Elektrowstrząsy - przebieg leczenia, przeciwwskazania i możliwe powikłania

Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym po wcześniejszej kwalifikacji i wykluczeniu przeciwwskazań w asyście lekarza anestezjologa, psychiatry oraz personelu medycznego. Elektrowstrząsy wykonuje się jako serię zabiegów, prowadzonych w odstępach kilkudniowych. Poprawa zauważalna jest już po kilku zabiegach, jednak niektórzy pacjenci wymagają powtórnego wykonania terapii. U niektórych pacjentów obserwuje się nawet kilkunastoletnie remisje objawów chorobowych.

Procedura ta polega na gwałtownym uwolnieniu neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym w związku z wywołanymi drgawkami. W ostatnich latach technika przeprowadzania elektrowstrząsów bardzo się rozwinęła. Zabieg ten wykonuje się w szpitalu pod narkozą, dzieki czemu pacjent nie czuje bólu. Większość pacjentów poddawana jest 6-10 zabiegom. W trakcie tej procedury prąd przechodzi przez mózg, by wywołać kontrolowane drgawki (napady drgawkowe), które zwykle trwają od 20 do 90 sekund. Pacjent budzi się po 5-10 minutach. Najczęstsze skutki uboczne zabiegu to krótkotrwała utrata pamięci. Precyzja umieszczania elektrod jest na tyle dokładna, że nie powoduje to uszkodzenia struktur mózgowia.

Pomimo swojej skuteczności jest to metoda, która wzbudza u pacjentów lęk. Dlatego też pacjent, który ma mieć wykonany zabieg elektrowstrząsowy podpisuje w szpitalu oddzielną zgodę na jego przeprowadzenie. Warto podkreślić, że pacjenci u których stosowana jest ta metoda poddawani są szczegółowym badaniom, które poprzedzają elektrowstrząsy. Jest to zabieg stosowany przede wszystkim u tych pacjentów, u których wszystkie inne metody, szczególnie farmakologiczne leczenie zaburzeń psychicznych, nie przyniosły pożądanego efektu terapeutycznego (np. w przypadku depresji lekoopornej). Do przeciwwskazań wykonania zabiegu elektrowstrząsów należą:

• Zaburzenia rytmu serca.
• Zaburzenia wodno-elektrolitowe.
• Niewyrównana cukrzyca.
• Wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe.
• Podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe.

W związku z tym, że w zabiegu stosowany jest prąd elektryczny, istnieje możliwość wystąpienia działań niepożądanych związanych z układem bodźco-przewodzącym serca. Elektrowstrząsy mogą doprowadzić do wystąpienia migotania komór, zatrzymania akcji serca, wystąpienia zawału.

Zabiegi elektrowstrząsów szybciej aniżeli inne metody przynoszą efekt terapeutyczny, zatem szczególnie zalecane są pacjentom u których występuje wysokie ryzyko popełnienia samobójstwa. Jakość życia pacjentów po serii zabiegów elektrowstrząsami, u których leczenie farmakologiczne było zawodne, jest zdecydowanie lepsza.

Źródła

1. Zabiegi elektrowstrząsowe w leczeniu depresji w przebiegu raka trzustki
2. Hese R., Zyss T., Leczenie elektrowstrząsami w praktyce klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-47-7
3. Jarema M. Psychiatria w praktyce, Medical Education, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62510-06-1
4. Sidorowicz S. (red.), Psychiatria kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-95-7