Leki, których może zabraknąć. Wśród nich te na cukrzycę, astmę i opioidy

Ministerstwo Zdrowia opublikowało kolejne obwieszczenie z wykazem produktów zagrożonych czasowym lub długotrwałym brakiem w aptekach. Tym razem szczególnie niepokoi, że dużą część zestawienia zajmują leki dla chorych na cukrzycę – insuliny długo działające, szybko działające i mieszanki.

Na liście znalazły się m.in. preparaty Abasaglar, Lantus, Levemir, Tresiba, Toujeo, a także szybkie insuliny takie jak NovoRapid, Fiasp, Humalog czy Apidra. Ujęto także popularne mieszanki: Gensulin, Polhumin, Mixtard czy Humulin.

W wykazie widnieje również Ozempic – preparat stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, który w ostatnich miesiącach zyskał dodatkową popularność jako lek wspomagający terapię otyłości. Rosnące zapotrzebowanie na ten lek dodatkowo zwiększa ryzyko jego okresowego braku.

Nowe obwieszczenie obejmuje także wiele leków stosowanych przewlekle w astmie i POChP, w tym inhalatory rozszerzające oskrzela i preparaty łączone. Wśród nich znalazły się m.in. Anoro Ellipta, Atimos, Atrovent, Berodual, Budiair, DuoResp Spiromax, Formodual, Fostex, Spiriva, Srivasso i Braltus. Dzięki nim wielu pacjentów może oddychać bez duszności i unikać zaostrzeń choroby.

Osobną, rozbudowaną grupę stanowią leki przeciwpadaczkowe, takie jak Absenor, Depakine, Finlepsin, Tegretol, Sabril, Diacomit czy Gabitril. W ich przypadku nawet kilkudniowe przerwy w terapii mogą prowadzić do nawrotu napadów i destabilizacji choroby, dlatego informacja o zagrożeniu dostępności ma tu szczególne znaczenie.

Na liście znalazły się również leki stosowane w psychiatrii, w tym długodziałające preparaty przeciwpsychotyczne (Abilify Maintena, Rispolept Consta, Trevicta, Paliperidone Teva) oraz liczne leki z metylfenidatem stosowane przy ADHD, m.in. Atenza, Concerta, Medikinet i Symkinet MR. Brak dostępu do postaci długodziałających może bardzo szybko przełożyć się na pogorszenie jakości życia pacjentów.

Kolejna grupa to silne leki przeciwbólowe z grupy opioidów, stosowane u chorych z bólem nowotworowym lub przewlekłym: OxyContin, MST Continus, Vendal retard, Sevredol oraz plastry Matrifen z fentanylem. Ich niedobór grozi przerwaniem skutecznej terapii przeciwbólowej u pacjentów paliatywnych i onkologicznych.

Zobacz też: Liczba uzależnionych rośnie. To najsilniejszy środek przeciwbólowy dostępny w Polsce

W obwieszczeniu wymieniono także leki hormonalne, w tym stosowane w hormonalnej terapii zastępczej i antykoncepcji: Activelle, Angeliq, Estrofem, Femoston conti, Rigevidon oraz systemy transdermalne Systen Conti i Systen Sequi. Dla wielu kobiet są to preparaty kluczowe zarówno ze względu na komfort życia w okresie menopauzy, jak i planowanie rodziny.

Bardzo ważną część wykazu tworzą immunoglobuliny, m.in. Kiovig, Hizentra, Cuvitru, Flebogamma DIF, HyQvia, Ig Vena, Privigen i Octagam. Są one stosowane w leczeniu niedoborów odporności oraz wielu chorób rzadkich, a globalne problemy z dostępnością surowca budzą obawy o ciągłość terapii.

Nowa lista Ministerstwa Zdrowia pokazuje, że ryzyko braków dotyka szerokiego spektrum terapii – od terapii ratujących życie po leki stosowane przewlekle i w leczeniu schorzeń rzadkich. Pacjenci przyjmujący leki z wykazu powinni regularnie sprawdzać ich dostępność, odpowiednio wcześnie realizować recepty i w razie problemów kontaktować się z lekarzem lub farmaceutą. Specjaliści mogą w części przypadków zaproponować zamienniki, jednak nie należy samodzielnie przerywać leczenia ani zmieniać dawek.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2025 r. w sprawie wykazu produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej