Do tych specjalistów bez skierowania. Ważne zmiany dla pacjentów

Od września 2025 r. pacjenci zyskali łatwiejszy dostęp do kolejnych specjalistów w ramach świadczeń finansowanych przez NFZ. Bez skierowania od lekarza rodzinnego można teraz zgłosić się do lekarza medycyny sportowej, optometrysty oraz psychologa. Zmiany mają uprościć drogę do pomocy i ograniczyć sytuacje, w których pacjent musi najpierw odwiedzić lekarza POZ wyłącznie po to, by uzyskać formalne skierowanie.

Nowe przepisy dotyczą placówek, które mają podpisany odpowiedni kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia. W praktyce oznacza to, że pacjent powinien wcześniej sprawdzić, czy wybrana poradnia realizuje dany zakres świadczeń w ramach NFZ.

Łatwiejszy dostęp do optometrysty może pomóc osobom, które chcą skontrolować wzrok, dobrać okulary lub soczewki kontaktowe. Trzeba jednak pamiętać, że optometrysta nie zastępuje okulisty. Nie leczy chorób oczu i nie wykonuje zabiegów. Może natomiast przeprowadzić badanie wzroku, dobrać korekcję, a jeśli zauważy niepokojące objawy, skierować pacjenta do okulisty.

Bez skierowania dostępny jest również lekarz medycyny sportowej. To ważna informacja m.in. dla osób aktywnych fizycznie, sportowców amatorów oraz rodziców dzieci trenujących w klubach. Taki specjalista zajmuje się oceną stanu zdrowia w kontekście wysiłku, przeciążeń i urazów. Może też wydawać orzeczenia oraz zaświadczenia potrzebne do udziału w treningach czy zawodach.

Zmiana obejmuje także psychologa. Dzięki temu osoby zmagające się ze stresem, lękiem, kryzysem emocjonalnym lub innymi trudnościami psychicznymi mogą szybciej zgłosić się po wsparcie. To szczególnie ważne, bo w przypadku zdrowia psychicznego czas reakcji ma duże znaczenie, a konieczność wcześniejszej wizyty u lekarza rodzinnego bywała dla części pacjentów dodatkową barierą.

Warto przypomnieć, że skierowanie nie jest potrzebne także do psychiatry, ginekologa i położnika, onkologa, wenerologa oraz dentysty. Nadal będzie potrzebne jednak do większości poradni specjalistycznych w ramach NFZ. Wyjątkiem są pacjenci, którzy z mocy przepisów mogą korzystać z poradni specjalistycznej bez skierowania.

Dotyczy to m.in. osób chorych na gruźlicę, zakażonych HIV, inwalidów wojennych i wojskowych, kombatantów, osób represjonowanych, cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych, części weteranów i uprawnionych żołnierzy, a także osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Bez skierowania z leczenia specjalistycznego mogą korzystać również osoby uzależnione — w zakresie leczenia odwykowego — oraz osoby współuzależnione w zakresie terapii współuzależnienia.

Źródło: gov.pl. pacjent.gov.pl