Fibrotomia – na czym polega? Jakie są wskazania i przeciwwskazania?

Fibrotomia, znana też jako metoda Ulzibata, to zabieg chirurgiczny, który wykorzystuje się w leczenia organicznych przykurczy mięśniowych. Polega na stopniowym, podskórnym przecinaniu zwłókniałych pasm mięśniowych w okolicach ich przyczepu do kości. Ponieważ do zabiegu wykorzystuje się specjalny skalpel, nie ma konieczności nacinania skóry i rozcinania mięśni. Pozwala to na zachowanie zdrowych mięśni bez ingerencji w ścięgna oraz układ kostny. Metoda stopniowej fibrotomii została opracowana ponad 20 lat temu w Instytucie Rehabilitologii Klinicznej w Tule (Rosja), przez doktora nauk medycznych, profesora Walerego Borysowicza Ulzibata. Uznawana jest za zabieg bardzo skuteczny, bezpieczny i mało inwazyjny.

Niewątpliwą zaletą fibrotomii jest to, że punktowe nacinanie skóry i włókien mięśniowych wywołuje mniejszy uraz tkanki, krwawienie jest niewielkie, a blizny mało widoczne. Nie ma też późniejszej konieczności unieruchamiania gipsowego.

Metoda Ulzibata z dużym powodzeniem stosowana jest wielu krajach, a efekty z jej zastosowania widoczne są bardzo szybko. Najlepsze rezultaty przynosi u małych dzieci (leczenie należy rozpoczynać w wieku 2-3 lat), we wczesnym etapie powstawania przykurczy mięśni. Koniecznie jest przeprowadzenie kilku serii zabiegów, każdy wykonuje się w znieczuleniu ogólnym.

Efektem fibrotomii jest zmniejszenie lub likwidacja przykurczu, a co za tym idzie: zniesienie dolegliwości bólowych. zwiększenie zakresu ruchu, co umożliwia uzyskanie nowych oraz poprawę już istniejących zdolności motorycznych, poprawa ogólnej aktywności fizycznej pacjenta, poprawa komfortu życia i codziennego funkcjonowania.

U pacjentów z porażeniem dziecięcym po zabiegu fibrotomii obserwuje się zwiększenie możliwości ruchowych, co pozwala na większą samodzielność, ale i wpływa na rozwój intelektualny. W zależności od zakresu interwencji chirurgicznej, okres pooperacyjnego powrotu funkcji ruchowych trwa od tygodnia do miesiąca. Bardzo ważna jest rehabilitacja po fibrotomii.

Ile kosztuje fibrotomia?

Do niedawna tego typu zabiegi w Polsce nie były wykonywane. Obecnie przeprowadza się je w Krakowie, jednak jest to operacja kosztowna. Cena fibrotomii i konsultacji wynosi ponad 11 000 złotych. Nie jest refundowana przez NFZ.

Fibrotomię wykonuje się, gdy stwierdzona zostaje zarówno obecność organicznych przykurczy mięśni oraz przewlekłego zespołu mięśniowo-powięziowego, jak i brak wyników leczenia niechirurgicznego. Zabieg wykorzystuje się w leczeniu pacjentów z wrodzonymi lub nabytymi patologiami narządu ruchu. Wskazania do fibrotomii to:

• mózgowe porażenie dziecięce,
• spastyczne porażenie kończyn dolnych,
• ciężkie przykurcze,
• mięśniowo-powięziowe zespoły bólowe,
• fibromialgia, czyli przewlekły, uogólniony ból mięśni i stawów i występowanie tak zwanych punktów tkliwych,
• zapalenie powięzi podeszwy stopy,
• zespół cieśni kanału nadgarstka,
• urazy głowy i rdzenia kręgowego, udary mózgu (w stanie stabilnym),
• bóle pleców, bóle kulszowe,
• zwyrodnienia o charakterze zapalnym.

Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do wykonania zabiegu są:

• anomalie ważnych organów, niewydolność wątroby i nerek,
• obecność niewyrównanych anomalii wrodzonych i chorób przewlekłych
• zaburzenia krzepnięcia,
• zakażenia i zmiany skórne w planowanym polu operacyjnym,
• niewyrównane choroby serca,
• zaburzenia hormonalne, w tym cukrzyca i nadczynność tarczycy.

Względne przeciwwskazania do fibrotomii to:

• zaostrzenie choroby przewlekłej,
• ostre infekcje i choroby somatyczne,
• ostre i podostre okresy infekcji neurologicznych,
• urazy mózgu, anomalie krążenia mózgowego,
• nietolerancja leków znieczulających,
• silne alergie,
• uszkodzenia lub choroby zapalne skóry lub części miękkich;
• stan po napadach drgawkowych,
• stan po szczepieniu – nie wcześniej niż po 1 miesiącu.

Brak przeciwskazań związanych z chorobami towarzyszącymi, takimi jak wodogłowie, zespół asteniczny, opóźnienie psychoruchowe czy wady wrodzone.