Co to jest mięsień płaszczkowaty?
Mięsień płaszczkowaty (łac. musculus soleus) to jeden z mięśni kończyny dolnej. Struktura wraz z mięśniem brzuchatym łydki i mięśniem podeszwowym należy do warstwy powierzchownej grupy tylnej mięśni goleni. Razem tworzą grupę zwaną mięśniem trójgłowym łydki.
Jak zbudowany jest mięsień płaszczkowaty? Musculus soleus jest szeroki i gruby, unaczyniony przez tętnicę strzałkową i tętnicę piszczelową tylną, a unerwiony przez gałązki nerwu piszczelowego. Swoim kształtem przypomina rybę płaszczkę, stąd jego nazwa.
Mięsień płaszczkowaty – przyczepy i położenie
Gdzie dokładnie jest zlokalizowany mięsień płaszczkowaty? Znajduje się w kończynie dolnej, w przedziale tylnym podudzia, dystalnie względem skośnie przebiegającej kresy mięśnia płaszczkowatego, rozciąga się do guza piętowego.
Prof. Bożena Muszyńska: Grzyby to żywność pierwszej kategorii
Przyczep początkowy mięśnia płaszczkowatego zlokalizowany jest na powierzchni tylnej głowy kości strzałkowej, łuku ścięgnistym, kresie mięśnia płaszczkowatego kości piszczelowej i tylnej powierzchni kości piszczelowej.
A przyczep końcowy? Struktura kończy się za pomocą ścięgna piętowego na kości piętowej. Ścięgno mięśnia płaszczkowatego łączy się ze ścięgnem mięśnia brzuchatego łydki, tworząc ścięgno piętowe (ścięgno Achillesa).
Jeśli chodzi o struktury, z jakimi sąsiaduje musculus soleus, to:
- powierzchnia tylna mięśnia płaszczkowatego pokryta jest mięśniem brzuchatym łydki (wystają spod niego wyłącznie boczne brzegi),
- powierzchnia przednia przykrywa warstwę głęboką mięśni zginaczy, nerw piszczelowy, tętnicę piszczelową tylną i strzałkową z żyłami,
- u góry struktura graniczy z mięśniem podkolanowym.
Co interesujące, mięsień płaszczkowaty może w ogóle nie występować. Często obserwuje się też jego deformacje.
Funkcje mięśnia płaszczowatego
Za co odpowiada mięsień płaszczkowaty łydki? Wraz z mięśniem brzuchatym łydki:
- umożliwia zgięcie podeszwowe stopy, odwraca ją i przywodzi,
- stabilizuje kość piszczelową względem stawu skokowego,
- kurcząc się, wywołuje efekt pompy mięśniowej, umożliwiając przedostawanie się krwi żylnej z kończyn dolnych wyżej (z uwagi na bogate unaczynienie i aktywność nazywany jest drugim sercem),
- generuje nawet 80 proc. siły mięśnia trójgłowego łydki, ponieważ ma największy fizjologiczny przekrój poprzeczny ze wszystkich mięśni łydki.
Mięsień płaszczkowaty – ból
Mięsień płaszczkowaty może sprawiać problemy. Ból, który pojawia się w obrębie struktury, może mieć związek zarówno z nieprawidłowym bądź zbyt dużym obciążaniem, ale i kontuzją. W takich sytuacjach struktura reaguje zwiększonym napięciem i zaburzeniem elastyczności, uczuciem sztywności oraz bólem łydki (tak lekkim, jak i silnym oraz gwałtownym), pogłębiającym się napięciem łydki. Może też dojść do powstania aktywnych mięśniowo-powięziowych punktów spustowych.
Uszkodzenie mięśnia płaszczkowatego jest urazem typowym dla biegaczy (jego napięcie i wykorzystanie rośnie kilkanaście razy w czasie biegu), ale i innych sportowców (na przykład tancerzy).
Co więcej, mięsień płaszczkowaty obciąża także, prowadząc do dysfunkcji, regularne noszenie:
Niekorzystne dla tej struktury jest także spanie na brzuchu ze stopami utwierdzonymi w zgięciu podeszwowym, wspinaczka oraz chodzenie po śliskich powierzchniach.
Mięsień płaszczkowaty – ćwiczenia
Leczenie mięśnia płaszczkowatego polega na uniesieniu pięty za pomocą specjalistycznych wkładek do butów, ale i stosowaniu ćwiczeń rozciągających mięsień płaszczkowaty.
Jak ćwiczyć mięsień płaszczkowaty? Pomocne są wypady w przód, skłony do przodu przy wyprostowanych kończynach dolnych w stawach kolanowych, czy siad płaski i skłon do nóg przy wyprostowanych kolanach.
Ważne są jednak nie tylko ćwiczenia rozciągające i rozluźniające, ale i ćwiczenia wzmacniające tylną taśmę mięśniową, zwłaszcza mięśnie łydek. Dobrym przykładem są ćwiczenia ze wspięciem na palce, z obciążeniem lub bez.
Warto także skupić się na ćwiczeniach przeciwzakrzepowych podczas długiego siedzenia. To wspięcia na palce bez obciążenia, krążenia stóp, także przebieranie nogami).
Jeśli chodzi o niwelowanie wzmożonego napięcia mięśnia płaszczkowatego, pomóc może:
- suche igłowanie,
- kinesiotaping,
- wkładki ortopedyczne,
- ćwiczenia i masaże z użyciem rollera piłki (sprawdzi się nie tylko specjalna piłka do masażu, ale i piłka tenisowa).
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
