Masz zajady? To może być coś poważniejszego

Schemat pojawienia się zajadów jest prosty: najpierw występuje zaczerwienienie oraz wysuszenie skóry. Następnie okolice ust pękają, tworząc bolesną nadżerkę. Taki stan może być np. sygnałem cukrzycy typu 1.

W zaburzeniu tym często występuje odwodnienie oraz przesuszenie skóry, czego skutkiem może być właśnie powstawanie zajadów.

Zaniedbania higieniczne, tj. niedokładne mycie dziąseł oraz zębów, odkładanie niewyczyszczonej po myciu szczoteczki czy nieregularne szczotkowanie mogą przyczynić się do powstania nieprzyjemnych zajadów. Szczoteczki do mycia zębów przenoszą bowiem szkodliwe bakterie. Możemy tego uniknąć – wymieniajmy przybory do mycia zębów przynajmniej raz na trzy miesiące.

Szczególną uwagę do higieny jamy ustnej powinny przykładać osoby noszące aparaty ortodontyczne lub protezy. Zajady powstają także wtedy, gdy zbyt często oblizujemy usta lub należycie ich nie pielęgnujemy. Pomóc może stosowanie pomadek nawilżających, które chronią przed słońcem, mrozem i wiatrem.

Zajady powstają w wyniku słabej odporności organizmu lub anemii. Mogą być również powodowane obecnością wirusa HIV lub alergii na nikiel, który występuje w składzie sztućców.

Zajady najczęściej jednak wywołują infekcje grzybiczne (drożdżaki) i bakteryjne (paciorkowce, gronkowce). Mogą być także skutkiem ubocznym kuracji antybiotykowej.

Zajady są symptomem braku wystarczającej ilości witamin i składników mineralnych. Najczęściej związane jest to z niedoborem żelaza czy witaminy C oraz tych z grupy B.

Bezpośrednią przyczyną pojawienia się stanów zapalnych kącików ust jest awitaminoza, w której dochodzi do całkowitego braku lub znaczącego niedoboru poszczególnych witamin w organizmie, np. witaminy B2 (ryboflawiny). Obok zajadów występują wtedy również: problemy z krzepliwością krwi, szkorbut, krzywica czy kurza ślepota.

Niedobór witaminy B2 najczęściej powstaje jako skutek uboczny kuracji antybiotykami, przyjmowania antykoncepcji hormonalnej czy niezdrowej diety.

Zajady zdarzają się kobietom w ciąży. Związane jest to z niedoborem witamin z grupy B oraz z niższą niż zwykle odpornością. Przyszłe mamy mają także ponad dwukrotnie większe niż przed ciążą zapotrzebowanie na żelazo. Brak suplementacji tego pierwiastka może powodować anemię. Jednym z jej objawów są właśnie pękające kąciki.

Stany zapalne kącików ust mogą wystąpić również podczas kuracji izotretynoiną, czyli pochodną witaminy A. Jej działanie polega na hamowaniu rozwoju komórek łojowych. Skutkiem tego jest nieprzyjemna suchość warg, ich pękanie, a w konsekwencji – zajady.

Refluks to schorzenie, w którym treść strawionego pokarmu cofa się do jamy ustnej. Objawia się zgagą, nieustannym odbijaniem oraz wymiotami. To z kolei prowadzi do uszkodzeń śluzówki w jamie ustnej, w tym do powstawania zajadów oraz nieprzyjemnych aft. Maści tutaj nie pomogą – konieczna jest wizyta u gastroenterologa.

Leczenie zajadów warto zacząć od najprostszych sposobów, np. zastosowaniu maści działającej przeciwzapalnie, zawierającej cynk i witaminą B2 w składzie. Ból możemy zniwelować poprzez aplikację rozkruszonej aspiryny połączonej z wodą. Pomoże także nakładanie miodu czy pasty do zębów, która wysuszy zajady.

Stany zapalne, które powracają, należy niezwłocznie skonsultować z lekarzem pierwszego kontaktu.