Czy palenie ogłupia?

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego (UCLA) chcieli porównać funkcjonowanie mózgu u nastolatków niepalących i palących, zwracając szczególną uwagę na korę przedczołową – obszar mózgu rozwijający się intensywnie właśnie w okresie dojrzewania i odpowiedzialny za funkcje wykonawcze, takie jak podejmowanie decyzji.

Badacze odkryli niepokojącą zależność: im większe uzależnienie młodego człowieka od nikotyny, tym mniej aktywna kora przedczołowa. Oznacza to, że palenie może mieć znaczący wpływ na funkcjonowanie mózgu. Odkrycie to jest rzeczywiście ciosem dla palaczy. Fakt, że kora przedczołowa rozwija się najbardziej w okresie dorastania oznacza, że palenie może wpływać na trajektorię rozwoju mózgu, a co za tym idzie, na funkcjonowanie kory przedczołowej – mówi Edythe London, profesor psychiatrii Instytutu Neurobiologii UCLA.

Badaniom poddano 25 palaczy oraz 25 osób niepalących w wieku od 15 do 21 lat. Na początku w tej grupie dokonano pomiaru HSI – Indeksu Ciężkości Palenia, który brał pod uwagę ilość papierosów spalanych dziennie przez młodych ludzi oraz czas, po jakim decydowali się oni na palenie po odbyciu spaceru. Następnie osoby badane miały wykonać test nazwany Stop-Signal Task (SST), który miał na celu aktywować pracę kory przedczołowej, wymagając przy tym powstrzymania się od reakcji.

Sam test polegał na wciskaniu odpowiedniego guzika, kiedy tylko pojawił się bodziec – podświetlona strzała. Jeśli wyświetleniu strzały towarzyszył sygnał dźwiękowy, uczestnicy musieli powstrzymać się od wciśnięcia guzika. Wyniki testów były zaskakujące. Okazało się, że im większy indeks HSI, tym mniejsza była aktywność kory przedczołowej. Mimo tego palacze uzyskali bardzo podobne wyniki jak osoby niepalące w zadaniu Stop-Signal Task.

Taki wynik zasugerował badaczom, że reakcja motoryczna palaczy może być utrzymana dzięki wsparciu kory przedczołowej innymi obszarami mózgu. W świetle badań, palenie może wywierać wpływ na trajektorię rozwoju mózgu, jak również na funkcjonowanie kory przedczołowej. Jeśli kora przedczołowa zostanie poddana negatywnym czynnikom, bardziej prawdopodobne będzie, iż nastolatek zacznie i będzie kontynuować palenie w przyszłości.

Z drugiej strony – fakt, że palacze uzyskali takie same wyniki jak osoby niepalące podczas testu Stop-Signal Task, sugeruje, że wczesna interwencja może zapobiec przeistoczeniu się młodego niedzielnego palacza w uzależnionego od nikotyny dorosłego. Jest to pocieszające odkrycie. Jeśli nikotyna wpływa na zdolność podejmowania decyzji, to właśnie młodzi ludzie stojący przed ważnymi dylematami życiowymi mogą ucierpieć najmocniej z powodu uzależnienia. Możliwość odwrócenia procesu jest zatem niezwykle cenna.