Masz włókniaki na szyi? Badacze odkryli zależność

Badania naukowe pokazują, że te niepozorne guzki na skórze (włókniaki) bywają pierwszym, widocznym na zewnątrz sygnałem ostrzegawczym, że w naszym organizmie rozwija się insulinooporność lub cukrzyca typu 2. Jak hormon glukozy wpływa na komórki skóry i dlaczego nie warto ignorować tych objawów?

Drobne, miękkie fałdki skóry – zwane medycznie włókniakami miękkimi lub akrochordonami – pojawiają się niezwykle często. Zazwyczaj zauważamy je w miejscach narażonych na tarcie, takich jak szyja, pachy czy powieki, szczególnie po 40. roku życia.

Przez lata uznawano je wyłącznie za bezobjawowy defekt estetyczny. Najnowsze doniesienia medyczne pokazują jednak, że te niewielkie guzki mogą wskazywać na utajone zaburzeniami przemiany materii.

Naukowcy postanowili przyjrzeć się bliżej relacji między stanem skóry a metabolizmem glukozy. W jednym z przekrojowych badań porównano grupę 150 pacjentów z włókniakami oraz 150 osób wolnych od takich zmian.

Po zestawieniu wyników badań krwi (poziomu cukru na czczo oraz po posiłku) okazało się, że u osób z włókniakami znacznie częściej diagnozuje się insulinooporność oraz rozwiniętą cukrzycę typu 2. Co istotne, zależność ta występowała niezależnie od tego, jak duże czy jak liczne były zmiany na skórze.

Dlaczego zaburzenia gospodarki cukrowej objawiają się właśnie na skórze? Odpowiedź tkwi w działaniu insuliny – hormonu odpowiedzialnego za transport glukozy do komórek.

• Hiperinsulinemia. Gdy komórki ciała przestają prawidłowo reagować na insulinę (insulinooporność), trzustka zaczyna produkować jej coraz więcej. W efekcie we krwi krążą wysokie stężenia tego hormonu.
• Efekt wzrostowy. Nadmiar insuliny działa nie tylko na metabolizm, ale również jak silny "sygnał do podziału" dla komórek. Wchodzi w interakcję ze specjalnymi receptorami w skórze (m.in. receptorami czynnika wzrostu IGF-1).
• Miejscowy rozrost. Pobudzone tkanki skóry (fibroblasty) zaczynają się intensywniej namnażać, co w miejscach ucisku lub tarcia prowadzi do powstawania charakterystycznych, miękkich wypustek.

Warto obserwować swoją skórę kompleksowo. Jeśli w załamaniach ciała (na szyi, pod pachami czy w zgięciach łokci) oprócz włókniaków pojawiają się ciemniejsze, aksamitne w dotyku przebarwienia – tzw. rogowacenie ciemne (acanthosis nigricans) – jest to kolejny klasyczny objaw silnej insulinoorporności.

Pojawienie się włókniaków nie powinno być powodem do paniki, ale stanowi bardzo dobrą okazję do profilaktyki. Zamiast ograniczać się jedynie do dermatologicznego usunięcia zmian, warto skonsultować się z lekarzem rodzinnym i wykonać podstawowe badania diagnostyczne:

• poziom glukozy na czczo,
• poziom insuliny na czczo (oraz wyliczenie wskaźnika HOMA-IR),
• próbę obciążenia glukozą (OGTT), jeśli zaleci ją lekarz.

Wczesne zauważenie zaburzeń metabolicznych pozwala wprowadzić zmiany w stylu życia lub odpowiednie leczenie na długo przed tym, zanim cukrzyca wyrządzi poważniejsze szkody w organizmie.

Źródła: WP abcZdrowie, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11887516/