Mózgowie

Mózgowie składa się z mózgu i pnia mózgu. Stanowi zmodyfikowany odcinek rdzenia kręgowego. Z klinicznego punktu widzenia mózgowie dzieli się na półkule mózgu, móżdżek, pień mózgu (śródmózgowie, most, rdzeń przedłużony).

Komory mózgowia wypełnione są płynem mózgowo-rdzeniowym.

Udar mózgu definiuje się jako nagłe wystąpienie zmian ogniskowych lub uogólnionych zaburzeń czynności mózgu, które trwają więcej niż dobę. Spowodowane są wyłącznie przyczynami naczyniowymi, które wiążą się z mózgowym przepływem krwi. Najczęściej chorują osoby w okolicy 70. roku życia.

Udar mózgu uznaje się za chorobę dynamiczną. Stan neurologiczny pacjenta może w ciągu kliku pierwszych godzin lub dni ulegać pogorszeniu lub poprawie.

Udar mózgu ze wzdlęgu na czas trwania dzieli się na:

• przemijający napad niedokrwienia mózgu (objawy neurologiczne utrzymują się poniżej 24h),
• odwracalny udar niedokrwienny (objawy neurologiczne ustępują w ciągu 3 tygodni),
• udar dokonany (objawy neurologiczne trwają powyżej 3 tygodni).

Objawy udaru mózgu uzależnione są od lokalizacji uszkodzenia mózgu. Udar mózgu ze względu na umiejscowienie ogniska i związanych z nim symptomów choroby dzieli się na:

• udar zatokowy – objawy: odosobniony niedowład, zaburzenia czucia w 2 z 3 obszarów (twarz, kończyna górna lub kończyna dolna),
• udar obejmujący cały przedni obszar unaczynienia mózgu – objawy: porażenie lub znaczny niedowład połowiczy lub połowicze zaburzenia czucia co najmniej w 2 z 3 obszarów (twarz, kończyna górna lub kończyna dolna), afazja, niedowidzenie,
• udar obejmujący część przedniego obszaru unaczynienia mózgu – objawy ruchowe lub czuciowe w obrębie twarzy, kończyny górnej lub kończyny dolnej, lub tylko afazja,
• udar obejmujący tylny obszar unaczynienia mózgu – występuje zespół objawów uszkodzenia móżdżku, pnia mózgu lub płatów potylicznych.

Zastosowanie w diagnostyce udaru mózgu znajdują badania, tj.:

• tomografia komputerowa,
• reznonas magnetyczny,
• USG,
• arteriografia,
• echokardiografia (badanie szczególnie zalecane w przypadku wystąpienia udaru u ludzi młodych).

Od pacjenta pobiera się ponadto krew do badań (morfologia krwi, OB lub CRP, stężenie elektrolitów i glukozy w surowicy i in.).

W przypadku diagnostyki udaru mózgu chorobę różnicuje się z:

• hipoglikemią,
• hiperglikemią,
• guzem mózgu (zwłaszcza przerzuty do mózgu, krwiak podtwardówkowy, ropień mózgu),
• migreną,
• napadem padaczkowym,
• encefalopatią wątrobową.

Udar mózgu jest chorobą bezpośrednio zagrażającą życiu, stąd chory wymaga natychmiastowej pomocy lekarza. Tylko szybkie udzielenie pierwszej pomocy może w znacznym stopniu ograniczyć rozwój choroby i uratować życie choremu.

Profilaktyka udaru mózgu wiąże się przede wszystkim z dbaniem o naczynia krwionośne. W głównej mierze opiera się zatem na:

• obniżeniu ciśnienia tętniczego (istnieje ścisły zwiazek pomiędzy nadciśnieniem a udarami),
• utrzymaniu odpowiedniej wagi (otyłość sprzyja wielu chorobom cywilizacyjnym),
• odpowiednim leczeniu cukrzycy,
• ograniczeniu picia alkoholu i palenia papierosów,
• unikaniu przewlekłego stresu,
• regularnym spożywaniu wartościowych posiłków,
• regularnej aktywności fizycznej.