tyle niebezpieczne, a jeżeli taki cyberatak ma charakter przerywany np. tylko przez kilka godzin w nocy (...), to można taką sytuację przegapić – ostrzegł szef GIS.

Takie incydenty mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa żywności, zwłaszcza jeśli produkty przechowywane w niewłaściwej temperaturze nie zostaną odpowiednio wcześnie wykryte i wycofane z obrotu.

Główny Inspektorat Sanitarny analizuje obecnie skalę zagrożenia i przygotowuje działania, które mają ograniczyć ryzyko wprowadzenia do sprzedaży żywności przechowywanej w nieodpowiednich warunkach.

– Stawiamy nasze służby w gotowości, bo tu chodzi o wykrycie takiego incydentu, a następnie przypilnowanie, aby ta żywność została na pewno zutylizowana. Ona nie może trafić do obrotu. Na tym etapie nasze służby mają zadania. W tym celu jeszcze dzisiaj zostanie przeprowadzona narada z wojewódzkimi inspektorami i podjęte będą konkretne działania – zapowiedział Grzesiowski.

Problem jest poważny, ponieważ tylko we Francji październikowe cyberataki dotknęły około 700 supermarketów. Nieuprawniona zmiana temperatury w urządzeniach chłodniczych spowodowała straty żywności i szkody finansowe. Na początku listopada podobne incydenty potwierdzono również w Irlandii, Szwecji, Belgii, Portugalii i Luksemburgu.

– Po incydencie we Francji przeskanowaliśmy całą sieć pod kątem lodówek dostępnych z poziomu internetu w Polsce – poinformował dyrektor NASK-PIB Radosław Nielek.

Jak przekazał szef CERT Polska Marcin Dudek, zidentyfikowano 140 urządzeń chłodniczych dostępnych z internetu, co potencjalnie narażało je na działania cyberprzestępców. Część sprzętów znajdowała się w tych samych placówkach handlowych i należała do jednego dostawcy.

– Skontaktowaliśmy się z każdym z tych podmiotów. Tam były też duże podmioty, znane sieci handlowe – zaznaczył Dudek. Po interwencji specjalistów około 70 firm zdecydowało się odłączyć zagrożone urządzenia od internetu. CERT Polska potwierdził również jeden skuteczny cyberatak na urządzenie chłodnicze w Polsce. W tym przypadku udało się jednak uniknąć strat. Operator szybko odłączył lodówkę od sieci, a przechowywaną w niej żywność przeniósł do innego urządzenia.

Według ekspertów przeprowadzenie tego rodzaju ataku nie wymaga szczególnie zaawansowanych umiejętności. Przestępcy wyszukują urządzenia podłączone do internetu, a następnie próbują wykorzystać ich słabe zabezpieczenia. – To nie są skomplikowane ataki. Sprawcy skanują masowo sieć, szukają dostępnych urządzeń, testują proste hasła, podatności znane od wielu lat – wyjaśnił Dudek.

Szef CERT Polska zaapelował do właścicieli sklepów i przedsiębiorstw, aby nie udostępniali systemów sterujących urządzeniami chłodniczymi bezpośrednio w internecie. Jeżeli zdalny dostęp jest niezbędny, np. na potrzeby serwisowania sprzętu, powinien być odpowiednio zabezpieczony.

Eksperci podkreślają, że skuteczna ochrona urządzeń ma znaczenie nie tylko dla ograniczenia strat finansowych przedsiębiorców, ale również dla bezpieczeństwa konsumentów. Żywność, która przez dłuższy czas znajdowała się poza wymaganym zakresem temperatur, może nie nadawać się do spożycia, nawet jeśli nie widać oznak jej zepsucia.

Źródło: Polska Agencja Prasowa