Jak dbać o zatoki?

Do czynników, które mogą spowodować zapalenie zatok, należą bakterie i wirusy. Infekcje wywołują stan zapalny błony śluzowej nosa i zatok, a także obrzęk, który stopniowo blokuje połączenia jamy nosowej z zatokami. W rezultacie w zatokach powstaje podciśnienie.

Podciśnienie stwarza sprzyjające warunki do wnikania do zatok wirusów i bakterii. Gromadząca się w nich wydzielina stanowi miejsce idealne dla ich rozwoju. U chorego pojawia się zapalenie zatok, gorączka i uszkodzenia w nabłonku śluzówki zatok.

Do typowych symptomów choroby należą:

• bóle głowy,
• bóle twarzy,
• ropna wydzielina z nosa,
• pogorszone samopoczucie ogólne.

Wyróżnia się trzy rodzaje przebiegu zapalenia zatok, które różnią się czasem trwania i efektywnością leczenia. Są to:

• ostre zapalenie zatok – trwa zwykle nie dłużej niż trzy tygodnie, leczenie jest skuteczne lub następuje samowyleczenie,
• ostre zapalenie nawracające – trwa od trzech tygodni do trzech miesięcy,
• przewlekłe zapalenie zatok – choroba trwa ponad trzy miesiące, a leczenie farmakologiczne nie jest skuteczne.

Ostre zapalenia są zwykle spowodowane przeziębieniem lub infekcją wirusową. Pojawiają się nagle, do ich objawów należy zazwyczaj gorączka, katar, spływanie wydzieliny do gardła, nie najlepsze samopoczucie, trudności z oddychaniem przez nos, a także ból w okolicach chorej zatoki i odczucie ucisku w tym miejscu.

Ostre zapalenia u alergików mogą wystąpić przy nasilonej pyłkowicy lub infekcji bakteryjnej lub wirusowej spowodowanej przez roztocza. Wówczas leczenie trwa około dwóch tygodni.

Objawy łagodnego przebiegu ostrego zapalenia zatok:

• kaszel,
• wydzielina z nosa,
• stan podgorączkowy,
• częściowo „zatkany" nos,
• ból głowy lub twarzy.

Objawy ciężkiego przebiegu ostrego zapalenia zatok:

• całkowicie „zatkany" nos,
• ropna wydzielina z nosa,
• obrzęk powiek,
• silny ból głowy lub twarzy,
• temperatura wynosząca ponad 39°C. (szczególnie u małych dzieci).

Niekiedy mówi się o samowyleczeniu zapalenia zatok. Ma ono miejsce wtedy, gdy po cofnięciu objawów przeziębienia lub infekcji wirusowej ustępują symptomy nieżytu nosa i zapalenia zatok.

Warunkiem jest nierozwinięcie objawów zapalenia w powikłania bakteryjne. Oprócz leczenia farmakologicznego dostępne są mało inwazyjne zabiegi płukania zatok, które pozwalają usunąć zalegającą wydzielinę.

Leczenie bakteryjnego zapalenia zatok

Ostre zapalenie zatok z powikłaniami bakteryjnymi przebiega w ciężki sposób. Konieczne jest przyjmowanie antybiotyków przez 10-14 dni. Leczenie polega na usunięciu zakażenia bakteryjnego i zapobieganiu powikłaniom, a także pozbyciu się symptomów choroby.

Leczenie wirusowego zapalenia zatok

Przebiega ono w łagodniejszy sposób. Symptomy ustępują zazwyczaj po 4-5 dniach. Zwykle stosowane jest leczenie objawowe.

Leczenie farmakologiczne zapalenia zatok

W ramach leczenia zapalenia zatok chorzy przyjmują:

• niesteroidowe leki przeciwzapalne,
• leki, które obkurczają błonę śluzową,
• preparaty pseudoefedryny (u starszych dzieci),
• leki mukolityczne, które rozrzedzają flegmę.

Warto spróbować medycyny naturalnej i stosować gorące kąpiele, inhalacje ziołowe, gorące kompresy i saunę. W chłodne i wietrzne dni nie należy chodzić bez czapki, gdyż zatoki lubią ciepło. Noszenie nakrycia głowy to podstawa dbania o nie. Ponadto dobrym pomysłem jest wzmacnianie odporności, aby nie zapadać często na przeziębienia.