Krążek dopochwowy - rodzaje, stosowanie, skuteczność, przeciwwskazania

Jednym z najnowszych środków w antykoncepcji hormonalnej jest dopochwowy pierścień antykoncepcyjny. Połowa kobiet co miesiąc zapomina zażyć co najmniej jednej tabletki antykoncepcyjnej. Oprócz tego codziennego obowiązku inną niedogodnością tej metody antykoncepcji są skutki uboczne, które występują u jednej piątej kobiet. Wystarczy zapomnieć zażyć jednej pigułki, aby obniżyć skuteczność antykoncepcji.

Ta metoda antykoncepcyjna nie tylko nie przeszkadza we współżyciu, ale czasem może stanowić dodatkowy bodziec. Na podstawie wielu badań uznano, że dopochwowy pierścień antykoncepcyjny jest dobrze tolerowany przez kobietę i jej partnera seksualnego. Konieczna jest wizyta u ginekologa w celu wykluczenia przeciwwskazań do zastosowania pierścienia.

Progestageny dopochwowe to metoda antykoncepcji hormonalnej, dostępna od niedawna na polskim rynku. Jest to niewielki krążek hormonalny zawierający progestageny, które uwalniane są stopniowo przez 21 dni. Kobieta umieszcza go samodzielnie w pochwie (nie jest wyczuwalny ani przez kobietę, ani przez partnera) na 3 tygodnie, a po ich upływie tego samego dnia tygodnia wyjmuje go z pochwy. Przez następne 7 dni następuje krwawienie miesiączkowe. Potem można włożyć nowy krążek (tego samego dnia tygodnia).

Pozycja krążka nie ma wpływu na jego działanie antykoncepcyjne, więc nie trzeba się martwić, czy włożyło się go prawidłowo. Nie ma też raczej obawy, że wypadnie na zewnątrz podczas ćwiczeń.

Progestageny dopochwowe nie są pozbawione wad. Dotychczas ustalono, że mogą powodować miejscowe podrażnienia, uczulenia oraz stany zapalne. Nie należy ich stosować w przypadku stanów zapalnych pochwy lub szyjki macicy.

Progestageny dopochwowe, pomimo innowacyjnej aplikacji środka, to nadal metoda hormonalnej antykoncepcji, więc jego skuteczność, działania niepożądane i przeciwwskazania są takie same, jak innych leków z tej grupy. Hormony uwalniane są z krążka w pochwie, jednak dostają się one do krwi i działają ogólnoustrojowo. Różnica polega na tym, że środek aplikowany jest raz w miesiącu, a nie codziennie, jak to jest w przypadku tabletek antykoncepcyjnych. Poza tym krążek można w każdej chwili samodzielnie z pochwy usunąć, w przeciwieństwie np. do implantów lub zastrzyków.

Pamiętaj, że wybór metody antykoncepcji jest w dużej mierze kwestią indywidualną. Nie każda kobieta może stosować środki hormonalne. Preparaty tego typu są odradzane kobietom w wieku powyżej 35 lat oraz palącym papierosy. Antykoncepcja hormonalna jest niewskazana również wtedy, gdy kobieta ma problemy ze zdrowiem, takie jak: choroby wątroby, cukrzyca, schorzenia układu krążenia, choroby nowotworowe narządów rozrodczych, niewyjaśnione krwawienie z dróg rodnych, rak piersi, zaburzenia krzepnięcia krwi, migrena.

Krążek st wkładany do pochwy raz w miesiącu i pozostaje tam przez trzy tygodnie. Następnie jest wyjmowany na czas, w którym przypada krwawienie menstruacyjne.

Ten rodzaj antykoncepcji należy stosować według określonego schematu. Założyć go należy w pierwszym dniu cyklu. Następnie należy go po 21 dniach usunąć i zrobić siedem dni przerwy. Zwykle po 3, może 4 dniach pojawia się miesiączka. Po tym czasie kolejny pierścień zakłada się na następne trzy tygodnie.

Krążek antykoncepcyjny jest elastyczny i bezbarwny, ma ok. 5 cm średnicy i 4 mm grubości. Stale wydziela niewielkie dawki hormonów uniemożliwiające zajście w ciążę. Umieszczenie pierścienia jest równie proste i bezbolesne, co umieszczenie tamponu. Założenie pierścienia antykoncepcyjnego nie wymaga pomocy, kobieta może zrobić to sama, do tego może go wyjąć w dowolnej chwili. Jednak należy zaznaczyć, że przerwa w jego noszeniu nie może być dłuższa niż trzy godziny, bowiem przestanie on działać. Osoby, które go używają, twierdzą, że dodatkowo potęguje on doznania podczas stosunku.

Metoda ta ma też swoje wady. Podobno najtrudniejszy jest pierwszy miesiąc po założeniu pierścienia, zdarza się bowiem, że kobiety mają wtedy silne huśtawki nastroju oraz obfite krwawienia. Czasem do zahamowania tego krwawienia może nie wystarczyć zwykła wkładka higieniczna. Zdarzają się też obfite upławy oraz stany zapalne. Skuteczność pierścienia antykoncepcyjnego jest porównywalna do skuteczności klasycznej tabletki antykoncepcyjnej - z tą różnicą, że krążek dostarcza hormony w mniejszej dawce. Dzięki temu ograniczone jest występowanie skutków ubocznych antykoncepcji, takich jak migreny, nudności, bóle piersi czy problemy z cerą.

Nie istnieje również ryzyko przybrania na wadze. Krążek antykoncepcyjny nie wpływa także na jakość stosunków seksualnych. Stosowanie pierścienia antykoncepcyjnego jest porównywalne do noszenia prezerwatywy lub używania tamponów. Przeciwwskazania do stosowania tej metody są generalnie podobne do tych, które występują przy stosowaniu klasycznych tabletek antykoncepcyjnych.

Kiedy warto sięgnąć po krążek?

Jeśli służą ci tabletki antykoncepcyjne, możesz spróbować progestagenów dopochwowych. Działają tak samo dobrze, a są wygodniejsze w stosowaniu. Jeśli natomiast źle znosisz antykoncepcję hormonalną, możesz się rozczarować także w tym przypadku. W takiej sytuacji lepszą opcją mogą być mechaniczne lub chemiczne metody zapobiegania ciąży. Te pierwsze (zwłaszcza w postaci prezerwatywy) mają dodatkową zaletę – chronią nie tylko przed ciążą, ale i przed chorobami przenoszonymi drogą płciową (kiła, rzeżączka, zakażenie wirusem HIV itd.).

Źródła

1. Nowe metody antykoncepcji hormonalnej
2. Pertyński T., Zyss T. (red.), Antykoncepcja, MedPharm, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-29-2
3. Skałba P. Endokrynologia ginekologiczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3166-9
4. Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
5. Czajkowski K., Jakimiuk A. (red.), Kliniczna endokrynologia ginekologiczna i niepłodność, Medipage, Warszawa 2007, ISBN 83-89769-31-2