Kołatanie serca w nocy – najczęstsze przyczyny

Kołatanie serca w nocy jest sytuacją, która może mieć różne przyczyny. Bywa, że zwiastuje wady serca czy choroby somatyczne, ale i problemy natury psychicznej. Zdarza się, że jest skutkiem nadużywania kofeiny czy alkoholu. Przyspieszone bicie serca jest typowe dla wysiłku, ale i silnych emocji, zdenerwowania czy stresu. To naturalna reakcja organizmu, także w nocy.

Kołatanie serca to uczucie przyspieszonego bicia serca. Opisywane jako pulsowanie odczuwane po lewej stronie klatki piersiowej. Zwykle praca narządu nie jest odczuwalna. Zdrowe serce pracuje miarowo z częstością około 60–80 na minutę. W nocy, podczas snu, rytm ten spowalnia do około 40 uderzeń na minutę.

Kołatanie serca w nocy może być oznaką wielu nieprawidłowości i chorób, zarówno kardiologicznych, jak i oogólnoustrojowych. Za zaburzenia jego pracy i rytmu może odpowiadać:

• migotanie przedsionków. Istotą schorzenia jest nieprawidłowa praca przedsionków serca. Ich nieskoordynowana czynność doprowadza do drżenia struktur, a puls staje się niemiarowy i przyspieszony,
• skurcze dodatkowe. Nieprawidłowe pobudzenia mogą wywodzić się z przedsionków lub komór. Chorzy często odczuwają nieregularną pracę serca, której towarzyszą inne objawy, takie jak pogorszenie kondycji, samopoczucia, omdlenie,
• niewydolność serca,
• wady zastawkowe,
• zapalenie osierdzia,
• choroba niedokrwienna,
• kardiomiopatia.

Za kołatanie serca w nocy mogą również odpowiadać choroby niekardiologiczne oraz różne nieprawidłowości, takie jak:

• odwodnienie organizmu i zaburzenia elektrolitowe,
• za niski poziom potasu we krwi (hipokalemia),
• zbyt niskie stężenie wapnia (hipokalcemia) we krwi,
• zbyt niskie stężenia cukru we krwi (hipoglikemia)
• zbyt wysoki poziom wapnia i magnezu,
• migrena,
• gorączka towarzysząca infekcji,
• nadczynność tarczycy,
• niedokrwistość,
• choroba nowotworowa: guza chromochłonny, to jest nowotwór nadnerczy, który jest guzem hormonalnie czynnym. Produkuje substancje wpływające na zbyt szybkie bicie serca (np. adrenalinę).

Mocne i szybkie bicie serca w nocy może być objawem zaburzeń psychicznych, takich jak nerwica, napady paniki, depresja, zaburzenia hipochondryczne. Możliwy jest wówczas także ból za mostkiem duszność, ból brzucha, zaburzenia widzenia, bezsenność, nadmierna wrażliwość na bodźce, uczucie ucisku na klatce piersiowej czy drżenie mięśni.

Charakterystyczne są także objawy psychiczne: niepokój czy rozdrażnienie. Nie bez znaczenia jest także to, co wydarzyło się w ciągu dnia. Na funkcjonowanie organizmu podczas odpoczynku nocnego mogą wpływać silne emocje i stres przeżywany w ciągu dnia.

Bywa, że nierówne bicie serca podczas leżenia czy kołatanie serca w nocy wywołane jest przez zaburzenia hormonalne. Wówczas wpisują się w obraz ciąży czy menopauzy.

Kołatanie serca przy zasypianiu, szybkie bicie serca po przebudzeniu czy mocne bicie serca w nocy może być skutkiem zażywania leków (np. teofiliny, B-mimetyków, leków przeciwcholinergicznych) czy substancji pobudzających, takich jak alkohol, nikotyna, kofeina w dużych dawkach czy narkotyki: amfetamina bądź kokaina.

Jak spowolnić bicie serca? Jeżeli praca serca budzi niepokój, należy umówić się na wizytę do kardiologa. Specjalista, po przeprowadzeniu wywiadu, wykonaniu badania oraz analizie wyników badań dodatkowych (np. EKG, Holter) postawi diagnozę, zaordynuje leczenie i wyda stosowne zalecenia.

Działania zmierzające do tego, by wyciszyć kołatanie serca i przywrócić miarowość jego pracy, zależy od podłoża problemu. Gdy rozpoznana zostanie choroba kardiologiczna, wdrażane są leki, niekiedy konieczny jest zabieg bądź operacja.

Gdy przyczyną mocnej i szybkiej pracy serca jest stres czy napięcie, pomóc może słuchanie wyciszającej muzyki, spacer, ćwiczenia oddechowe lub relaksacyjne, medytacja lub joga. W sytuacji, gdy zaburzenia pracy serca są objawem towarzyszącym chorobie somatycznej, zaleca się jej leczenie.

Jak uspokoić szybkie bicie serca? Domowe sposoby to także ograniczenie spożywania kofeiny (mocnej herbaty i kawy), napojów alkoholowych i gazowanych. Zalecane są herbaty ziołowe (np. z melisą czy lawendą). Kluczowe jest także unikanie sytuacji stresogennych.

Uczucie kołatania serca można zminimalizować także dzięki psychoterapii, jeśli odpowiadają za nie problemy natury psychicznej.