Mogą zwiększać ryzyko krwawień podczas operacji. Uważaj na te suplementy i zioła

Ekspertki z Katedry Dietetyki i Bromatologii oraz Katedry Farmakognozji i Leku Roślinnego UMW przeanalizowały składniki aktywne obecne w suplementach i produktach roślinnych pod kątem ich wpływu na krzepliwość krwi w trakcie zabiegów chirurgicznych.

Dr Joanna Pieczyńska podkreśliła, że skala problemu okazała się zaskakująca - duża część popularnych preparatów stosowanych na co dzień może stanowić poważne zagrożenie dla pacjentów na sali operacyjnej.

- Tego rodzaju świadomości często brakuje także lekarzom. Rzadko pada pytanie o suplementy diety - czy pacjent zażywa np. ekstrakty z czosnku, kory brzozy lub inne naturalne preparaty. Tymczasem aż 70 proc. chorych nie informuje medyków o takim stosowaniu, co jest poważnym zaniedbaniem w opiece okołooperacyjnej - zaznaczyła badaczka.

Wielu pacjentów zakłada, że skoro coś jest naturalne, to musi być bezpieczne. Dotyczy to również suplementów diety postrzeganych jako wsparcie profilaktyczne. Tymczasem te same substancje mogą działać korzystnie w jednym obszarze, a w innym stwarzać ryzyko.

Przykładem jest czosnek - ceniony za pozytywny wpływ na ciśnienie i profil lipidowy, ale jednocześnie hamujący agregację płytek, co w okresie okołozabiegowym zwiększa niebezpieczeństwo krwawień. Podobnie kora cynamonowca, wykorzystywana w terapii cukrzycy i insulinooporności, również powinna być odstawiona przed planowanym zabiegiem.

Podczas analizy wskazano na grupy substancji szczególnie problematyczne:

• kumaryny - obecne m.in. w nostrzyku, cynamonowcu i arcydzięglu, działają jako antagoniści witaminy K,

• salicylany - związki podobne do aspiryny, hamujące zlepianie płytek, występujące np. w korze wierzby i aloesie,

• składniki o działaniu fibrynolitycznym - np. w miłorzębie japońskim, żeń-szeniu, imbirze, kurkumie, dziurawcu czy czosnku.

Naukowczynie zwróciły uwagę, że forma i dawka preparatu mają kluczowe znaczenie. Zwykłe użycie przypraw w kuchni nie stanowi zagrożenia, natomiast skoncentrowane ekstrakty mogą istotnie wpływać na krzepliwość krwi.

Dodatkowe ryzyko pojawia się przy jednoczesnym stosowaniu kilku preparatów roślinnych oraz leków syntetycznych - ich działanie może się potęgować.

Na świecie temat zyskuje coraz większą uwagę, np. Amerykańskie Towarzystwo Anestezjologów rekomenduje odstawienie suplementów i preparatów roślinnych minimum dwa tygodnie przed planowaną operacją. W Polsce pacjenci wciąż rzadko konsultują taki wybór z farmaceutą czy lekarzem.

Publikacja badaczek z Wrocławia jest pierwszym polskojęzycznym opracowaniem systematyzującym wiedzę o roślinnych substancjach zwiększających ryzyko krwawień w trakcie zabiegów. Zawiera katalog takich składników, opis mechanizmów ich działania oraz praktyczne zalecenia dotyczące momentu odstawienia.

"To narzędzie pomocne dla lekarzy, farmaceutów i dietetyków, ale przede wszystkim ważna wskazówka dla pacjentów: zanim trafisz na stół operacyjny, poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych suplementach i preparatach ziołowych" - podsumowano w komunikacie uczelni.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: PAP