Fibrynogen - czym jest, kiedy go badać i na co wskazuje

Fibrynogen jest istotnym elementem w procesie krzepnięcia krwi. Należy do białek osocza, produkowany jest w wątrobie. Jest oznaczany w próbce krwi, zwykle pobieranej z żyły łokciowej. Przed badaniem fibrynogenu nie jest wymagane żadne specjalne przygotowanie, ale jak prawie każde badanie krwi powinno się je wykonywać na czczo. Lekarz może zlecić badanie fibrynogenu, w przypadku wystąpienia problemów z krzepnięciem krwi.

Fibrynogen powinien być oznaczony u osób, u których pojawiają się epizody niewyjaśnionych krwawień, szczególnie przedłużające się krwawienia. Badanie przeprowadzane jest jako działanie pomocnicze w diagnostyce zespołu rozsianego wewnątrznaczyniowego wykrzepiania (DIC) łącznie z badaniem PT, aPTT, liczbą płytek krwi, d-dimerów czy badaniem produktów degradacji fibryny (FDP).

Objawy mogące świadczyć o DIC są wskazaniem do wykonania badania poziomu fibrynogenu i są to:

• krwawienia z dziąseł;
• nudności;
• wymioty;
• bóle brzucha i mięśni;
• zmniejszenie ilości wydalanego moczu.

Badanie fibrynogenu, oprócz diagnozowania DIC, stosowane jest również do oceny jego leczenia. Czasami, ale bardzo rzadko, wykonywane jest też w celu monitorowania zaawansowania choroby przewlekłej, np. wątroby, a także stosowane jest, łącznie z badaniem białka C-reaktywnego, do oceny ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.

Oznaczanie poziomu fibrynogenu bywa przeprowadzane również w diagnostyce wrodzonego niedoboru czynników krzepnięcia krwi lub ich nieprawidłowego działania, a także do monitorowania układu krzepnięcia u osób z wykrytym nabytym zaburzeniem krzepnięcia.

Fibrynogen należy interpretować w oparciu o przedstawione na wyniku normy. Prawidłowy poziom fibrynogenu we krwi wynosi 200 - 500 mg/dl, (2 - 5 g/l). Zakres tych wartości mogą się nieznacznie różnić pomiędzy poszczególnymi laboratoriami.

Fibrynogen może wskazywać na różne schorzenia. Zbyt niska wartość tego białka występujący przewlekle może być spowodowany:

• nabytym lub wrodzonym brakiem produkcji fibrynogenu
• chorobami wątroby;
• niedożywieniem.

Gwałtowny spadek poziomu fibrynogenu może być wynikiem jego dużego zużycia, np. w przebiegu zespołu rozsianego wykrzepiania naczyniowego (DIC) lub niektórych nowotworów. Pojawia się także w wyniku częstej transfuzji krwi, ponieważ wraz z czasem przechowywana krew traci fibrynogen.

Do innych czynników powodujących niski poziom tego białka należy, np. nadmierna aktywność białek proteolitycznych, odpowiedzialnych za rozkład fibrynogenu i fibryny. Do obniżenia stężenia fibrynogenu w osoczu przyczynia się także zażywanie androgenów, sterydów anabolicznych, barbituranów i niektórych leków fibrynolitycznych.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Jak wyleczyć niski fibrynogen? - odpowiada lek. Małgorzata Czajka-Stelmaszewska
• O czym może świadczyć podwyższony fibrynogen? - odpowiada lek. Izabela Górkiewicz-Kot
• Czy podwyższony fibrynogen to może być DIC lub zakrzepica? - odpowiada lek. Tomasz Budlewski

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Wynik fibrynogenu niższy niż prawidłowy może być związany również z istnieniem tzw. nieprawidłowego fibrynogenu. Dzieje się tak w rzadkiej chorobie jaką jest dysfibrynogenemia. W wyniku mutacji genu prawidłowa praca białka jest zaburzona.

Wysoki poziom fibrynogenu związany jest zaś z reakcjami zapalnymi lub uszkodzeniem tkanek (tzw. białko ostrej fazy). Główne przyczyny takiego stanu to:

• ostre infekcje;
• nowotwory i ziarnica złośliwa (choroba Hodgkina);
• choroba wieńcowa i zawał mięśnia sercowego;
• stany zapalne, np. reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie kłębuszków nerkowych;
• udar mózgu;
• urazy.

Podwyższenie poziomu fibrynogenu związane jest także z ciążą, paleniem papierosów, zażywaniem doustnych środków antykoncepcyjnych, estrogenów i hormonalną terapią zastępczą.

Źródła

1. Leki przeciwpłytkowe - blokery płytkowego receptora fibrynogenu
2. Jastrzębska M. Diagnostyka laboratoryjna w hemostazie, OINPHARMA, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61364-05-4
3. Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
4. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0