Jakie objawy daje zakażenie wirusem Zika?
Już w sobotę w Brazylii rozpoczną się Igrzyska Olimpijskie. Mówi o tym cały świat, nie tylko w kontekście wielkiego sportowego święta. To właśnie w Ameryce Południowej odnotowano najwięcej przypadków zarażeń wirusem Zika. Za rozprzestrzenianie się patogenu odpowiadają komary z rodziny Aedes, które zamieszkują tereny tropikalne i podzwrotnikowe. Do zakażenia dojść może również drogą płciową.
Wirus wnika do organizmu i wywołuje chorobę zwaną gorączką Zika, czasem myloną z gorączką Denga. Wirusa Zika najbardziej jednak obawiają się kobiety ciężarne. Wiadomo już bowiem z całą pewnością, że patogen może odpowiadać za rozwój małogłowia u płodu.Według danych Światowej Organizacji Zdrowia tylko u jednego z czterech zainfekowanych pacjentów da się zaobserwować objawy gorączki Zika. Co powinno wzbudzić szczególny niepokój?
Gorączka
W przypadku zakażenia wirusem Zika gorączka oscyluje wokół 38 stopni Celsjusza, nie jest zatem zbyt wysoka. Podwyższona temperatura ciała jest objawem wielu chorób, m.in. grypy lub zakażenia bakteryjnego. Jeśli jednak pacjent w ostatnim czasie wrócił z Ameryki Południowej lub Środkowej, można podejrzewać, że zachorował na gorączkę Zika. Sygnałem alarmowym jest również wystąpienie innych objawów tej tropikalnej choroby.
Wysypka
Ma ona charakter plamisto-grudkowy lub grudkowy. Zaobserwować ją można w pierwszej kolejności na twarzy, później pojawia się również na tułowiu i kończynach. Plamki są płaskie, wyblakłe. Przywodzić na myśl mogą wysypkę, jaka pojawia się w przypadku odry lub szkarlatyny. Niemal równocześnie ze zmianami skórnymi pojawiają się bóle stawów, zwłaszcza rąk i nóg. Towarzyszyć im może obrzęk.
Zapalenie spojówek
Zapalenie spojówek to dolegliwość występująca stosunkowo często, zwłaszcza w okresie letnim. Może mieć podłoże alergiczne, wirusowe lub bakteryjne. Zaobserwowano jednak, że jest jednym z objawów zarażenia wirusem Zika. Oczy mogą wówczas swędzieć, być zaczerwienione, przekrwione. Chory może zgłaszać ponadto bóle pozagałkowe.
Zmęczenie i senność
Jednym z objawów gorączki Zika jest również wyczerpanie i senność. Jeśli apatii towarzyszyć będą również wcześniej wymienione symptomy, konieczna jest konsultacja z lekarzem. Pacjent ma obowiązek poinformowania specjalisty o odbyciu podróży w rejony, w których komary Aedes są aktywne.
Kobiety ciężarne wybierające się w podróż do Afryki, Ameryki Południowej lub Północnej powinny porozmawiać z ginekologiem o możliwych dla dziecka skutkach zakażenia i działaniach profilaktycznych.Objawy gorączki Zika utrzymują się od 2 do 7 dni.
Diagnostyka gorączki Zika
Okres inkubacji wirusa jest bardzo krótki (od 3 do 12 dni od ukąszenia komara). W Polsce dostępne są badania serologiczne, które pozwalają wykryć obecność wirusa. Testy wykonać można w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego PZH. Krew do analizy pobiera się nie wcześniej niż 10-14 dni od zakażenia. W przebiegu badania oznacza się przeciwciała w dwóch klasach: IgM oraz IgG przeciw białku NS1 (można je wykryć w surowicy nawet po 6-12 miesiącach od zakażenia). Badanie nie jest refundowane, jego koszt to 510 złotych.
Zdarza się jednak, że wynik badania serologicznego nie jest jednoznaczny i sprawia problemy w interpretacji. Dzieje się tak dlatego, że wystąpić może reakcja krzyżowa w obrębie flawiwirusów (a w Polsce patogenem tego typu jest wirus kleszczowego zapalania mózgu).Wirus Zika wykryć można również w moczu i nasieniu przy zastosowaniu narzędzi biologii molekularnej. W NIZP-PZH trwają prace nad wprowadzeniem testu RT-PCR (z jego pomocą możliwe będzie wykrycie materiału genetycznego wirusa Zika).
Jak ustrzec się przed komarami?
Nie ma szczepionki, która uchroniłaby przed zakażeniem. Leczenie polega na łagodzeniu objawów choroby. Profilaktyka obejmuje zabezpieczenie przed ukąszeniami komarów. W tym celu zaleca się regularne stosowanie środków odstraszających komary. Ciało dobrze jest zabezpieczyć odpowiednią odzieżą (długie rękawy, długie nogawki).
