Fosforany bezpostaciowe w moczu – co oznaczają?

Fosforany bezpostaciowe w moczu przyjmują postać piasku, ponieważ mają kształt drobnych, białych lub szarawych kuleczek. Występują z reguły przy zasadowym, lekko kwaśnym lub obojętnym pH moczu (pojawiają się w wynika alkalizacji moczu). W ich skład wchodzi fosfor, którego poziom w organizmie regulują nerki.

Substancje są wykrywane w badaniu ogólnym moczu, które polega na ocenie badaniu osadu moczu oraz obecności niektórych związków chemicznych.

Fosforany bezpostaciowe są jednym ze składników mineralnych, a ich ilość zależy od diety i ilości wypijanych płynów. Liczne lub bardzo liczne fosforany wykryte w badaniu ogólnym moczu są najczęściej związane z ich nadmierną podażą. Gdy jest ich zbyt dużo, nerki wydalą je z organizmu wraz z moczem.

Fosforany to nieorganiczne związki chemiczne, które występują w przyrodzie naturalnie lub jako syntetyczne dodatki do żywności. Są zaliczane do grupy stabilizatorów i regulatorów kwasowości. Absorbowanie ich zarówno w postaci naturalnej, jak i związku chemicznego w żywności, nie wpływa negatywnie na zdrowie, o ile spożycie nie jest zbyt duże.

Fosforany występujące w moczu są najczęściej spowodowane:

• dietą o dużej ilości warzyw bogatych w ten mikroskładnik,
• spożywaniem nadmiernej ilości słodzonych napojów gazowanych,
• nieodpowiednim nawodnieniem organizmu,
• niedoborem magnezu i witamin z grupy B.

Gdy w moczu pojawiają się fosforany bezpostaciowe, przy prawidłowej leukocyturii i braku stwierdzonych bakterii, nie powinny niepokoić. W takiej sytuacji fosforany bezpostaciowe w moczu nie mają znaczenia klinicznego.

Fosforany bezpostaciowe w moczu u dziecka

Fosforany bezpostaciowe w moczu u dziecka często wynikają z nadmiaru słodzonych napojów w diecie (mogą pojawić się erytrocyty wyługowane w moczu, nie stwierdza się obecności leukocytów czy bakterii).

Gdy w badaniu ogólnym moczu wykryte zostaną fosforany bezpostaciowe oraz wzrost ciężaru właściwego moczu, przyczyną mogą być fosforany wapnia lub fosforany amonowo-magnezowe (struwitowe). Gdy badania wskażą także bakterie, erytrocyty, leukocyty czy szczawiany w moczu, wówczas pada podejrzenie:

• fosforanowej kamicy nerkowej,
• infekcji dróg moczowych,
• podrażnienia błon śluzowych układu moczowego przez sole fosforanowe.

Kamica fosforanowa to rzadka odmiana złogów nerkowych będąca konsekwencją zakażenia układu moczowego. Odpowiadają za nią bakterie wywołujące infekcję dróg moczowych, które alkalizują mocz. To wpływa na wytrącanie się kamieni fosforanowych. Nie bez znaczenia jest także niedobór magnezu i witamin z grupy B, dieta bogata w fosforany oraz nieodpowiednie nawodnienie organizmu.

Fosforany bezpostaciowe w moczu w ciąży

Fosforany bezpostaciowe mogą pojawić się także w moczu ciężarnej. Co to oznacza? Nieliczne fosforany bezpostaciowe w moczu ciężarnej mogą wskazywać na początek infekcji dróg moczowych. Bardzo liczne i liczne fosforany bezpostaciowe w moczu w ciąży zwykle mają związek z jadłospisem bogatym w fosforany.

Ponieważ fosforany bezpostaciowe w moczu w ciąży mogą wskazywać na początek stanu zapalnego dróg moczowych i kamicy nerkowej, ich obecność (zwłaszcza jeśli występują leukocyty, a także nawet nieliczne bakterie) są wskazaniem do wykonania posiewu moczu i antybiotykoterapii. Jeśli winna jest dieta, należy ją zmodyfikować.

W przypadku podejrzenia kamicy moczowej u ciężarnej badaniem pierwszego wyboru jest USG (również tzw. USG przezpochwowe, przydatne zwłaszcza do wykrywania złogów w przypęcherzowym odcinku moczowodu).

Co robić, gdy w moczu pojawiły się fosforany bezpostaciowe? W sytuacji, gdy wynik badania wskazuje na liczne fosforany bezpostaciowe w moczu, należy ograniczyć spożywanie warzyw o mniejszej zawartości fosforanów, wykluczyć z diety słodkie napoje gazowane oraz pić większe ilości niegazowanej wody. To pomoże wypłukać złogi fosforanowe z dróg moczowych.

Podjęcie działań jest ważne, ponieważ nadwyżka fosforanów predysponuje do powstania złogów fosforanowych, co w konsekwencji może spowodować zwiększenie ryzyka kamicy fosforanowej.