Hormon antymullerowski (AMH) - wskazania, przebieg badania, normy

Hormon antymullerowski (AMH) to glikoproteina produkowana w gonadach kobiet i mężczyzn. AMH determinuje płeć, ale jego poziom pozwala również na ocenę płodności kobiety i zdolności do urodzenia dziecka za pomocą określenia rezerwy jajnikowej.

Zbadanie hormonu antymüllerowskiego ma znaczenie diagnostyczne w przypadku kobiet, mających problemy z zajściem w ciążę. Na jego podstawie możliwe jest oszacowanie szansy na urodzenie dziecka.

Hormon antymüllerowski służy ocenie procesu dojrzewania pęcherzyka jajnikowego, stanowi czynnik prognozujący szansę na zajście w ciążę. AMH pozwala na określenie płodności kobiety, a także ocenę skuteczności zapłodnienia pozaustrojowego (in vitro).

Niekiedy poziom AMH jest używany do monitorowania skuteczności leczenia niektórych chorób nowotworowych. Hormon antymüllerowski ma duże znaczenie diagnostyczne w klinikach leczenia niepłodności, na podstawie jego stężenia możliwe jest wybranie odpowiedniego postępowania terapeutycznego, dobranego indywidualnie do każdej pacjentki.

Najczęściej określa się poziom hormon antymüllerowskiego w celu określenia liczby pęcherzyków jajnikowych (rezerwa jajnikowa). Każda kobieta posiada ściśle określoną ilość komórek, które wraz z każdą menstruacją i upływem czasu sukcesywnie maleją.

Szacuje się, że tuż po narodzinach dziecko posiada 1-2 miliony pęcherzyków, w okresie dojrzewania ilość ta spada do 300-500 tysięcy, a jedynie 400-500 z nich dojrzewa w prawidłowy sposób i podlega owulacji.

W związku z tym badanie AMH pozwala na sprawdzenie czy kobieta ma wystarczającą ilość rezerwy jajnikowej, by zajść w ciążę. Jest to szczególnie cenna informacja dla lekarzy, którzy specjalizują się w zapłodnieniu pozaustrojowym (in vitro) oraz leczeniu bezpłodności.

Na jego podstawie specjaliści są w stanie przewidzieć odpowiedź jajników na stymulację owulacji i określić potencjał rozrodczy badanej kobiety.

Poziom hormonu wskazuje również na to czy płodność jest prawidłowa w stosunku do wieku lub pacjentka zbliża się do okresu okołomenopauzalnego. Wynik AMH w tym kontekście pozwala na rozpoznanie przedwczesnego wygasania czynności jajników (POF).

Hormon antymüllerowski pozwala również na monitorowanie skuteczności terapii raka jajnika i jądra, a także wykrycie wznowy choroby. Niekiedy AMH określa się również u chłopców przed okresem dojrzewania w przypadku wad wrodzonych układu rozrodczego.

Badanie hormonu antymüllerowskiego można wykonać w dowolnym dniu, bez względu na cykl miesięczny. Nie ma również potrzeby być na czczo. Warto pamiętać jedynie, że określenie stężenie AMH jest dostępne jedynie w niektórych placówkach medycznych, głównie w klinikach leczenia bezpłodności.

Badanie AMH polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej. Cena w zależności od laboratorium i miasta waha się od 150 do 200 złotych. Czas oczekiwania na wyniki wynosi około 2 tygodni i należy omówić je z lekarzem ginekologiem.

• 22-24 lata: 1,22-11,70 ng/ml,
• 25-29 lat: 0,89-9,85 ng/ml,
• 30-34 lata: 0,58-8,13 ng/ml,
• 35-39 lat: 0,15-7,49 ng/ml,
• 40-44 lata: 0,03-5,47 ng/ml,
• 40-50 lat: 0,01-2,71 ng/ml.

Interpretacja wyników AMH wymaga wiedzy medycznej, ponieważ powyższe wartości są orientacyjne, większość specjalistów uznaje, że poziom AMH u kobiet w wieku rozrodczym powinien wynosić od 1 do 3 ng/ml.

Wynik powyżej 3 ng/ml może wskazywać na obecność zespołu policystycznych jajników (PCOS) lub guza jajnika złożonego z komórek ziarnistych.

Wówczas pacjentka kierowana jest na dalszą diagnostykę, choć zdarza się, że wysokie AMH obserwuje się również u zdrowych kobiet. Oznacza to dużą ilość komórek zdolnych do zapłodnienia i większą szansę na urodzenie dziecka.

Niski poziom AMH jest naturalny dla kobiet w okresie menopauzy, ale również u pacjentek narażonych na przedwczesne wygasanie czynności jajników.

Mała rezerwa jajnikowa nie jest wyrokiem i nie musi świadczyć o tym, że kobieta nie zajdzie w ciążę. Zwykle stan ten wymaga zwiększenia dawkowania leków i wdrożenia bardziej skutecznych metod leczenia niepłodności.