Magnolia lekarska – wygląd, właściwości i skutki uboczne

Magnolia lekarska (łac. Magnolia officinalis, ang. Houpu magnolia) to roślina z rodziny magnoliowatych (Magnoliaceae). W stanie naturalnym występuje w Ameryce Północnej oraz Chinach. W Azji to roślina uprawna.

Jak wygląda magnolia lekarska?

Magnolia lekarska to drzewo średniej wielkości, osiągającym wysokość około 12 metrów. Posiada eliptyczne lub odwrotnie jajowate, duże, jasnozielone i błyszczące liście oraz okazałe kwiaty, które mają kształt spodka. Są białe, różowe lub żółtawe.

Nie wytwarzają nektaru lecz substancję nektaropodobną. Roślina kwietnie krótko, wczesną wiosną: zwykle w kwietniu lub na początku maja. Owoc magnolii przypomina szyszkę. Magnolia jest piękną rośliną, która rośnie w parkach oraz ogrodach. Jest także rośliną lecznicą znajdującą zastosowanie w medycynie naturalnej.

Surowcem zielarskim jest kora magnolii (Magnoliae cortex). W tradycyjnej medycynie chińskiej wykorzystuje się także pąki kwiatowe (Magnoliae flos). Główne substancje aktywne obecne w surowcu to olejek eteryczny zawierający monoterpeny, polifenole, pochodne ligandu – honokiol, magnolol i alkaloidy, magnolozyd A i garbniki. W składzie wyciągów zidentyfikowano również substancje, takie jak magnolozyd oraz metylohonokiol.

Dzięki składowi chemicznemu magnolia lekarska:

• ma działanie uspokajające. Ułatwia zasypianie, poprawia jakość snu,
• obniża poziom glukozy we krwi,
• reguluje gospodarkę węglowodanową i tłuszczową,
• działa rozkurczająco na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. Wycisza dolegliwości żołądkowo-jelitowe,
• rozkurczaj oskrzela. Łagodzi duszności wywołane przez alergię i ogranicza objawy alergicznego nieżytu nosa.

Ponadto w korze magnolii obecne są substancje wykazują właściwości przeciwutleniające, przeciwmiażdżycowe, przeciwbakteryjne (hamują rozwój Helicobacter pylori, czynnika sprawczego choroby wrzodowej), przeciwzapalne (związane jest to z zahamowaniem produkcji prostaglandyny PGE2 oraz substancji P), neuroochronne (hamuje rozwój procesów zapalnych w ośrodkowym układzie nerwowym), przeciwzakrzepowe i przeciwnowotworowe.

Kwiaty magnolii od wieków stosowane były w leczeniu cukrzycy, depresji, zaburzeń snu i bólu. Obecnie wyciągi z magnolii są składnikiem suplementów diety, które poprawiają nastrój i ograniczają wpływ stresu na organizm. Wspierają utrzymanie dobrego samopoczucia w sytuacjach, które mogą powodować napięcie nerwowe, drażliwość i zmęczenie psychiczne.

Traktuje się je jako leki roślinne o działaniu przeciwlękowym. Okazuje się, że długotrwałe stosowanie ekstraktów z magnolii może ograniczyć nastroju oraz zmniejszać występowanie epizodów lęku.

Magnolia lekarska może mieć także działanie przeciwdepresyjne, za co najpewniej ma związek bezpośrednia aktywacja receptorów GABA-ergicznych przez substancje zawarte w wyciągach lub wzrostem stężenia neuroprzekaźnika GABA (kwas gamma aminomasłowy), syntezę którego nasilają substancje aktywne wyciągów z magnolii.

Ponieważ magnolia lekarska wspomaga także funkcjonowanie układu pokarmowego, może być również pomocna przy dolegliwościach trawiennych związanych ze stresującym trybem życia. Z kwiatów lub kory magnolii lekarskiej można przygotować napar lub także sięgać po suplementy diety, które ją zawierają.

Magnolia lekarska w kosmetyce

Wyciągi z kwiatów lub kory magnolii wchodzą również w skład niektórych kosmetyków przeznaczonych do pielęgnacji skóry suchej i wrażliwej, skłonnej do podrażnień oraz cery trądzikowej. Wyciągi z kwiatów magnolii hamują rozwój Propionibacterium acnes, który odpowiada za pojawienie się trądziku, a honokiol ogranicza powstawania zmian trądzikowych.

Suplementy diety zawierają różne ilości wyciągów z kwiatów magnolii lekarskiej. Choć przyjmuje się, ze zalecane dawkowanie wynosi od 100 mg do 500 mg ekstraktu standaryzowanego na zawartość honokiolu, w czasie kuracji należy przestrzegać zaleceń producenta. To ważne, ponieważ substancja w wysokich dawkach może prowadzić do uszkodzenia komórek nerwowych.

Stosując wyciągi z kwiatów magnolii należy zachować środki ostrożności. Trzeba pamiętać, że produkt może nasilać działanie uspokajające benzodiazepin, ale i roślinnych leków czy ziół o działaniu uspokajającym oraz przeciwzakrzepowe niektórych antykoagulantów.

Ze stosowaniem ekstraktów z magnolii związane jest ryzyko pojawienia się działań niepożądanych. Skutkiem ubocznym może być reakcja alergiczna, ale także zawroty i bóle głowy.

Istnieją także przeciwwskazania do stosowania magnolii lekarskiej. To ciąża i okres karmienia piersią, a także nadwrażliwość na substancje obecne w surowcu czy suplementach diety.