TSH - wyniki i interpretacja, skuteczność badania

TSH produkuje przysadka mózgową. Badanie poziomu TSH jest zlecane przez lekarza rodzinnego w sytuacji, gdy istnieje podejrzenie nadczynności lub niedoczynności tarczycy. Skierowanie na badanie tarczycy otrzymamy w sytuacji, gdy:

• lekarz podejrzewa zaburzenia pracy tarczycy;
• mamy problem z rozwolnieniem, zaburzeniami pracy serca, tracimy na wadze pomimo tego, że apetyt nam dopisuje, odczuwamy nadmierny niepokój, nerwowość i pobudzenie;
• mamy zaparcia, obrzęki, przybieramy na wadze, choć się nieobjadamy, czujemy osłabienie i brak sił, pojawiają się zmiany skórne, rozdwajają się paznokcie i końcówki włosów;
• musimy kontrolować stosowane terapie hormonami tarczycy;
• lekarz ginekolog poszukuje przyczyn problemów z płodnością u kobiety.

Poziom TSH dla zdrowej osoby w wieku powyżej 14 roku życia powinien wynosić od 0,27 do 4,2 mj/l. Natomiast gdy kobieta jest w ciąży już poziom TSH większy niż 2,5 mj/l powinien zaniepokoić lekarza, który w takiej sytuacji zleca kolejne badania. TSH u kobiet w I trymestrze powinno wynosić 2,3 mlU/l, w II 3,1 mlU/I, a w trzecim trymestrze nie powinien przekraczać 3,5 mlU/I.

U osób starszych normy TSH wyglądają odwrotnie. Dla zdrowia osoby starszej korzystniejszy jest wynik powyżej 4,2, a ryzyko problemów zdrowotnych, czy śmierci z powodu zbyt wysokiego poziomu TSH po 65 roku życia spada. Tak wysoki poziom TSH nie miał również innych negatywnych skutków dla organizmu, jak spadek funkcji poznawczych.

Co ciekawe u osób starszych dodatkowe badania wykonuje się, gdy poziom TSH przekroczy 6-8 mj/l. Wówczas w zależności od wyników innych badań podejmuje się odpowiednie leczenie. Jednak często okazuje się, że u niektórych osób, zwłaszcza tych hospitalizowanych nawet TSH na poziomie 10 mlU/l nie wymaga leczenia.

Hormon TSH jest określany jako najczulszy wskaźnik wydzielania hormonu przez tarczycę. Wyniki TSH ocenia lekarz rodzinny i kieruje pacjenta do lekarza specjalisty - endokrynologa.

Co mogą oznaczać wyniki TSH:

• nadczynność tarczycy – ocenia się ją wówczas, gdy poziom TSH jest poniżej normy. Preferuje się dookreślenie wskaźników fT3 i fT4, które potwierdzając wynik nadczynności, powinny wskazać zawyżony ich wskaźnik;
• niedoczynność tarczycy – ocenia się ją wówczas, gdy poziom TSH jest powyżej normy. Wtedy występuje niedobór fT3 i fT4, więc TSH pojawia się w nadmiarze, aby pobudzić ich produkcję. Zaleca się dookreślenie poziomu fT4, gdy objawy kliniczne „nie pasują” do niedoczynności tarczycy. Wskaźnik fT3 ma w tej sytuacji mniejszą wartość.

• Poziom TSH w ciąży
• Badanie na chorą tarczycę
• Rodzaje hormonów tarczycy
• Objawy chorób tarczycy

Badanie poziomu TSH ma swoje wady, o których należy pamiętać. Należą do nich:

• powolne zmienianie się stężenia w wyniku TSH w czasie, co powoduje, że badanie TSH nie można przeprowadzić poprzez monitorowanie stężenia co kilka dni lub do oceny skuteczności leczenia;
• występowanie dużej ilości fałszywych wyników poziomu TSH (najczęściej zaniżonych) z powodu np. ciąży, zażywanych leków, sterydów, zaburzeń psychiatrycznych itd.;
• istnieją sytuacje, gdy wyniki TSH są zawyżone, np. podczas chorób nadnerczy, chorób przewlekłych.

Problemy z tarczycą wymagają postawienia odpowiedniej diagnozy. Wyniki TSH warto omówić osobiście ze specjalistą.

Źródła

1. Zgliczyński S. (red.), Choroby tarczycy, Urban & Partner, Wrocław 2001, ISBN 83-85842-38-1
2. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
3. Bernas M., Czech A., Tatoń J. Diabetologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3370-0
4. Wallach J., Interpretacja badań laboratoryjnych, Medipage, Warszawa 2011, ISBN 978-83-61104-38-4