Krwiak śródczaszkowy - objawy, klasyfikacja i diagnostyka

Krwiak śródczaszkowy pojawia się, gdy dojdzie do pęknięcia lub uszkodzenia naczyń krwionośnych przebiegających wewnątrz czaszki. Może być to wynikiem urazu lub innych, nieurazowych czynników, takich jak udar krwotoczny lub

pęknięcie tętniaka mózgu. Ryzyko krwiaka śródczaszkowego rośnie przy stosowaniu antykoagulantów oraz przy zaburzeniach krzepliwości krwi.

Jeśli przyczyną problemu jest uraz głowy, to bezpośrednio po nim dochodzi do zaburzeń przytomności, a następnie pojawia się okres przejaśnienia, w którym chory odzyskuje przytomność i nie ma żadnych objawów uszkodzenia mózgu. Następnym jest okres narastania objawów neurologicznych, zarówno ogniskowych, np. w postaci niedowładu, jak i ogólnych, z narastaniem zaburzeń przytomności aż do śpiączki włącznie. Krwiak może narastać bardzo szybko, nawet w ciągu kilku minut. Wtedy zagrożenie nagłą śmiercią jest bardzo duże. Może jednak rozwijać się kilka miesięcy – wtedy bóle głowy narastają powoli, nawet po kilku tygodniach od urazu.

Krwiaki śródczaszkowe dzielą się na te, które wywołują krwawienie w samym mózgu oraz takie, które wywołują krwawienie wewnątrz czaszki, ale poza samą tkanką mózgu. Do tej drugiej grupy należą:

• krwiak nadtwardówkowy – jest to szybko tworzący się krwiak pomiędzy oponą twardą a czaszką. Zazwyczaj jest on wynikiem urazu głowy, po którym poszkodowany kolejno traci przytomność, częściowo ją odzyskuje i ponownie traci. Objawy kliniczne pojawiają się po kilku minutach lub godzinach. Chociaż krwiak nadtwardówkowy może prowadzić do zgonu pacjenta, to szybko zdiagnozowany i leczony daje dobre rokowania;
• krwiak podtwardówkowy – to nagromadzenie wynaczynionej krwi pomiędzy oponą twardą a pajęczynówką. Krwotok do przestrzeni podtwardówkowej jest zazwyczaj następstwem ciężkiego uszkodzenia mózgu.
• krwotok podpajęczynówkowy – jest to krwawienie do przestrzeni podpajęczynówkowej, która znajduje się między pajęczynówką a oponą miękką mózgu. Jego najczęstszą przyczyną jest uraz oraz pęknięcie krwiaka.

Krwiak śródczaszkowy rozpoznawany jest na podstawie badania tomografii komputerowej. Duże krwiaki powinny być jak najszybciej usunięte operacyjnie. Wynaczyniona krew przyczynia się bowiem do wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego, powstania ciasnoty śródczaszkowej i przemieszczania się struktur mózgu poza jego naturalne granice, co wiąże się z jego dalszym uszkodzeniem. Wysokie ciśnienie może zmiażdżyć delikatną tkankę mózgu lub ograniczyć dopływ krwi. W skrajnych przypadkach może dojść do śmiertelnego wgłobienia mózgu. Osoby z niewielkim krwiakiem powinny leżeć pod obserwacją lekarza, aż do momentu jego wchłonięcia.

Źródła

1. Krwotok śródmózgowy
2. Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
3. Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
4. Prusiński A. (red.), Neurologia w praktyce klinicznej - zasady diagnostyki i postępowania, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-71-8