HCV - metoda ilościowa i jakościowa

Obecność wirusa HCV wykrywana jest u osób:

• przyjmujących narkotyki dożylnie, obecnie lub kiedyś w przeszłości;
• u których wykonywana była transfuzja krwi lub przeszczep narządów, a także osoby, które leczone były koncentratami z czynnikami krzepnięcia krwi – przed rokiem 1992;
• dializowanych, obecnie lub kiedyś w przeszłości;
• z przewlekłą chorobą wątroby.

Badanie w kierunku zakażenia HCV wykonywane jest także u dzieci kobiet zakażonych tym wirusem. Test na obecność wirusa powinien wykonać również każdy pracownik służby zdrowia i służb publicznych, u których kiedykolwiek zaistniała sytuacja zakłucia się używaną igłą lub zranienia ostrym narzędziem. W wyniku ekspozycji błon śluzowych lub uszkodzonej skóry na krew pobraną od osoby zakażonej HCV należy konieczne takie badanie przeprowadzić.

Materiał biologiczny do badania HCV stanowi osocze. Do pobrania próbki krwi pacjent nie musi być na czczo. Test HCV - RNA pozwala określić liczbę kopii wirusa HCV we krwi, co obrazuje stan wiremii. Test na wykrycie HCV jest wykonywany metodą real-time PCR, która jest jedyną metodą wykorzystywaną do monitorowania procesu leczenia WZW typu C. Wynik jakościowego HCV oznacza brak lub obecność wirusa RNA we krwi. Badanie to stosowane jest po leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C w celu ustalenia, czy wirus jest jeszcze obecny we krwi. Test HCV ilościowy także stosowany jest w trakcie i po leczeniu WZW typu C. Najczęściej wykonuje się je przed rozpoczęciem leczenia i po okresie trzech miesięcy. Jeżeli leczenie choroby jest skuteczne w ponownym badaniu ilość wirusa powinna być mniejsza o 99% i wirus praktycznie nie powinien być wykrywany.

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych leczenie uważa się za skuteczne, jeśli po pół roku od jego zakończenia nie stwierdza się obecności HCV-RNA w surowicy krwi.

Badaniem HCV metodą jakościową i ilościową zajmują się tylko niektóre placówki w Polsce. Na wyniki badań trzeba czekać około tygodnia. HCV dodatni wskazuje na obecność wirusa we krwi i konieczność podjęcia specjalistycznego leczenia. Szacuje się, że liczba ludzi zakażonych wirusem HCV na świecie wynosi około 200 milionów, a w Polsce 700 tysięcy. W naszym kraju 60 - 90% zakażeń HCV jest pochodzenia szpitalnego lub ambulatoryjnego. Obecnie uważa się, że wirus HCV jest odpowiedzialny za około 90% potransfuzyjnych zapaleń wątroby.

Do zakażenia wirusem HCV może dojść podczas bezpośredniego kontaktu z zakażoną krwią nosiciela, np.:

• w czasie transfuzji krwi;
• podczas zabiegów chirurgicznych;
• z powodu powtórnego używania igieł do iniekcji, np. narkomani stosujący dożylne środki odurzające;
• przy zabiegach stomatologicznych;
• przy zabiegach endoskopowych.

Chroniczna forma wirusowego zapalenia wątroby typu C po około piętnastu latach może powodować marskość wątroby, a w późniejszym okresie prowadzić do raka wątroby. Warto poddać się tego typu badaniu. Wczesne wykrycie zakażenia HCV pozwoli na skuteczniejsze leczenie.

Źródła

1. Teraźniejszość i przyszłość terapii zakażeń HCV
2. Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
3. Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0
4. Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2